Το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς (ΠΙΟΠ), σε συνεργασία με την Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου (ΕΠΜΑΣ), οργανώνει την περιοδική έκθεση «Γιανούλης Χαλεπάς: επιστροφή στον Πύργο», με αφορμή την επέτειο των 80 χρόνων από τον θάνατο του Τήνιου γλύπτη (1938). Η έκθεση εγκαινιάζεται την Τρίτη 17 Ιουλίου (ώρα 19:30) στο Μουσείο Μαρμαροτεχνίας, στον Πύργο της Τήνου.

Ερμής καθιστός. Αδημοσίευτο σχέδιο (μολύβι σε χαρτί) του Γιανούλη Χαλεπά (από τον ιδιώτη Νικόλαο Δούκα)

Ερμής καθιστός. Αδημοσίευτο σχέδιο (μολύβι σε χαρτί) του Γιανούλη Χαλεπά (από τον ιδιώτη Νικόλαο Δούκα)

Η έκθεση περιλαμβάνει αυθεντικά σχέδια και έργα σε γύψο του κορυφαίου νεοέλληνα γλύπτη, από τις συλλογές της ΕΠΜΑΣ. Επιπλέον, παρουσιάζονται, για πρώτη φορά στο κοινό, τριάντα πέντε σχέδια του Χαλεπά, τα οποία ανήκουν στον ιδιώτη Νικόλαο Δούκα. Το αυθεντικό φωτογραφικό υλικό που εμπλουτίζει την έκθεση προέρχεται από το αρχείο του Κωνσταντίνου Π. Καλαϊτζίδη.

Ο Πύργος, ζωντανό μουσείο γλυπτικής, αποκαλύπτει σε κάθε βήμα του επισκέπτη θαυμάσια δείγματα της τέχνης του μαρμάρου. Εν μέσω όλων αυτών, ένα όνομα ξεφεύγει από το μέτρο: ο Γιανούλης Χαλεπάς, πρόσωπο που εξακολουθεί να συγκινεί τους πάντες, με εντελώς μοναδική θέση στη νεοελληνική γλυπτική.

Κεφάλι Σατύρου Γύψος, 65 x 30 x 26 εκ. (ΕΠΜΑΣ 1304/α) Ακριβές αντίγραφο από το πρωτότυπο του 1878 © Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, φωτ. Σταύρος Ψηρούκης

Κεφάλι Σατύρου, Γύψος, 65 x 30 x 26 εκ. (ΕΠΜΑΣ 1304/α). Ακριβές αντίγραφο από το πρωτότυπο του 1878 © Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, φωτ. Σταύρος Ψηρούκης

Με το νεανικό του έργο ανήκει στον 19ο αιώνα, ενώ με τη δεύτερη και τρίτη δημιουργική του περίοδο στον 20ό. Με τη διάσημη Κοιμωμένη, στο Α΄ Νεκροταφείο της Αθήνας, κέρδισε πολύ νωρίς δόξα και φήμη. Σαράντα χρόνια απουσίας, σταδιακή ανακάλυψη από λόγιους της εποχής και μεγάλη αναγνώριση κατά τα τελευταία χρόνια της Τήνου δημιούργησαν στην Αθήνα τον θρύλο του αγίου, συμβόλου στον χώρο της τέχνης: ο καλλιτέχνης που κατακτά τη νεωτερικότητα, ανεξάρτητα από δεσμεύσεις και περιορισμούς.

 Αυτοπροσωπογραφία, 1930 Μελάνι σε χαρτί, 21,3 x 15,3 εκ. (ΕΠΜΑΣ 7050) © Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, φωτ. Θάλεια Κυμπάρη

Αυτοπροσωπογραφία, 1930. Μελάνι σε χαρτί, 21,3 x 15,3 εκ. (ΕΠΜΑΣ 7050) © Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, φωτ. Θάλεια Κυμπάρη

Η έκθεση έχει μια αδιαμφισβήτητη μοναδικότητα: τοποθετεί συνολικά το έργο του Χαλεπά στον «φυσικό» του χώρο, φωτίζοντας νέες ερμηνευτικές οπτικές. Τα έργα του, σχέδια και γλυπτά, τοποθετημένα δίπλα σε έργα ομοτέχνων συγχωριανών του, που οι περισσότεροι ήταν συνεργάτες του πατρικού εργαστηρίου (Καπαριάς, Λυρίτηδες, Λαμπαδίτηδες, κ.ά.), αλλά και δίπλα σε τεκμήρια έργων του ηλικιωμένου πατέρα του, Ιωάννη Χαλεπά, διαμορφώνουν μια μοναδική ενότητα, μια συγκινητική επανένωση ψηφίδων της ιστορίας της μαρμαρογλυπτικής στην Τήνο.

Έτος Χαλεπά 2018: Ένα μεγάλο αφιέρωμα στον κορυφαίο Έλληνα δημιουργό

Την έκθεση επιμελήθηκε η Αλεξάνδρα Γουλάκη-Βουτυρά, καθηγήτρια ΑΠΘ, σε συνεργασία με την Τώνια Γιαννουδάκη, επιμελήτρια της Εθνικής Πινακοθήκης. Τον κατάλογο (εκδόσεις ΠΙΟΠ), που διαθέτει  άρτια επιστημονική τεκμηρίωση και πλούσια εικονογράφηση, επιμελήθηκε η Αλεξάνδρα Γουλάκη-Βουτυρά με τη συμβολή της Τώνιας Γιαννουδάκη.