Η Ελευσίνα και τα μεγάλα μυστήρια είναι το θέμα της νέας περιοδικής έκθεσης που εγκαινιάζει το Μουσείο της Ακρόπολης, την Κυριακή 25 Φεβρουαρίου 2018. Η έκθεση θα λειτουργήσει για το κοινό από τη Δευτέρα 26 Φεβρουαρίου 2018 έως την Πέμπτη 31 Μαΐου 2018.

Με το χώρο των περιοδικών εκθέσεων διαμορφωμένο ως Ελευσηνιακό τελεστήριο, με το κτίριο  του σκοτεινού ανακτόρου σε σμίκρυνση, όπου θα παρουσιάζεται ένα δεκαπεντάλεπτο βίντεο με αεροφωτογραφίες της Ιεράς Οδού, αναπαραστάσεις, προπλάσματα, τον αρχαιολογικό χώρο της Ελευσίνας και εμβληματικά εκθέματα, η έκθεση φιλοδοξεί να φέρει τον επιοσκέπτη σε επαφή με τα ευρήματα, αλλά και να αναπαραστήσει την ατμόσφαιρα της τελετουργίας.

Η Φεύγουσα Περσεφόνη, 1ο μισό 5ου αιώνα π.Χ.

Η Φεύγουσα Περσεφόνη, 1ο μισό 5ου αιώνα π.Χ.

Στην έκθεση παρουσιάζονται τα σημαντικότερα έργα που έχει φέρει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στην Ελευσίνα όπως το μοναδικό άγαλμα της Φεύγουσας Περσεφόνης, το πρώιμο κλασικό ανάγλυφο με την παράσταση Δήμητρας και Κόρης, ιερά σκεύη όπως κέρνοι, πλημοχόες και θυμιατήρια, αλλά και μνημεία με παραστάσεις των πρωταγωνιστών των μεγάλων μυστηρίων, του Ιεροφάντη και του Δαδούχου.

Με πλούσια καταγωγή στο μύθο, η πιο σεβαστή και ιερή γιορτή της Αρχαιότητας, τα Ελευσίνια Μυστήρια έχουν ιστορικά ίχνη που έφερε η αρχαιολογική σκαπάνη στο φως, τα οποία ανάγονται στον 8ο αιώνα. Τα Μεγάλα Ελευσίνια εορτάζονταν κατά τη 15η ημέρα του μήνα Βοηδρομιώνα και κρατούσαν εννέα ημέρες. Οι συμμετέχοντες αποκαλούνταν επόπται ή έφυροι. Την προηγουμένη της γιορτής, οι έφηβοι της πόλης υποδέχονταν τα Ιερά Αντικείμενα, τα οποία δε φανερώνονταν σε κανέναν παρά μόνο από τους Ιεροφάντες στους Μύστες, από την Ελευσίνα στο Ελευσίνιον, ιερό στη βάση της Ακρόπολης.

«Γιατί ανάμεσα στους εξαίρετους και πράγματι θεϊκούς θεσμούς που η Αθήνα σας έχει γεννήσει και φέρει στην ανθρωπότητα, καμία, κατά τη γνώμη μου, δεν είναι καλύτερη από αυτά τα Μυστήρια. Γιατί μέσω αυτών αποβάλαμε τον βάρβαρο και άγριο τρόπο ζωής και μορφωθήκαμε και εκπολιτιστήκαμε. Και «μύησις» καθώς αποκαλείται, πράγματι μάθαμε τις απαρχές της ζωής και αποκτήσαμε τη δύναμη όχι μόνο να ζούμε ευτυχισμένοι, αλλά και να πεθαίνουμε με μια καλύτερη ελπίδα», γράφει ο Κικέρων.

Ανάγλυφο με παράσταση Δήμητρας και Κόρης, 1ο μισό 5ου αιώνα π.Χ.

Ανάγλυφο με παράσταση Δήμητρας και Κόρης, 1ο μισό 5ου αιώνα π.Χ.

Περιλαμβάνονται επίσης και ευρήματα από το Ελευσίνιο της Αθήνας, αλλά και την Ιερά Οδό, δεδομένου ότι η πανηγυρική πομπή ξεκινούσε από την Αθήνα με πλήθος μυημένων και υποψηφίων για μύηση και κατέληγε στο τελεστήριο της Ελευσίνας. Για το λόγο αυτό παρουσιάζεται, πριν από την είσοδο στην έκθεση, ένα ανάγλυφο από την περιοχή του Ελευσινείου και ορισμένα χαρακτηριστικά ευρήματα από το Ιερό της Αφροδίτης που βρίσκεται δίπλα στην Ιερά Οδό, στην περιοχή του Δαφνίου.

Κέρνος, τελετουργικό αγγείο από την Ελευσίνα

Κέρνος, τελετουργικό αγγείο από την Ελευσίνα

Ο εκθεσιακός χώρος έχει τη μορφή του Ελευσινιακού τελεστηρίου, με το κτίριο του σκοτεινού ανακτόρου σε σμίκρυνση όπου παρουσιάζεται ένα δεκαπεντάλεπτο βίντεο με αεροφωτογραφίες της Ιεράς Οδού, αναπαραστάσεις, προπλάσματα, τον αρχαιολογικό χώρο της Ελευσίνας και εμβληματικά εκθέματα.

Η έκθεση οργανώθηκε από το Μουσείο της Ακρόπολης σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής.

© Μουσείο Ακρόπολης. Φωτογραφίες Σωκράτης Μαυρομμάτης.