«Καθώς η ζωή κυλά, όλοι έπρεπε απλώς να περιμένουν υπομονετικά για να χάσουν αυτούς που αγαπούσαν τον ένα μετά τον άλλον και να συμπεριφέρονται ταυτόχρονα σαν να τους έχει βρει απροετοίμαστους».

Τι είναι αυτό που συνδέει έξι έφηβους ένα καλοκαίρι, τη χρονιά που παραιτήθηκε ο Ρίτσαρντ Νίξον; Η ανάγκη, πρωτίστως. Η ανάγκη αποδοχής, η ανάγκη να ξεχωρίσουν, η ανάγκη να συνδεθούν έξω από την οικογένεια. Για την Τζουλς, μια από τις ηρωίδες της Μεγκ Γουόλιτζερ, η ανάγκη να αποδράσει από το πληκτικό αδιάφορο σπίτι της, να καταφέρει να της δώσουν σημασία, να ξεχωρίσει. Έτσι άλλωστε βρέθηκε εκεί στο περίφημο και λίγο χίπικο «Πνεύμα του Δάσους», την προοδευτική κατασκήνωση με τα παιδιά των ανήσυχων γονιών της εποχής – ως υπότροφος.  Η Τζουλς είναι η αφηγήτρια της ιστορίας που παρακολουθεί τις ζωές των έξι μέχρι τη μέση ηλικία, μέχρι να τους σημαδέψει ο πρώτος θάνατος.

New York, 1980s

Η Γουόλιτζερ επιλέγει τους χαρακτήρες για να στήσει την ιστορία της, μη αφήνοντας απ’ έξω τους γονείς και την επιρροή που ασκούν στα παιδιά, το ρόλο τους στην ανατροφή τους. Η συγγραφέας αναλύει και ερμηνεύει την κατασκευή της σύγχρονης αμερικανικής κοινωνίας, τις φιλοδοξίες της γενιάς του ’80 και τις ήττες της. Υπάρχει ο Ίθαν, ο παράξενος προικισμένος και κάτοικος του δικού του κόσμου, ένα παιδί που ζωγραφίζει κόμικς και θα γίνει ο πιο επιτυχημένος της παρέας τους, ο πιο πλούσιος, γιατί και αυτό έχει τη σημασία του στις μεταξύ τους σχέσεις. Ο Τζόνα, γιος μιας φολκ τραγουδίστριας, διάσημης στην εποχή της, η Κάθι που δε θα γίνει ποτέ χορεύτρια και θα απομακρυνθεί βίαια από την παρέα τους, τα αδέρφια Ας και Γκούντμαν Γουλφ, με το νεοϋορκέζικο φανταστικό σπίτι, παιδιά γεννημένα και μεγαλωμένα ως χαρισματικά.

Η Γουόλιτζερ βάζει τη λιγότερο χαρισματική Τζουλς να παρατηρεί την ίδια τη ζωή της και τη ζωή των φίλων της μέσα στις δεκαετίες, όχι τυχαία. Δίπλα στην παρατήρηση, τη φιλία, την αγάπη, ορθώνονται και τα συναισθήματα που γεννά μοιραία η παραίτηση από τα εφηβικά όνειρα. Η Γουόλιτζερ εξετάζει την αμηχανία, το φθόνο, την επιθυμία για τη ζωή του άλλου. Η Τζουλς περνά τη ζωή της, μέσα σε μια αναπόφευκτη σύγκριση, η ζωή των φίλων της μοιάζει τέλεια αρμονική, η δική της γεμάτη ρωγμές. Μοιάζει να χάνει την ίδια της τη ζωή όταν το δικό της παιδί, μια πανέξυπνη ανεξάρτητη κόρη, το βλέπει σαν άγριο και ατίθασο, συγκρίνοντάς το με το παιδί των φίλων της που κάποια στιγμή θα ομολογήσει πως πάντα έκανε αυτό που ήθελαν οι άλλοι.

Πόσο μπορεί να χάσει κάποιος την ψυχή του παρατηρώντας τους άλλους; Η Γουόλιτζερ ανοίγει μια τεράστια κλειδαρότρυπα παράλληλα με έναν ευρυγώνιο φακό και καταγράφει την υπαρξιακή αγωνία των ανθρώπων που, απορροφημένοι από τη ζωή και την επιτυχία των άλλων, χάνουν αισθήματα και ολόκληρα κομμάτια της δικής τους ζωής, διαφθείρονται ασυνείδητα, συμπεριφέρονται επιτηδευμένα και αδιάφορα μέσα σε μια φόρμα που ονομάζεται επιτυχία και αποδοχή. Φτάνουν στα άκρα, κυρίως μέσα τους, χάνοντας το μεσαίο έδαφος που πιθανώς μπορεί να τους δώσει τις απαντήσεις που ψάχνουν.

Με εξαιρετικές λεπτομέρειες, με μια κατάδυση ειλικρινή στον εγωισμό και το φθόνο, με μια λεπτεπίλεπτη αίσθηση του χιούμορ και της αποτυχίας, η Γουόλιτζερ γράφει ένα μεγάλο μυθιστόρημα που, αν και διατηρεί μια παλιομοδίτικη αφήγηση, καταφέρνει να δημιουργεί έκπληξη με τις μικρές του ψηφίδες. Έχει τον τρόπο να περνά στον αναγνώστη, υποδόρια, μια λύπη για αυτά και αυτούς που χάνονται, αλλά και μια αισιοδοξία εξίσου λεπταίσθητη, αυτήν που ανήκει ακόμα και στους καταθλιπτικούς, τους μοναχικούς, εν τέλει τους ζωντανούς. Η ηρωίδα της, ως ενήλικη, θα επιστρέψει στην εφηβική της κατασκήνωση για να συνειδητοποιήσει πως η νεανική ενέργεια υπάρχει μόνο ως πνευματική σπίθα ανάμνησης. Στην ηλικία της πρέπει να αντλήσει εφόδια από την ξεχασμένη της, πολλές φορές, καθημερινότητα και να ανακαλύψει ξανά αυτό που θεωρεί αυτονόητο, ως μοναδικό, ως δώρο.

Η Γουόλιτζερ χτίζει παράλληλα το ενδιαφέρον τοπίο της αμερικανικής ιστορίας από τα τέλη της δεκαετίας του ’60 και τις επιρροές του. Περιγράφει, παράλληλα με την αλλαγή των ηρώων της, την Νέα Υόρκη που αλλάζει, το AIDS, την παντοδυναμία της τηλεόρασης, τις μόδες που έρχονται και παρέρχονται, τον πόλεμο του Κόλπου, την αμερικανική πολιτική και τους πολιτικούς της. Είναι ένα βιβλίο για μια γενιά που μεγάλωσε, ονειρεύτηκε στην άλλη μεριά του Ατλαντικού, δοκιμάστηκε και τελικά απέτυχε να πιάσει τον στόχο και το ρομαντικό της όνειρο. Κάτι που θυμίζει πολύ τον εαυτό μας αυτή την εποχή, σε όποια μεριά του πλανήτη.

Info:

«Μια ξεχωριστή παρέα» της Μεγκ Γουόλιτζερ | Μετάφραση: Μαρία Φακίνου | Εκδόσεις Καστανιώτη