Ο οίκος Σόθμπις βγάζει σε δημοπρασία ένα χειροποίητο δαχτυλίδι του Πικάσο σχεδιασμένο για τη μούσα του Ντόρα Μάαρ. Ο Πικάσο ερωτεύθηκε πολλές γυναίκες στη ζωή του, λίγες όμως τον ενέπνευσαν όσο η Ντόρα. Ο ζωγράφος σε μια αφιέρωσή του, το 1936, της είχε γράψει ότι γνώριζε το σώμα της «απέξω». Μάλιστα και μετά το χωρισμό τους δε σταμάτησε να τη ζωγραφίζει.

Από όλες τις γυναίκες του Πικάσο η Μάαρ παραμένει η πιο μυστηριώδης. Δεν μίλησε ποτέ για τον Πικάσο και πέθανε στο Παρίσι το 1997, απομονωμένη παίρνοντας στον τάφο όλα της τα μυστικά, ενώ ποτέ κατά τη διάρκεια της ζωής της δεν πούλησε ούτε ένα έργο, σχέδιο ή αντικείμενο του Πικάσο, παρόλο που πέρασε οικονομικά πολύ δύσκολες μέρες. Ο διάσημος ζωγράφος την απαθανάτισε μεταξύ άλλων στο έργο «Η γυναίκα που κλαίει» και στην «Γκερνίκα» («Γκουέρνικα») και η Μάαρ ζωγράφος και η ίδια και φωτογράφος απαθανάτισε όλη τη διαδικασία της δημιουργίας της Γκερνίκα.

 Ντόρα Μάαρ

Πικάσο και Μάαρ γνωρίστηκαν τον χειμώνα του 1935, ενώ ο ζωγράφος περνούσε μια άσχημη περίοδο με την τότε σύζυγό του Όλγα, τη ζηλιάρα και ατίθαση μπαλαρίνα που είχε ερωτευθεί αλλά δε δίσταζε να την απατά με τη Μαρί-Τερέζ με την οποία απέκτησε και την κόρη του Μάγια. Ζώντας μια ανυπόφορη διπλή ζωή, ο Πικάσο γυρνά όλη μέρα στα καφέ του Σεν Ζερμέν ντε Πρε. Σε ένα από αυτά, στο θρυλικό Les Deux Magots γνωρίζει την Ντόρα. Η Ντόρα είναι καλλιτεχνική φύση, ερωμένη του Ζορζ Μπατάιγ και φίλη των υπερρεαλιστών. Την πρώτη φορά που την είδε ο Πικάσο, η Μάαρ κάρφωνε ένα σουγιά ανάμεσα στα δάχτυλα της ανοιχτής παλάμης της επάνω στο τραπέζι. Το αίμα δεν την πτοεί και ο Πικάσο γοητεύεται βαθιά. Προτού χωρίσουν της ζητά τα μαύρα γάντια της ως ενθύμιο αυτής της παράξενης συνάντησης.

Ενώ αρχίζει να βλέπει την Ντόρα δε σταματά να συναντά και την Μαρί -Τερέζ. Η Ντόρα κατανοεί το πάθος του, έτσι γίνεται μούσα και συνένοχος του Πικάσο, η πιο έντονη σχέση της ζωής του. Είναι αξιοσημείωτο ότι σε όλη τη διάρκεια της σχέσης τους δε σταμάτησε να βλέπει την Μαρί-Τερέζ, αντιπαραθέτοντας τις προσωπικότητες των δυο γυναικών με πολύ σκληρό τρόπο.

Πικάσο, Η Ντόρα Μάαρ και ο Μινώταυρος (1936) Χρωματιστά μολύβια και μελάνι σε λαδόκολλα, 73.5 x 40.5 cm. Μουσειο Πικάσο, Παρίσι

Πικάσο, Η Ντόρα Μάαρ και ο Μινώταυρος (1936) Χρωματιστά μολύβια και μελάνι σε λαδόκολλα, 73.5 x 40.5 cm. Μουσειο Πικάσο, Παρίσι

Με την Ντόρα ο Πικάσο βρίσκει ξανά το πάθος του για τη ζωγραφική και ξεκινά την «Γκερνίκα», το μεγάλο αντιφασιστικό του έργο. Ο ζωγράφος δημιουργεί τα περίφημα πορτραίτα της Ντόρας, «Η Ντόρα Μάαρ και ο μινώταυρος» (1936), «Η Ντόρα Μάαρ με πράσινα νύχια» (1936), «Πορτρέτο της Ντόρας με στεφάνι από λουλούδια» (1937), «Η Ντόρα με ψάθινο καπέλο» (1938). Εκτός από την ένταση της προσωπικής τους σχέσης, η Ντόρα Μάαρ έπαιξε σημαντικό ρόλο στην καλλιτεχνική σταδιοδρομία του Πικάσο.

Ο πίνακας Dora Maar au Chat πουλήθηκε από τον Οίκο Σόθμπι για 95,216,000 εκ. δολλάρια

Ο πίνακας Dora Maar au Chat πουλήθηκε από τον Οίκο Σόθμπις για 95,216,000 εκ. δολλάρια

Η ευτυχισμένη ζωή τους σταματά με τον πόλεμο και όταν επιστρέφουν από την Ρουαγιάν, όπου είχαν μετακομίσει, στο Παρίσι, το βρίσκουν ερημωμένο, ψυχρό, γεμάτο συνοφρυωμένους κατοίκους. Η Ντόρα γίνεται διάσημο μοντέλο, περιζήτητη μεταξύ των ζωγράφων της εποχής. Η σχέση τους αρχίζει να δείχνει κουρασμένη, στα εγκαίνια μιας έκθεσης ζωγραφικής της Ντόρας μετά την απελευθέρωση, ο Πικάσο γνωρίζει τη νεαρή Φρανσουάζ Ζιλό, η οποία ήταν 20 χρόνια νεότερη από την Μάαρ και 40 από τον Πικάσο, την οποία και ερωτεύεται. Το 1946 χωρίζουν αναπόφευκτα με την Μάαρ, η οποία υφίσταται πλήρη κατάρρευση. Βυθίζεται στη μοναξιά και στην κατάθλιψη και νοσηλεύεται σε ψυχιατρική κλινική. Με παρότρυνση του φίλου της Πολ Ελυάρ, ο Πικάσο παρακαλεί τον Ζακ Λακάν να τη βοηθήσει. Εκείνος την τοποθετεί σε ιδιωτική κλινική και αναλαμβάνει την ψυχανάλυσή της. Δεν καταφέρνει τίποτε και η Ντόρα αποσύρεται τελικά στο σπίτι στη Μενέρμπ.

Pablo Picasso, Bague de forme ovale. Portrait de Dora Maar (circa 1936–39). Courtesy of Sotheby's London.

Το δαχτυλίδι που έφτιαξε ο Πικάσο και απεικονίζει την Μάαρ (1936–39) – Courtesy of Sotheby’s London

Η ιστορία του δαχτυλιδιού που έφτιαξε ο Πικάσο για την Ντόρα είναι πικρή. Ο Πικάσο είχε δώσει έναν πίνακά του σε αντάλλαγμα για να της αγοράσει ένα δαχτυλίδι με ρουμπίνι, κατηγόρησε την Ντόρα ότι του έχει επιβληθεί με την τρομερή της προσωπικότητα. Η Ντόρα Μάαρ έβγαλε το δαχτυλίδι από το χέρι της και το εκσφενδόνισε στην κοίτη του Σηκουάνα, νιώθοντας βαθιά προσβεβλημένη. Η Μάαρ το έχασε για πάντα και ο Πικάσο για να της ζητήσει συγγνώμη για την παρορμητική συμπεριφορά του έκανε ένα δαχτυλίδι σχεδιασμένο και κατασκευασμένο από το χέρι του που παρέμεινε στη συλλογή της μέχρι το θάνατό της το 1997. Εκτιμάται ότι θα πωληθεί ανάμεσα στα 380,000–633,000 δολάρια. Η απόφασή της Μάαρ να κρατήσει το δαχτυλίδι αυτό, ανάμεσα σε άλλα αναμνηστικά και έργα ζωγραφικής από τον Πικάσο, δείχνει ότι τα ισχυρά της συναισθήματα για τον καλλιτέχνη δεν έσβησαν ποτέ πραγματικά.

Pablo Picasso, Bague de forme ovale. Portrait de Dora Maar (circa 1936–39). Courtesy of Sotheby’s London.

Pablo Picasso, Bague de forme ovale. Portrait de Dora Maar (circa 1936–39). Courtesy of Sotheby’s London

Κεντρική φωτογραφία άρθρου: Dora Maar by Man Ray, 1936