«Το μόνο που θέλουμε είναι να κάνουμε το κόσμο καλύτερο.
Καλύτερο, δε σημαίνει καλύτερο για όλους.
Δεν είμαστε άνθρωποι φτιαγμένοι από το ίδιο υλικό.
Για κάποιους θα σημαίνει πάντα χειρότερο»

Ο κόσμος του Ντοστογιέφσκι και του Νιζίνσκι, γοητεύουν τον Αργύρη Πανταζάρα και την Ελίνα Μαντίδη που υπογράφουν τη δραματουργία και τη σκηνοθεσία της παράστασης «Ένας καλός λόγος» που κάνει πρεμιέρα στο θέατρο της οδού Κυκλάδων-Λευτέρης Βογιατζής στις 23 Απριλίου για δέκα παραστάσεις. Ένας μονόλογος σε διάλογο με το κοινό, με αφορμή δυο κείμενα των Ντοστογιέφσκι και Νιζίνσκι που αποτελούν για τους δημιουργούς της παράστασης μια πολιτική τοποθέτηση, μέσα από τις φωνές που αναζητούν τη θέση τους στην κοινωνία.

Στην παράσταση, μπαίνουμε στον προσωπικό χώρο ενός κυβερνητικού αξιωματούχου ενώ ετοιμάζεται και λίγο πριν απευθύνει ένα δημόσιο διάγγελμα. Στην πολύ προσωπική αυτή στιγμή «εισβάλλουν» οι άνθρωποι του επιτελείου του, ο χώρος σταματά να γίνεται προσωπικός και σαν σε πρόβα λίγο πριν απευθυνθεί στο κοινό, ο πρωταγωνιστής – πολιτικός προβαίνει σε μια εξομολόγηση, σε παραδοχή της σκοτεινής πλευράς του ανθρώπου και  της διεφθαρμένης, της μπερδεμένης, της οργισμένης φύσης του.

Το ελculture συνάντησε στις πρόβες τους δημιουργούς της παράστασης.

Πόσο μοναχικός είναι ο δρόμος ενός μονολόγου για έναν ηθοποιό;

Αργύρης Πανταζάρας: Καθόλου μοναχικός τελικά, εφόσον έχει γύρω του μία ομάδα συντελεστών και φίλων, που στηρίζουν και συν-δημιουργούν βάζοντας τις ιδέες, την έγνοια, την αποτελεσματικότητα και την αγάπη τους.

Καταπιάνεστε με τον Ντοστογιέφσκι και τον Νιζίνσκι. Ποια τα κοινά στοιχεία που βρήκατε στα κείμενά τους;

Ελίνα Μαντίδη: Καταρχάς πρόκειται για δύο κείμενα που μας συγκινούν ιδιαίτερα. Αφορούν τον άνθρωπο και τον πυρήνα  της ανθρώπινης φύσης. Πραγματεύονται με αφοπλιστική ειλικρίνεια και χιούμορ, ακόμα και τις πιο σκοτεινές σκέψεις και συμπεριφορές, χωρίς λογοκρισία.

Αργύρης Πανταζάρας: Προσφέρουν και τα δύο το απαραίτητο υλικό για να δομήσουμε τον δικό μας ήρωα. Ο ένας (Ντοστογιέφσκι), μηδενιστής και εξαιρετικά πραγματιστής, ξεδιπλώνει απερίφραστα τις δυσλειτουργίες της ανθρώπινης φύσης, ενώ ο άλλος (Νιζίνσκι) προσπαθεί να εκφράσει αυτό που αισθάνεται ή προσπαθεί να αισθανθεί. Έχουμε δανειστεί στοιχεία συμπληρωματικά, με στόχο να δημιουργήσουμε μια ολοκληρωμένη, και αντιφατική φύση.

Τι σημαίνει ακριβώς ο τίτλος σας «Ένας καλός λόγος» και τι αφορά μεταφέροντάς τον στη σύγχρονη πραγματικότητα;

Ε.Μ.: Υπάρχουν ένα σωρό σκέψεις και αφορμές για να μιλήσεις, για να δημιουργήσεις, για να κινητοποιηθείς με όποιο τρόπο σε εκφράζει καλύτερα. Πρόκειται για μια έρευνα, ένα παιχνίδι που μας αρέσει ιδιαίτερα. Να ψάχνουμε τη γλώσσα και τους κώδικες για να εκφραστούμε, για να μιλήσουμε, να τραγουδήσουμε ή να φωνάξουμε.

Α.Π.: Στην προκειμένη περίπτωση παρουσιάζουμε ευθέως τον “καλό λόγο” -σαν γλώσσα και αφορμή- να ανέβουμε στη σκηνή και να μιλήσουμε για ό,τι μας αφορά, ό,τι μας μπερδεύει και ό,τι μας φοβίζει.

Αν τοποθετηθείτε προσωπικά απέναντι στην κοινωνία, τι θα θέλατε να πείτε;

Ε.Μ.: Για να αγαπήσεις… πρέπει να αποδομήσεις τον εαυτό σου. Όταν αγαπήσεις κάτι ή κάποιον περισσότερο και πάνω από τους φόβους σου, ίσως τότε καταφέρεις να πλησιάσεις αυτό που λέμε ανιδιοτελή αγάπη… Πράγμα που είναι εξαιρετικά δύσκολο να συμβεί, καθώς όλοι σταματάμε μπροστά στο τοίχο του εγωισμού μας.

Α.Π.: Κάποια στιγμή καλό θα ήταν να σταματήσουμε να είμαστε οι “μικροί τιμωροί του διπλανού μας”. Ζούμε σε μια κοινωνία τιμωρητική και όχι επιβράβευσης που κύριο στόχο έχει να διδάξει μέσα από αυστηρούς κανόνες και όχι ουσιαστική παιδεία. Μαθαίνουμε από μικρή ηλικία, δυστυχώς, ότι πρέπει να πονέσουμε “για να μάθουμε”. Η προσπάθεια και η απόκτηση γνώσης και εμπειρίας έχει ταυτιστεί με τον πόνο και όχι με την αγάπη. Μην απορούμε που τελικά ο διπλανός χαίρεται με τα σφάλματά σου και όχι με την επιτυχία σου. Ολόκληρη η κοινωνία ένα σωφρονιστικό ίδρυμα!

Πιστεύετε ότι υπάρχει νικητής στη μάχη του καλού και του κακού που συνυπάρχουν στην ανθρώπινη φύση;

Ε.Μ.: Υπάρχει μια κλίμακα κακού και καλού, ένα φάσμα. Το καλό και το κακό δεν αφορούν σε συγκεκριμένες ταμπέλες. Η μάχη δίνεται κάθε στιγμή, κάθε δευτερόλεπτο και ο νικητής κάθε φορά αλλάζει. Τα πράγματα συμβαίνουν κάτω από προϋποθέσεις και εκάστοτε συνθήκες. Δεν είναι ντέρμπι.

Α.Π.: Υπάρχουν πράγματα που δεν είναι αποδεκτά. Δεν υπάρχει περιθώριο να μην χαρακτηριστεί μια γενοκτονία ή μια δολοφονία αμάχων, ως το απόλυτο “κακό”. Όταν κάνεις κάποιον να φοβάται, να φοβάται μη χάσει τη ζωή του, τη δουλειά του, την ελευθερία του, την ψυχική του ακεραιότητα, είναι εκ προοιμίου κακό! Ένα πράγμα κρατάει τον κόσμο ζωντανό. Η ελπίδα να νικήσει το καλό… αλλά για ποιο καλό μιλάμε; Για το δικό μου ή το δικό σου;

Αν πλάθατε ένα φανταστικό ήρωα σήμερα, ποια είναι τα χαρακτηριστικά που θα θέλατε να του δώσετε;

Α.Π.: Κάθε φορά παίζει ρόλο τι θέλει να πει ο δημιουργός και πώς θέλεις να τοποθετηθείς εσύ πάνω σ’ αυτό. Ο κάθε ήρωας έχει τις ανάλογες ποιότητες.

Ε.Μ.: Ο δικός μας, έχουμε επιλέξει να είναι ένας ήρωας απόλυτος, απόμακρος και σκληρός. Ποιότητες, οι οποίες δεν αποτελούν στοιχεία ούτε καλοσύνης, ούτε κακίας.

Α.Π.: Σε οποιαδήποτε παράσταση επιλέγεις πώς να πλάθεις τον ήρωά σου. Δεν είναι όλοι οι “τρελοί” του Ληρ ίδιοι. Εξαρτάται από την ποιότητα που θέλεις να φωτίσεις στην εκάστοτε παράσταση.

Ε.Μ.: Στη συγκεκριμένη παράσταση δεν πήραμε έναν ήρωα από γραφής, αλλά τον φτιάξαμε απ’ την αρχή. Δημιουργήσαμε λοιπόν, εμείς οι ίδιοι το εύφορο πεδίο, τη γλώσσα και τον κώδικα που θέλουμε να μιλήσει.

Αντιστρέφοντας τους ρόλους, αν ήσασταν ένας θεατής της παράστασής σας, ποιο είναι αυτό που θα θέλατε να ηχεί στα αυτιά σας και τη σκέψη σας φεύγοντας από το θέατρο;
Α.Π.: Ότι είδε το αποτέλεσμα δουλειάς μιας ομάδας και μιας εντελώς ανεξάρτητης παραγωγής. Μια έντιμη δουλειά που την κάνουμε με πάρα πολλή αγάπη.

«Ένας καλός λόγος» | θέατρο οδού Κυκλάδων | 23 Απριλίου – 22 Μαΐου 2018