«Έχουμε ξεκινήσει πολύ καλά!» Η φωνή του διευθυντή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, ακούγεται χαρούμενη στο τηλέφωνο. Ο Γιάννης Αναστασάκης πήρε το μεγάλο ρίσκο, τον Αύγουστο του 2015 και επέστρεψε στη γενέθλια πόλη του και σε ένα υπερχρεωμένο θέατρο που κανένας δεν ήθελε να αναλάβει.

Ο ίδιος λέει ότι είναι υποχρεωμένος να ελπίζει. Αυτή τη χρονιά εκτελείται το δικό του ρεπερτόριο. «Χαίρομαι που το φετινό μας ρεπερτόριο έχει αγγίξει τον κόσμο κι υπάρχουν μάλιστα παραστάσεις που είναι sold out- από το «Τρίτο Στεφάνι», που παίζεται στην 600 θέσεων Μονή Λαζαριστών μέχρι την «Οικογενειακή γιορτή», που παρουσιάζεται στο 50 θέσεων Φουαγιέ της Εταιρίας Μακεδονικών Σπουδών. Οι πρώτες μέρες των «Ψύλλων στα αυτιά» είναι πολύ ενθαρρυντικές για τη συνέχεια, η «Μάνα Κουράγιο» πηγαίνει πολύ καλά, η «Σωτηρία» και το «Ταξιδεύοντας με τον ΠΑΟΚ» ξαναπαίζονται φέτος στο Μικρό θέατρο της Μονής. Στο πρώτο τρίμηνο της σεζόν (Σεπτέμβρης-Νοέμβρης) έχουμε μια αύξηση εισιτηρίων 30% σε σχέση με πέρσι και αύξηση εσόδων πάνω από 50%! Ελπίζουμε να συνεχίσουμε έτσι».

Τελικά πόσο δύσκολο ήταν να αποδεχτείτε αυτή τη θέση, χωρίς στην ουσία εμπειρία διοίκησης, μετά από σχεδόν τριάντα χρόνια στη δουλειά, στο θέατρο μεν, αλλά κυρίως σε μικρές ομάδες;
Γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Θεσσαλονίκη κι όταν τέλειωσα τη σχολή έφυγα, δεν μπορούσα να βρω δουλειά και κατέβηκα στην Αθήνα. Αυτά τα χρόνια που έλειπα είχα επαφή, μάθαινα τι γινόταν στο θέατρο και ήξερα τι γίνεται. Όταν με φώναξε ο τότε υπουργός Νίκος Ξυδάκης, ήξερα ότι η κατάσταση είναι οριακή. Δε μου ‘κανε καρδιά να πω όχι κι αυτό που με ενδιέφερε ήταν να σωθεί το θέατρο. Ήξερα ότι πάει να κλείσει κι εκείνος ήθελε να πάει ένας άνθρωπος, μήπως και τα καταφέρει.

Γιάννης Αναστασάκης

Η θέση σας ήταν πολιτική επιλογή;
Για να το ξεκαθαρίσουμε, εγώ μέχρι τότε δεν είχα εμπλοκή με τα πολιτικά και με κανέναν, είδα ότι είχε διάθεση το υπουργείο να βοηθήσει και είπα «γιατί όχι;»

Σας βοήθησαν τελικά;
Ναι και ο Ξυδάκης και η Πλάκα, που ήταν για μικρό διάστημα. γιατί ήταν alert πολλά θέματα, απλήρωτοι εργαζόμενοι, μια περιοδεία που δεν μπορούσε να γίνει, απλήρωτοι οι προμηθευτές, η ΔΕΗ 500.000, το ΙΚΑ 2.700.000 και μετά κι ο Μπαλτάς το ίδιο έκανε, βοήθησε.

Συνήθως όταν αναλαμβάνει κάποιος τη διοίκηση ενός θεάτρου, υπάρχει σαν ένας κανόνας σιωπής, δε μιλούν ούτε για χρέη, ούτε για κακοδιαχείριση. Εσείς βρήκατε χρέη εκεί;
Οκτώμισι εκατομμύρια ευρώ βρήκα.

«Είναι πολύ μεγάλη επιχορήγηση σε μια κατάσταση σαν τη σημερινή, αλλά αν έχεις χρέη άλλα τόσα, δεν είναι μεγάλη»

Σήμερα πόσα χρέη έχετε;
Έχουμε κάτι λιγότερο από πέντε εκατομμύρια, γιατί καταφέραμε και ένα μέρος μπήκε στον κορβανά που λέγεται ληξιπρόθεσμα χρέη. Πληρώνονται σιγά σιγά άνθρωποι που είχαν κάνει μια δουλειά, πληρώνονται και ρυθμίζονται χρέη, νομίζω θα λιγοστέψει και όσο πάμε είμαστε καλύτερα.

Πώς σωρεύονται πάντα τόσα χρέη στο Κρατικό; 
Παλιά η επιχορήγηση ήταν 9.000.000, τώρα είναι 5.800.000 και είναι πολύ μικρή.

Αυτά είναι πολλά ή λίγα χρήματα;
Είναι πολύ μεγάλη επιχορήγηση σε μια κατάσταση σαν τη σημερινή, αλλά αν έχεις χρέη άλλα τόσα, δεν είναι μεγάλη. Σωρεύονται από λάθη, από κακή διαχείριση, από καθυστερήσεις των υπουργείων, από πρόστιμα, αλλά νομίζω κυρίως από λάθη προγραμματισμού, γιατί κι εμείς οι καλλιτέχνες δεν είμαστε βέβαιοι αν θα πάει καλά μια παράσταση, δεν ισοφαρίζονται τα χρήματα, δεν είμαστε οικονομολόγοι και δεν μπορούμε να κάνουμε κουμάντο.

Ναι αλλά συνήθως δε δέχεστε και μάνατζερς, καμιά φορά ούτε οικονομικούς διευθυντές.
Ακούστε, στο ΚΘΒΕ δεν υπήρχε καν οικονομικός διευθυντής, μόνο προϊστάμενοι, δεν υπήρχε άνθρωπος που να έχει τα προσόντα αυτά. Θα προκηρυχθεί η θέση, να έρθει ένας άνθρωπος που να έχει αυξημένα προσόντα για να μπει το πράγμα σε μια σειρά. Έχω χάσει πολλές ώρες να καταλάβω τι συμβαίνει με τα οικονομικά. Τα χρέη είναι μεγάλα και από παλιά,  δηλαδή από την εποχή του Τσακίρογλου, για παράδειγμα, που αποφάσισαν να μη δίνουν το ΙΚΑ κι έτσι έφτασε εδώ το χρέος.

Οι θεατές στη Θεσσαλονίκη, η πόλη, σας στηρίζει;
Το 2015-16 είχαμε 170.000 θεατές. Το 2014-15 120.000. Υπάρχει ένα κοινό που μας στήριξε και εξακολουθεί να το κάνει. Εμείς πιστεύουμε στο κοινό και θέλουμε να περάσουμε το μήνυμα ότι το θέατρο είναι ανοιχτό για όλους, γιατί και η Θεσσαλονίκη είναι μια μεγάλη πόλη, πολυεπίπεδη, με ανισότητες και με προβλήματα. Πρέπει να δείξουμε με κάθε τρόπο ότι το θέατρο είναι ανοιχτό και σε συνεργασία με την κοινωνία. Και μαζί να ξορκίσουμε και το κακό ότι το θέατρο κάθε τόσο πάει για κλείσιμο.

Ταξιδεύοντας με τον ΠΑΟΚ

Ταξιδεύοντας με τον ΠΑΟΚ

Έχετε νέο κόσμο, νεολαία, μικρές ηλικίες;
Όταν πρωτοαναλάβαμε και φτάσαμε με την Μαρία Τσιμά από την Αθήνα, με σταμάτησε ένα παιδί που ήξερα, έξω από το Ντορέ και μου λέει; «Τι κάνεις εδώ»; Του λέω «ανέλαβα το Κρατικό» και μου λέει «πολύ γερουσία βρε παιδί μου». Αυτό πρέπει να το αλλάξουμε επειγόντως, το θέατρο χρειάζεται νέους. Το προσπαθούμε και το σκέφτομαι κάθε μέρα.

«Το θέατρο χρειάζεται νέους»

Έχετε βρει γιατί συμβαίνει αυτό;
Έχει να κάνει κυρίως με το ρεπερτόριο, τον τρόπο ανεβάσματος και συνακόλουθα με τον κόσμο που παρακολουθούσε τις παραστάσεις.

Τι δομή θα ακολουθήσετε λοιπόν;
Αναγκαστικά τα μεγάλα θέατρα όπως το Κρατικό τα δουλεύεις με το σκεπτικό να μην υπάρχει κανένα αποκλεισμός και να ανοιχτεί σε όλο τον κόσμο, από τους ανέργους που μπαίνουν δωρεάν, μέχρι το αστικό κοινό.

Ξέρετε το κοινό σας;
Μένουν κέντρο και ανατολικά, έχουν ηλικία πάνω από 45 και είναι κυρίως γυναίκες. Έχουμε τρεις μεγάλες σκηνές, κανένα ενδιάμεσο χώρο και μια μικρή σκηνή στη Μονή Λαζαριστών. Αυτό κατευθείαν σε οδηγεί, αν δεν προσέξεις πολύ, σε μια συγκεκριμένη περιοχή θεαμάτων. Όμως υπάρχει η ευκαιρία αυτές οι σκηνές, που αποτελούσαν κι ένα μεσαίο πρωτοποριακό χώρο της Θεσσαλονίκης, να τις εντάξουμε εμείς στο Κρατικό.

Οικογενειακή γιορτή

Οικογενειακή γιορτή

Τι σας ενδιαφέρει να φτιάξετε περισσότερο;
Εμένα με ενδιαφέρει η Θεσσαλονίκη να έχει θέατρα, όχι μόνο το Κρατικό να έχει κίνηση, να γίνεται ζύμωση, αυτό σημαίνει πολλά. Το ΚΘΒΕ πρέπει να ορθοποδήσει και να σηκώσει κεφάλι, να κάνει συνέργειες με το Δήμο και την πόλη.

Η μεγαλύτερη δυσκολία σας μέχρι τώρα είναι μέσα στο θέατρο ή εκτός;
Υπάρχουν 300 εργαζόμενοι, τεχνικοί και διοικητικοί. Η δυσκολία ήρθε μέσα από το θέατρο, γιατί ήταν απλήρωτοι για μήνες και το είχαν περάσει και προηγούμενα χρόνια, φυσικό ήταν να δυσπιστούν. Δεν έχουν διάθεση να δουλεύουν απλήρωτοι. Το οικονομικό ήταν κυρίως το πρόβλημα που έκανε τους ανθρώπους και να χάσουν το κέφι τους, γιατί η Θεσσαλονίκη δεν είναι Αθήνα, να μπορούν εύκολα να κάνουν και δεύτερη και τρίτη δουλειά. Όταν πήγα, υπήρχε ο φόβος να κλείσει. Αν κλείσεις ένα θέατρο δύσκολα ξανανοίγει, εμένα αυτός ήταν ο φόβος μου, όχι απλώς η δυσκολία.

Θα θέλατε να ανοιχτείτε σε άλλες χώρες κάποια στιγμή;
Αυτή είναι μια σπουδαία υπόθεση, η σύνδεση με τις γύρω χώρες, τα Βαλκάνια, δε το λέω πολιτική του θεάτρου, αλλά πρέπει να απευθυνθεί και σε πολύ κόσμο και στις γειτονικές χώρες, να συνδεθεί.

Μάνα Κουράγιο

Μάνα Κουράγιο

Όταν προτείνετε να έρθουν να δουλέψουν στη Θεσσαλονίκη, το κάνουν πρόθυμα;
Οι σκηνοθέτες είναι πιο εύκολο να έρθουν, ηθοποιοί είναι πιο δύσκολα, γιατί οι μισθοί είναι χαμηλοί κι αν έχεις υποχρεώσεις δε γίνεται. Από την άλλη, εμείς δεν έχουμε τέτοιου τύπου υποδομές και δεν μπορεί να καλείς ηθοποιούς και να ζουν σε κοινόβιο, δε γίνεται.

Κατά τη γνώμη σας ποιο είναι το ρεπερτόριο που πρέπει να έχει ένα κρατικό θέατρο;
Πιστεύω, να έχει πολλές τάσεις, χωρίς να γίνεται σούπερ μάρκετ. Εννοώ να μην ανεβάζει έργα για να έχει απλώς κόσμο. Ούτε να ανεβάζει παραστάσεις που τον απομακρύνουν, για να δείξει ότι κάνει καλλιτεχνικό έργο. Πρέπει ως κρατικό θέατρο να έχουμε ένα ισορροπημένο ρεπερτόριο. Ακόμα, έχουμε υποχρέωση να κάνουμε μεγάλες παραγωγές, τις οποίες δεν μπορούν να κάνουν άλλοι που έχουν έλλειψη και από σκηνές και από ανθρώπινο δυναμικό.

Θέλετε να μου πείτε σε ποιο σημείο ακριβώς βρίσκεστε σήμερα;
Όταν οι παραστάσεις είναι καλές και το κοινό είναι δίπλα μας, δε νιώθουμε μόνοι στην προσπάθεια που κάνουμε όλοι όσοι δουλεύουμε σ΄αυτό το θέατρο. Τα οικονομικά προβλήματα παραμένουν, αλλά σιγά σιγά τα αντιμετωπίζουμε. Τα χρέη μας έχουν μειωθεί, δεν παράγουμε νέα και συνεχίζουμε τον αγώνα. Είμαι σίγουρος πως το ΥΠΠΟ κι η νέα υπουργός θα συνεχίσουν να στηρίζουν το ΚΘΒΕ, που οφείλει να δίνει τον τόνο στα πολιτιστικά πράγματα όλης της Βόρειας Ελλάδας κι όχι μόνο της Θεσσαλονίκης. Είναι η δική μας συνεισφορά στο να νικήσουν οι άνθρωποι την απογοήτευση που πλανιέται γύρω μας.

Ιnfo παραστάσεων:

Μάνα Κουράγιο και τα παιδιά της | 20 Οκτωβρίου 2016 – 29 Ιανουαρίου 2017 | Θέατρο Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών

Το Τρίτο Στεφάνι | 7 Οκτωβρίου 2016 – 9 Απριλίου 2017 | Μονή Λαζαριστών

Οικογενειακή Γιορτή | 18 Νοεμβρίου 2016 – 9 Απριλίου 2017 | Θέατρο Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών