Η γκαλερί Citronne ανοίγει τη φετινή καλοκαιρινή της περίοδο στον Πόρο με την ατομική, post mortem έκθεση του Γιώργου Λάππα, καλλιτέχνη που κατέχει μια ιδιαίτερη θέση στην ελληνική τέχνη. Στην έκθεση παρουσιάζονται 31 έργα, γλυπτά, μελέτες και σχέδια, τα οποία καλύπτουν τη χρονική περίοδο 1978 – 2015, δηλαδή από τα φοιτητικά του χρόνια έως τον πρόωρο θάνατό του το 2016.

Η έκθεση επιχειρεί να δώσει μια όσο το δυνατόν πληρέστερη εικόνα από τη σύνθετη προσωπικότητα και την εικαστική αναζήτηση του καλλιτέχνη. Φιγούρες, σε μεγάλο και μικρό μέγεθος, από μπρούντζο, αλουμίνιο, ύφασμα, πλαστικό, ηλεκτρικές λυχνίες απαρτίζουν το γλυπτικό κόσμο του Γιώργου Λάππα. Οι φιγούρες αυτές «κινούνται» ή στέκουν στα άκρα της πραγματικότητας, αγνοώντας τους νόμους της φυσικής και της ισορροπίας. Το φυσικό σώμα καταργείται, η σκέψη, η μνήμη και η αφήγηση λειτουργούν με εσωτερική λογική, χωρίς αντιληπτή συνέπεια. Αναπάντεχα υλικά δημιουργούν μια αίσθηση παράδοξου, η οποία ανακαλεί υποσυνείδητες ονειρικές συνδέσεις, δυσανάγνωστους συνειρμούς.

Γιώργος Λάππας

Γιώργος Λάππας

Οι αφετηρίες της έμπνευσης του Γιώργου Λάππα δε γνωρίζουν όρια γεωγραφικά, χρονικά, πολιτισμικά ή εθνικά. Τα γλυπτά του παραπέμπουν υπαινικτικά στην Αίγυπτο και στα ιερογλυφικά, στην Ινδία και στους ναούς των Βραχμάνων, προβάλλουν το παράδοξο και υπαινίσσονται τη μαγεία– ως ενδείξεις, ίσως, μιας νοσταλγίας για ένα «μεταφυσικό» παρελθόν της Ανατολής που έρχεται σε αντίθεση με τον ορθολογισμό της Δύσης. Μοναδικό αντίδοτο σε αυτό είναι το έργο Τέχνης, ο μόνος τρόπος να γεφυρώσει τις αντιθέσεις, να οικειοποιηθεί το μη γνώριμο- δηλαδή, να περατωθεί «ο ξένος κόσμος». Οι σαμάνοι και οι ταχυδακτυλουργοί, οι ισορροπιστές-ακροβάτες στο έργα του Γ. Λάππα αφηγούνται παραστατικά την αέναη επιθυμία του ανθρώπου να υπερβεί τα εκάστοτε όρια – είτε πρόκειται για το φυσικό κόσμο που τον περιβάλλει είτε για την πεπερασμένη νόηση και γνώση.

Γυναικεία Φιγούρα, Μπρούντζος, 56x8x20, 2015

Γυναικεία Φιγούρα, Μπρούντζος, 56x8x20, 2015

Worksop 3

Workshop 3

«Ο Λάππας, συγκρατεί τις προηγούμενες κατακτήσεις για να επαναφέρει στο προσκήνιο τον προβληματισμό σχετικά με το χώρο και την ανθρώπινη μορφή», γράφει η επιμελήτρια Πολύνα Κοσμαδάκη. «Προσεγγίζει τη φόρμα θέτοντας ταυτόχρονα υπό αμφισβήτηση τα δεδομένα του μοντερνισμού και επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει λειτουργίες των υλικών, σχέσεις μαζών και όγκων, μορφών και πεδίου, του όλου και των μερών του, με αφετηρία την αδιαμεσολάβητη, βιωμένη σωματική εμπειρία. Όλα τα παραπάνω αναδεικνύουν τις προτεραιότητες του γλύπτη σχετικά με τη σημασία του κοινωνικού και ιστορικού συγκειμένου, την αντιμετώπιση της γλυπτικής ως γλώσσας και το ρόλο του χειραφετημένου θεατή. Η δουλειά του εντάσσεται, με αυτόν τον τρόπο, στο ευρύτερο πεδίο μιας “τέχνης της διαδικασίας”, όπως την όρισαν γλύπτες σαν τον Robert Morris ή τον Richard Serra, η οποία διερευνά μια νέα «λογική» των υλικών, υπερβαίνει τις αντιθέσεις μορφής-περιεχομένου ή μέσου-αποτελέσματος, επαναπροσδιορίζει τη σημασία του “δημόσιου χώρου” και διατηρεί κριτική σχέση με τα παραδοσιακά μέσα και πλαίσια.

Για όλους τους παραπάνω λόγους θα μπορούσαμε να αποφανθούμε, σε μια προσπάθεια να προσδιορίσουμε τη θέση του Λάππα στο ελληνικό πεδίο της τέχνης, ότι υπήρξε από τους λίγους καλλιτέχνες της γενιάς του που συνδιαλέχθηκε συστηματικά με τα νέο-πρωτοποριακά κινήματα, με τρόπο που να εντάσσεται οργανικά σε αυτά, όπως φαίνεται άλλωστε από τη θέση του έργου του σε εμβληματικές διεθνείς εκθέσεις, όπως Metropolis (Βερολίνο, 1991), Post Human (Αθήνα, 1992), Outlook (Αθήνα 2003). Συνάμα, η σχέση του με την Ελλάδα, αν και σταθερή και βαθιά, υπήρξε και “διασπορική“, όπως αναφέρεται σε ένα παλαιότερο κείμενο της Tessa Jackson, η οποία τον κατατάσσει στους καλλιτέχνες για τους οποίους “η μετατόπιση από συγκεκριμένο τόπο και το αίσθημα του να μην ανήκεις ποτέ είναι συνάμα εθνικό και πραγματικό“.

Τα έργα του Γιώργου Λάππα αποτελούν πρωτίστως μια μελέτη της σχέσης του σώματος με το χώρο και το χρόνο, έναν στοχασμό πάνω στις σχέσεις του παρελθόντος και του μέλλοντος της γλυπτικής, των δομικών παραμέτρων της πλαστικής και της αρχιτεκτονικής σε σχέση με τον τόπο αλλά και μία κατάδυση σε πτυχές της ανθρώπινης ψυχής, όπως τα απωθημένα ένστικτα, οι υπόγειες διεργασίες ψυχικών διαταραχών, η σκληρότητα και η βία του ανθρώπινου είδους, η απώλεια και οι χαμένες πατρίδες. Η επιστήμη και η τεχνολογία, αλλά και ο ανοιχτός διάλογος με την ιστορία, μέσα από αναφορές σε γεγονότα ή έργα του παρελθόντος (από τους Αστούς του Καλαί στον Λαοκόοντα, και από τον Seurat, τον Pierro della Francesca και τον Van Gogh στα γεγονότα της Πλατείας Ελευθερίας το 1942), αποτελούν επίσης σταθερές αφετηρίες μακροχρόνιων σχέσεων και εξαντλητικών ερευνών».

Worksop 2

Workshop 2

Worksop 00

Workshop 00

Κόκκινη Φιγούρα, Μέταλλο και Ύφασμα, 170x60x30, 2015

Κόκκινη Φιγούρα, Μέταλλο και Ύφασμα, 170x60x30, 2015

 

Ισορροπιστής, Μπρούντζος, 121x62x34, 2015

Ισορροπιστής, Μπρούντζος, 121x62x34, 2015

Μπλε Φιγούρα, Μέταλλο, Πλαστικό Ύφασμα και Ηλεκτρικές Λυχνίες, 200x35x35, 2015

Μπλε Φιγούρα, Μέταλλο, Πλαστικό Ύφασμα και Ηλεκτρικές Λυχνίες, 200x35x35, 2015

Σόλωνας σε Θέση Ανάπαυσης, Μπρούντζος, 13x30x17, 2013

Σόλωνας σε Θέση Ανάπαυσης, Μπρούντζος, 13x30x17, 2013

Σαμάνος, Μπρούντζος, 22x33x5, 2011

Σαμάνος, Μπρούντζος, 22x33x5, 2011

Δύο Όρθιες Ανδρικές Φιγούρες, Αλουμίνιο, 18x11x7, 2014

Δύο Όρθιες Ανδρικές Φιγούρες, Αλουμίνιο, 18x11x7, 2014

Κηπουρός στο Ταβάνι, Μπρούντζος, 57x58x22, 2015

Κηπουρός στο Ταβάνι, Μπρούντζος, 57x58x22, 2015

 

Σακίδιο με Αυτιά, Μπρούντζος, 39 Χ 28 Χ 34, 2013

Σακίδιο με Αυτιά, Μπρούντζος, 39 Χ 28 Χ 34, 2013

Όρθια γυναικεία φιγούρα, 2015

Όρθια γυναικεία φιγούρα, 2015

Η θεματική του καλοκαιριού στην γκαλερί Citronne εστιάζει στα «Όρια». Με κυρίαρχο στοιχείο τη Μνήμη, προσωπική ή συλλογική, o Γιώργος Λάππας (20 Μαΐου – 11 Ιουλίου) ανατρέπει τα Όρια, απωθεί τον περιορισμό, αδιαφορεί για τον «ορθολογισμό».

Info έκθεσης:

Γιώργος Λάππας: Φιγούρες και σακίδιο με αυτιά | 20 Μαΐου – 11 Ιουλίου 2017 | Γκαλερί Citronne


Επιμέλεια: Τατιάνα Σπινάρη – Πολλάλη, Δρ της Ιστορίας της Τέχνης
Κείμενα καταλόγου έκθεσης Γ. Λάππα: Τατιάνα Σπινάρη–Πολλάλη και Πολύνα Κοσμαδάκη.