Γράφω λίγο μετά τα επεισόδια στη Βουλή, όπου ο Κασιδιάρης χαστούκισε τον Δένδια. Εκτός από το ότι η θέση της Χρυσής Αυγής είναι στη φυλακή, σκέφτομαι ότι ο λύκος δεν αλλάζει δέρμα, αυτούς δεν είναι δυνατόν να τους ψηφίζει κανένας έλλογος άνθρωπος. Σκέφτομαι ακόμα ότι η κανονικοποίηση του ναζιστικού μορφώματος, έρχεται με τρόπο πολύ διαβρωτικό και ύπουλο, ειδικά στην Ελλάδα της παρατεταμένης κρίσης, με τη συμβολή τάχα αθώων διαμαρτυριών που στη βάση τους χτυπούν το μετανάστη, τον πρόσφυγα, τον αποσυνάγωγο μιας κοινωνίας και μιας πόλης πολύ βρώμικης, με όλες τις έννοιες που εμπεριέχει η λέξη.

Οι τραμπούκοι του πεζοδρομίου δεν έπαψαν να χτυπάνε ούτε ένα λεπτό από την εμφάνιση και την κοινοβουλευτική νομιμοποίησή τους, τώρα η φωνούλα τους ακούγεται στην Ομόνοια προς υπεράσπισιν τάχα της πόλης. Εδώ και μέρες, δυο φορές τη μέρα, περνώ από την Ομόνοια, κάνοντας το συνηθισμένο μου δρομολόγιο και βλέπω να στήνεται το έργο του εικαστικού και γλύπτη Γκρέγκορ Σνάιντερ, ο οποίος θέλει να «εξαφανίσει» την Ομόνοια, με την τεχνική του καμουφλάζ και να τη μεταμορφώσει σε καταφύγιο και ουδέτερη ζώνη, αόρατη από κάθε εισβολέα και από το άγρυπνο μάτι του Google maps.

Invisible City του Γκρέγκορ Σνάιντερ

«Μήπως μια αόρατηπολιτεία” θα μπορούσε ιδεατά να αποτελέσει έναν οικείο χώρο συμβίωσης»; Αν δει κανείς την πλατεία Ομονοίας από ψηλά, το προστατευτικό δέρμα που καλύπτει την Ομόνοια έχει ζωγραφισμένο στο χέρι ένα παραθαλάσσιο τοπίο της Κω, την απεικόνιση μιας ακτής που φτάνουν οι πρόσφυγες από την Τουρκία. Η έννοια του έργου του βραβευμένου με το Χρυσό Λέοντα στην Μπιενάλε το 2001 καλλιτέχνη -μέσα από την οφθαλμαπάτη που δημιουργεί από ψηλά η πόλη– είναι να χαθεί έστω για λίγο ο  έλεγχος, η ορατότητα και η αναγνώριση μέσα στην ανησυχητική διαφάνεια και διαδικτυακή καταγραφή της πραγματικότητας.

Διασκεδάζω πολύ βλέποντας το τεράστιο αυτό πυκνό δίχτυ να εξαπλώνεται μέρα με την ημέρα, γιατί αυτά τα 4.600 μέτρα ύφασμα δε δημιουργούν καμία ανησυχία, τουλάχιστον σε αυτούς που βρίσκονται από κάτω. Το τσέκαρα αυτό προχθές, πήγα και κάθισα σε αυτά τα άθλια σκαλιά για να κόψω κίνηση. Απόλυτη ηρεμία. Και μετά πήγα σε αυτό το απαίσιο καφέ που «στολίζει» την Ομόνοια σαν κομμάτι ανακαινισμένου ΚΤΕΛ και ήπια άνετα και ήρεμα τον καφέ μου, ενώ ένας ανεμιστήρας με ψέκαζε γενναιόδωρα. Επίσης και εκεί καμία ανησυχία. Άλλωστε, γιατί να ανησυχήσουν οι γύρω μου θαμώνες; Έχει μεγαλύτερη σκιά, δεν έχουν πάρει χαμπάρι τα περί εγκατάστασης έργου και σιγά μην τους νοιάζει η Στέγη, όταν άλλα και άλλα καίνε τα σπίτια τους με αυτούς μέσα ζωντανούς.

Invisible City του Γκρέγκορ Σνάιντερ

Η ανησυχία προέρχεται από εμάς, εννοώ τους κατοίκους μακράν της Ομόνοιας που διασπαθίζουμε τις γνώμες μας για την τάχα προσωρινή έστω «ασχήμια» της πλατείας. Ναι, ρε παιδιά να σας φέρουμε κανένα έργο του Τζεφ Κουνς αποστολή από την πλατεία Ροκφέλερ (ποιος Τζεφ Κουνς;). Δηλαδή δε βλέπουμε την τύφλα μας; Είναι πλατεία αυτή; Ποιος από εμάς κάθεται εκεί; Είναι κατάσταση αυτή μέσα στη βρώμα και την εγκατάλειψη; Γιατί το παιχνίδι της Ομόνοιας έχει χαθεί οριστικά. Για λόγους σεβασμού στο μεγάλο Ζογγολόπουλο ας μεταφέρουν και το έργο του κάπου αλλού να ντρεπόμαστε λιγότερο, οι λίγοι που το αναγνωρίζουμε.

Invisible City του Γκρέγκορ Σνάιντερ

Πέρα από τα ζητήματα αισθητικής και καλλιτεχνικής αξίας, έχει προκύψει και μια νέα συζήτηση. Αυτή είναι επικίνδυνη. Γιατί μιλά για τους ανθρώπους που βρίσκονται κάτω από την τέντα. Και με τη συνδρομή καλλιτεχνών (δυστυχώς), σκαλίζουν το θέμα των μεταναστών που κάθονται στην πλατεία, γενόμενοι οι χρήσιμοι ηλίθιοι της Χρυσής Αυγής, με επιχειρήματα βγάλτε το έργο, έχει σκιά και μαζεύονται μετανάστες. Αν το αναλύσουμε είναι οι μόνοι που διατηρούν μια σχέση πλέον με αυτή την πλατεία. Ακόμα και η γελοία δήλωση της Χριστοδουλοπούλου για την πλατεία, ότι εκεί οι μετανάστες λιάζονται είναι ένα χαρακτηριστικό ότι η πλατεία Ομονοίας, δεν έχει υπάρξει ποτέ στο κέντρο της συζήτησης, όπως υπάρχει θλιβερά στο κέντρο της πόλης, απλά και ανυπόκριτα επειδή ΔΕ μας απασχολεί. Όλες οι συζητήσεις είναι θεωρητικές και ακόμα και σε παραλία να την μετατρέπαμε κανείς δε θα καθόταν.

Invisible City του Γκρέγκορ Σνάιντερ

Η συζήτηση για το έργο του Σνάιντερ θα φουντώσει τη συζήτηση για την πλατεία Ομονοίας, για την οποία αν ακούσουμε άλλο ένα σχέδιο κάποιος θα χάσει την υπομονή του και θα την ανατινάξει. Όμως ας μη «μασήσει» κανείς με πρόσχημα ένα έργο που δεν του αρέσει και υιοθετήσει την ρητορική μίσους που ετοιμάζεται να εξαπολυθεί. Για την υπό σκιάν μόλυνση της πλατείας. Γιατί ο επόμενος που θα φάει χαστούκια στο δρόμο θα είμαστε εμείς. Και αλίμονο αν δεν μας περισσεύει πια φωνή να  στείλουμε τους φασίστες στο προαύλιο της φυλακής. Εμένα προσωπικά σκεπασμένη η Ομόνοια μου αρέσει περισσότερο. Και συμβολικά αν μπορεί να προστατέψει αυτούς που βρίσκονται από κάτω.

Info:

Fast Forward Festival 4 | Invisible City, Gregor Schneider | 8 – 21 Μαΐου 2017 | Πλατεία Ομονοίας, Αθήνα