Κείμενο:  Όλγα Στασινοπούλου

Λίγο πριν ανέβει στο πόντιουμ της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών για να διευθύνει τη δαιδαλώδη Πέμπτη Συμφωνία του περιπαθή Μάλερ, ο πολυβραβευμένος αρχιμουσικός Ματίας Φορέμνυ μιλά στο ελculture για τη μουσική, τις προκλήσεις, τη σχέση με το κοινό, αλλά και τις άλλες μορφές τέχνης.

Τι είναι η μουσική για εσάς;
Η μουσική για μένα είναι η δυνατότητα τού να εκφράζεσαι χωρίς λέξεις, και να μπορείς να φέρνεις κοντά ανθρώπους από όλο τον κόσμο με έναν απόλυτα ειρηνικό τρόπο.

Διευθύνετε με την καρδιά ή με το μυαλό;
Φυσικά και με τα δύο. Στη μουσική δεν μπορείς να τα διαχωρίσεις.

Η μουσική γνώση είναι αποτέλεσμα αδιάκοπης μελέτης; Πώς προετοιμάζεστε εσείς για μια συναυλία;
Φυσικά και χρειάζεται συνεχή μελέτη. Από τη μία μελετάς τις παρτιτούρες ξανά και ξανά, τις παίζεις στο πιάνο, διαβάζεις ιστορικές πληροφορίες για το έργο, και έρχεσαι σε επαφή με άλλους μουσικούς. Από την άλλη, συλλέγεις εμπειρίες παίζοντας τα έργα με διαφορετικές ορχήστρες.

Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζετε όταν διευθύνετε μια ορχήστρα;
Ως προσκεκλημένος μαέστρος, η μεγαλύτερη πρόκληση  είναι να καταφέρεις να βρεθείς σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα στο ίδιο μήκος κύματος με τους μουσικούς. Επίσης, εξαιρετικά απαιτητική είναι και η προσαρμογή στην ακουστική και τον τρόπο που παίζει η κάθε διαφορετική ορχήστρα.

Με ποια κριτήρια αποφασίζετε  αν θα διευθύνετε μια ορχήστρα;
Η ποιότητα της ορχήστρας, το προτεινόμενο πρόγραμμα και φυσικά η πιθανότητα  να έρθω σε επαφή με ενδιαφέροντες ξένους μουσικούς.

Προσεγγίζετε διαφορετικά τη διεύθυνση μιας όπερας από τη διεύθυνση μιας συμφωνικής ορχήστρας;
Η διεύθυνση μιας όπερας σημαίνει περισσότερη οργάνωση, περισσότερη τέχνη και  δεξιοτεχνία. Μερικές φορές πρέπει να οργανώσεις περισσότερους από 100 ανθρώπους σε διαφορετικά σημεία της σκηνής και αυτό με ελάχιστες ή καθόλου πρόβες. Το να διευθύνεις μια συμφωνική συναυλία είναι κάτι πολύ πιο προσωπικό. Δουλεύεις πάνω σε πολλές μικρές λεπτομέρειες, αφήνεις την ορχήστρα να παίζει, ακούς και προετοιμάζεσαι για την κοινή ερμηνεία.

Πιστεύετε ότι η όπερα ή η συμφωνική μουσική είναι πιο εύκολα προσβάσιμη στο κοινό; Κατά τη γνώμη σας ποιο από τα δύο είδη είναι πιο δημοφιλές;
Εξαρτάται από το γούστο και τα ενδιαφέροντα του κάθε ατόμου. Μερικές φορές είναι πιο εύκολο να ακολουθείς τη μουσική σε συνδυασμό με τα οπτικά ερεθίσματα. Άλλοι απολαμβάνουν το να ακούν μόνο τη μουσική. Ο Μότσαρτ για παράδειγμα συνέθεσε συμφωνική μουσική αλλά και όπερα. Ασχολήθηκε με όλο το φάσμα της μουσικής.

Διευθύνετε συναυλίες σε όλο τον κόσμο. Διαφορετικές εθνικότητες συνιστούν διαφορετικά ακροατήρια. Επηρεάζει αυτό τον τρόπο με τον οποίο σας ακούνε;
Για μένα δεν τίθεται ποτέ θέμα εθνικότητας. Η μουσική απευθύνεται σε όλον τον κόσμο. Είναι μια παγκόσμια αξία. Φυσικά άνθρωποι με μουσική παιδεία αντιλαμβάνονται τη μελωδία με λίγο διαφορετικό τρόπο από εκείνους που δεν είναι συνηθισμένοι σε κάτι τέτοιο, αλλά και τα δυο ακροατήρια το απολαμβάνουν με το δικό τους τρόπο.

Ποια θα πρέπει να είναι τα θεωρητικά και πρακτικά γνωστικά εργαλεία στη φαρέτρα ενός επίδοξου μαέστρου;
Η ευρεία γνώση πάνω στη μουσική και τη ζωή και μια καλή τεχνική, η οποία είναι η βάση της μη λεκτικής επικοινωνίας. Αυτά είναι απαραίτητα εργαλεία για κάθε μαέστρο.

Ποια συμβουλή θα δώσετε στους μουσικούς της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών;
Δε θα δώσω κάποια συμβουλή, καθώς είναι καλοί και έμπειροι μουσικοί που ξέρουν τι κάνουν. Κατά τη διάρκεια της πρόβας δικό μου καθήκον είναι να διορθώσω τυχόν προβλήματα δυναμικής, ρυθμού, τονικότητας, τα οποία εμποδίζουν την ορχήστρα να επιτύχει την τέλεια ερμηνεία.

Ποια η μουσική αξία της Πέμπτης του Μάλερ;
Η Πέμπτη Συμφωνία του Μάλερ είναι ένα παράδειγμα πολύ προσωπικού, υποκειμενικού έργου της ύστερης ρομαντικής περιόδου. Ο Μάλερ ξεδιπλώνει μπροστά στα μάτια και τα αυτιά μας τον τρόπο της ζωής του, τους φόβους του, την ευτυχία, και την οπτική του για τη φύση και τον κόσμο.

Η Πέμπτη Συμφωνία θεωρείται ένα βαθιά ψυχαναλυτικό έργο. Πρέπει ο μουσικός διευθυντής να μπορεί να καταλάβει και να προσεγγίσει την εύθραυστη ψυχή του συνθέτη;
Η εμπειρία σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μπορεί να μας φανεί πολύ χρήσιμη στο να καταλάβουμε και να αποδώσουμε σωστά και με ακρίβεια τη μουσική του Μάλερ.

Ποιο είναι το αγαπημένο σας μουσικό είδος και γιατί;
Μου αρέσει πολύ να διευθύνω εξίσου και όπερες και συναυλίες. Μου αρέσει επίσης, να ερμηνεύω σύγχρονη μουσική. Δεν δουλεύουμε σε ένα «μουσείο μουσικής», καθώς έχουμε και πολύ συναρπαστικούς συνθέτες στην εποχή μας με το δικό τους τρόπο μουσικής έκφρασης.

Ποιο άλλο είδος τέχνης σάς θρέφει πνευματικά;
Μου αρέσει πολύ να επισκέπτομαι μουσεία! Ανυπομονώ ιδιαίτερα για την επίσκεψή μου στην Αθήνα, αφού έχετε μερικά από τα ωραιότερα μουσεία στον κόσμο! Επίσης, μου αρέσει πολύ να βλέπω πίνακες από διαφορετικές καλλιτεχνικές περιόδους, και να απολαμβάνω την ομορφιά της φύσης κάνοντας περιπάτους.

Info συναυλίας:

Κύκλος Μάλερ VI- Κρατική Ορχήστρα Αθηνών | 20 Απριλίου 2018, 20:30 | Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης