Είναι μια από τις μεγαλύτερες χαρές για έναν άνθρωπο που ασχολείται με τη θεατρική εκπαίδευση των παιδιών, να διαπιστώνει πως οι παιδικές παραστάσεις, που ούτως ή άλλως αποτελούν ένα «δυνατό χαρτί» στο ρεπερτόριο των θιάσων, ξεπερνούν πολλές φορές σε ποιότητα αυτές των ενηλίκων. Η απεύθυνση στην ανήλικη μερίδα του κοινού φαίνεται πως επιστρατεύει από τους καλλιτέχνες κάθε ίχνος φαντασίας και ευρηματικότητας, οδηγώντας σε πραγματικά απολαυστικές παραστάσεις, που κατορθώνουν να επιτελέσουν ένα δύσκολο ρόλο, εξίσου καλλιτεχνικό και παιδαγωγικό. Η δημιουργία μιας επιτυχημένης παιδικής παράστασης μπορεί να αποδειχθεί δύσκολη υπόθεση για όποιον σέβεται τη δουλειά και το κοινό του, αλλά είναι αυτή που εκπληρώνει με τον πιο κυριολεκτικό τρόπο την ίδια την ουσία του θεάτρου: τη μεταφορά δηλαδή του όποιου «μηνύματος» και την αισθητική εκπαίδευση των θεατών αθόρυβα, χωρίς διδακτισμό ή καλλιτεχνικές εκπτώσεις.

Και αυτή τη σεζόν, δεν είναι λίγοι οι θίασοι που, έχοντας ως πηγή έμπνευσης κλασικά παραμύθια, μυθιστορήματα ή και θεατρικά έργα «για μεγάλους», μεγαλουργούν για χάρη των μικρών θεατών τους.

Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας - © Τάσος Θώμογλου

Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας – © Τάσος Θώμογλου

Στο θέατρο Θησείον, η ομάδα Θέση παρουσιάζει μια μίνι εκδοχή του «Ονείρου καλοκαιρινής νύχτας», που καταφέρνει μέσα σε εβδομήντα μόλις λεπτά να χωρέσει όλο τον σαιξπηρικό μύθο και ακόμη περισσότερη φαντασία. Πέντε ηθοποιοί ερμηνεύουν, δηλαδή υποκρίνονται, αλλάζουν ρόλους, τραγουδάνε, χορεύουν και παίζουν μουσική, πατώντας πάνω στο αληθινά εύφορο «κτήμα» του Σαίξπηρ, για να βγάλουν τους καλύτερους καρπούς του.

Η παράσταση δεν υπολείπεται σε μηνύματα· για παράδειγμα, η ερωτική ιστορία δίνει έμφαση στο δικαίωμα των παιδιών να διεκδικούν τις επιθυμίες τους, ενώ η παρουσία του δάσους δίνει αφορμή για ένα σχόλιο για τη σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με τη φύση. Το μεγαλείο της, όμως, βρίσκεται στη φόρμα και στο ύφος της. Στη (συνηθισμένη πλέον, αλλά όχι πάντοτε εύστοχη) λιτή αισθητική της ενδυματολογίας και της σκηνικής όψης (ουδέτερα ρούχα, απουσία σκηνογραφίας, χρήση χαρακτηριστικών σκηνικών και ενδυματολογικών αντικειμένων) που αποθεώνει τις δυνατότητες της μεταμόρφωσης, καταρρίπτει τη σύμβαση και απορρίπτει το ρεαλισμό· στην κυριαρχία της σωματικότητας, αλλά και στην εξίσου καίρια συμβολή της πρωτότυπης μουσικής και τραγουδιών από διάφορα μουσικά είδη (jazz, hip hop, κ.ά.)· τέλος, στο άφθονο χιούμορ που απευθύνεται σε πολλά ηλικιακά επίπεδα. 

Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας - © Τάσος Θώμογλου

Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας – © Τάσος Θώμογλου

Αστείρευτη ενέργεια και ρυθμός, ευρηματικότητα στην απόδοση των επιμέρους θεμάτων (ειδικά η σκηνή της παράστασης των μαστόρων δοσμένη με την τεχνική του βωβού κινηματογράφου είναι πραγματικά εξαίσια), απόλυτος συντονισμός των ηθοποιών/μουσικών/χορευτών, που δεν έχουν και λίγα να κάνουν επί σκηνής, αυτό είναι το «Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας». Μια παράσταση-υπόδειγμα μετατροπής ενός κλασικού έργου σε ένα ευφάνταστο θέαμα για ανήλικους θεατές, αν και δεν χρειάζεται το άλλοθι ενός ανήλικου συνοδού για να την παρακολουθήσει κανείς. Οι θεατρόφιλοι κάθε ηλικίας θα τη λατρέψουν.   

Η Αλίκη είχε αρχίσει να βαριέται έτσι που καθόταν πάνω στο χορτάρι…

Η Αλίκη είχε αρχίσει να βαριέται έτσι που καθόταν πάνω στο χορτάρι…

Στο ίδιο θέατρο, παρουσιάζεται μια ιδιαίτερη εκδοχή της «Αλίκης στη χώρα των θαυμάτων»: «Η Αλίκη είχε αρχίσει να βαριέται έτσι που καθόταν πάνω στο χορτάρι…» από την ομάδα Τσόκαρα. Η αλλόκοτη ιστορία του Λιούις Κάρρολ, ζωντανεύει με εξίσου αλλόκοτο τρόπο και ιδιαίτερη αισθητική σφραγίδα. Οι τρεις ηθοποιοί μεταμορφώνονται στους δεκάδες χαρακτήρες του έργου, ανθρώπους, κάμπιες, κούνελους, χελώνες και… τραπουλόχαρτα, τραγουδάνε, παίζουν μουσική, ενώ αίσθηση προκαλούν οι σκηνογραφικές λύσεις που αποδίδουν με ελάχιστα μέσα την παραδοξότητα της «χώρας των θαυμάτων», όπου μπορεί να είναι πάντα η ώρα για τσάι ή όπου ένα κεφάλι γάτας μπορεί να εμφανίζεται χωρίς το σώμα της, εκεί όπου η ανθρώπινη κλίμακα συχνά αντιστρέφεται ή το παράξενο θεωρείται φυσιολογικό.

Ταξίδια των Γκιουλ-Ιβέρ - © Γιάννης Ζάχος

Ταξίδια των Γκιουλ-Ιβέρ – © Γιάννης Ζάχος

Στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, η ομάδα Huit βουτάει στα βαθιά και με τα «Ταξίδια των Γκιουλ-Ιβέρ» καταθέτει μια σημαντική, για τον ιδεολογικό της προσανατολισμό, παράσταση. Με μότο «όλοι είμαστε ξένοι· κάπου, κάποτε», η παράσταση διασκευάζει το γνωστό μυθιστόρημα του Τζόναθαν Σουίφτ, του οποίου παραλλάζει τον τίτλο, για να το προσαρμόσει σε πιο γνώριμές μας καταστάσεις και να μεταδώσει εύστοχα, χωρίς να υπολείπεται σε θεατρικότητα, θέματα όπως ο πόλεμος, η προσφυγιά και η αποδοχή του «ξένου»

Οι δύο μικρές ηρωίδες, η Γκιουλ και η Ιβέρ, θα αφήσουν την πατρίδα τους που ταράζεται από τους εκκωφαντικούς κρότους των «πυροτεχνημάτων» (ή είναι βόμβες;), για να βρουν μια χώρα όπου ο ήλιος θα λάμπει συνέχεια. Θα ταξιδέψουν σε διάφορες χώρες, αλλόκοτες οι περισσότερες, με περίεργους κατοίκους… που, όμως, με μια δεύτερη ματιά, δεν φαίνονται και τόσο διαφορετικές από όσα κι εμείς (γνωρί)ζουμε. Ειδικά ο τρόπος με τον οποίο το φινάλε συνδέει τη μυθοπλασία με πρόσωπα και καταστάσεις του σήμερα, είναι σημαντικός και αξιέπαινος.

Όλα τα παραπάνω πραγματοποιούνται μέσα από μια παράσταση που ξεχωρίζει για τη σκηνική αποτύπωση της περιπλάνησης από χώρα σε χώρα, παντρεύοντας το τρισδιάστατο ανθρώπινο σώμα με δισδιάστατα κοστούμια και πολλές βιντεοπροβολές.

Ωραία κοιμωμένη2

Ωραία κοιμωμένη2

Στο θέατρο 104, η ομάδα Hippo με την Ωραία κοιμωμένη2  παρουσιάζει τη δική της, λοξή και κωμική ματιά πάνω στο κλασικό παραμύθι, φέρνοντάς το στα όρια της παρωδίας (θυμίζοντας μάλιστα το ύφος του Μποστ). Η απόδοση του κειμένου σε ομοιοκατάληκτο στίχο, η έντονη κωμικότητα και η αξιοσημείωτη ερμηνεία των, δύο όλων κι όλων, ηθοποιών που σαρώνουν τη σκηνή με την ενέργειά τους, συναγωνίζονται σε αξία την ιδέα που υποβόσκειΕδώ, οι υπερπροστατευτικοί γονείς που έχουν κλείσει την κόρη τους σε ένα «γυάλινο» κλουβί δε θα προλάβουν να τη δουν να ξυπνάει, ούτε θα έρθει κάποιος πρίγκιπας να τη σώσει. Η ωραία κοιμωμένη, μόνη της, με το πλήρωμα του χρόνου, θα ξυπνήσει από τον βαθύ ύπνο της και θα ξεκινήσει να γνωρίσει όλα όσα είχε στερηθεί – και μάλιστα με τη βοήθεια των θεατών που καλούνται να συνεισφέρουν στο διαδραστικό φινάλε της παράστασης. 

Ανύπαρκτος ιππότης - © Ευτυχία Βλάχου

Ανύπαρκτος ιππότης – © Ευτυχία Βλάχου

Στο θέατρο Skrow, η ομάδα Ντουθ τολμάει ένα δύσκολο εγχείρημα. Να εμφανίσει επί σκηνής έναν… αόρατο ιππότη, τον «Ανύπαρκτο ιππότη» του μυθιστορήματος του Ίταλο Καλβίνο. Το μυθιστόρημα, με τις τόσες μεταβάσεις από χώρα σε χώρα και διαφορετικούς πολιτισμούς, ζωντανεύει επί σκηνής με υπαινικτικότητα και εξαιρετική αισθητική (ειδικά στα ξύλινα σκηνικά αντικείμενα και στην απόδοση της μορφής του Ιππότη), για να μας μιλήσει για τη δύναμη της θέλησης, την πίστη σε μια ιδέα, αλλά και τη συντροφικότητα. Γιατί «το να μάχεσαι δίπλα σε έναν σύντροφο είναι καλύτερο από το να μάχεσαι μόνος».

Ο Σέρλοκ Χολμς και το γαλάζιο ρουμπίνι

Ο Σέρλοκ Χολμς και το γαλάζιο ρουμπίνι

Σε τελείως άλλο ύφος, αλλά όχι λιγότερο απολαυστική, είναι η παράσταση του Θεάτρου Τέχνης, «Ο Σέρλοκ Χολμς και το γαλάζιο ρουμπίνι», βασισμένη σε μια από τις ιστορίες του Άρθουρ Κόναν Ντόυλ.  Η παράσταση ακολουθεί τις αρχές της μυθοπλασίας, αλλά δημιουργεί και ευκαιρίες να σπάσει τη σύμβαση, εξυμνώντας τη θεατρικότητα και την τέχνη του θεάτρου συνολικά. Αναπαριστά με καλαίσθητο τρόπο το βικτωριανό Λονδίνο, μεταχειρίζεται έξυπνα τα τραγούδια ως δραματολογικό εργαλείο για να μας εισάγει στην ιστορία, παρακινεί τους θεατές να εξασκήσουν την παρατηρητικότητά τους, παραδίδοντας «μαθήματα» διασταύρωσης στοιχείων, ενώ η απόδοση του ήρωα από τον Γιάννη Σαρακατσάνη είναι πραγματικά απολαυστική.

Info παραστάσεων:

Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας | 9 Οκτωβρίου 2016 – 9 Απριλίου 2017 | Θέατρο Θησείον

 Τα Ταξίδια των Γκιουλ_Ιβερ – Όλοι είμαστε ξένοι, κάπου | 1 – 29 Ιανουαρίου 2017 | Δημοτικό Θέατρο Πειραιά

Ωραία Κοιμωμένη² | 9 Οκτωβρίου 2016 – 8 Ιανουαρίου 2017 | Θέατρο 104

Ο Ανύπαρκτος Ιππότης | 6 Νοεμβρίου 2016 – 09 Απριλίου 2017 | Skrow theater

Ο Σέρλοκ Χολμς και το Γαλάζιο Ρουμπίνι | 16 Οκτωβρίου 2016 – 29 Ιανουαρίου 2017 | Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν