Με τα μουσεία και τους αρχαιολογικούς χώρους της Ιταλίας να βαρύνονται με σκάνδαλα κακοδιαχείρισης, το ιταλικό κράτος επιχειρεί εδώ και καιρό την εξυγίανση των οικονομικών των πολιτιστικών τοποσήμων της χώρας, κυρίως της Ρώμης, αλλά και την αύξηση των εσόδων που προέρχονται από αυτά. Οι υπεύθυνοι δεν είναι σε θέση να διασφαλίσουν τη συντήρηση όλων των μνημείων της πόλης, αφού ο Δήμος της Ρώμης βρίσκεται αντιμέτωπος με χρέη ύψους 12 δισ. ευρώ.

Ο προσωρινός δήμαρχος της Ρώμης Φραντσέσκο Πάολο Τρόνκα είχε εκφράσει το 2016 τις επιφυλάξεις του για το πόση διάθεση θα επιδείξουν οι κάτοικοι και οι εταιρείες της Ρώμης να συμβάλουν οικονομικά σε αυτό το τεράστιο έργο της ανάπλασης των μνημείων. Μεγαλύτερο ανασταλτικό παράγοντα θεωρούσε τα σκάνδαλα διαφθοράς που έπληξαν το γόητρο της δημοτικής διοίκησης.

Έρευνες αποκάλυψαν ότι η μαφία συγκυβερνούσε παρασκηνιακά στην πρωτεύουσα της Ιταλίας και αποσπούσε μεγάλα χρηματικά ποσά. Ο προκάτοχος του κ. Τρόνκα, Ιγκνάτσιο Μαρίνο, αναγκάστηκε να παραιτηθεί λόγω οικονομικών σκανδάλων. Ανάμεσα στα άλλα, φέρεται να καταχράστηκε δημόσιο χρήμα, χρησιμοποιώντας την πιστωτική κάρτα της Ρώμης για προσωπικούς σκοπούς και επιβαρύνοντάς την με το ποσό των 20.000 €.

Ο Πάολο Τρόνκα είχε συντάξει μια λίστα με έργα της τάξης των 500 εκ. € για τη Ρώμη. Οι μεγάλες εταιρείες και ιδιώτες επενδυτές από όλο τον κόσμο «μπήκαν στο παιχνίδι» της συντήρησης και της αποκατάστασης μνημείων, ωστόσο δεν ήταν λίγοι αυτοί που αντιμετώπισαν με μεγάλο σκεπτικισμό τη άλωση των ρωμαϊκών μνημείων από τις μεγάλες «ετικέτες» της μόδας. Μέχρι τώρα αρκετές εταιρείες ειδών πολυτελείας ενίσχυσαν το έργο της Ρώμης. Ο οίκος μόδας Fendi χρηματοδότησε τη συντήρηση του σιντριβανιού Fontana di Trevi, ενώ ο οίκος Bulgari ανέλαβε τα έργα στην Ισπανική Σκάλα. Και ο οίκος μόδας Tod’s που ειδικεύεται στην κατασκευή υποδημάτων ανέλαβε το έργο της συντήρησης του Κολοσσαίου.

Η πρόσφατη διαμάχη δήμου της Ρώμης και κράτους αφορούσε στο μεγαλύτερο και πιο κερδοφόρο μνημείο-σύμβολο της Ιταλικής πρωτεύουσας, το Κολοσσαίο. Μόλις χθες, το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο της Ιταλίας εξέδωσε απόφαση υπέρ της κυβέρνησης, για τη διαχείριση του ιστορικού αμφιθεάτρου, απορρίπτοντας τις ενστάσεις του αντισυμβατικού δημάρχου της Ρώμης. Η απόφαση αποτελεί την τελική εξέλιξη σε μια διαμάχη για τον έλεγχο του αρχαιολογικού χώρου, και θα επιτρέψει στην κυβέρνηση να προχωρήσει στο σχέδιό της να διαχειριστεί το μνημείο ξεχωριστά από τα υπόλοιπα αξιοθέατα της πόλης.

Το δημαρχείο της Ρώμης, στο οποίο κυριαρχεί η κίνηση Πέντε Αστέρων, είχε κατακρίνει το σχέδιο και εκφράσει την ανησυχία του ότι η Ρώμη θα χάσει μερίδιο των εισπράξεων που προκύπτουν από τους περίπου 6 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως, οι οποίες φθάνουν περίπου 35 εκατομμύρια ευρώ. Ο υπουργός Πολιτισμού Ντάριο Φραντσεσκίνι χαιρέτησε την απόφαση, η οποία ανατρέπει την απόφαση περιφερειακού δικαστηρίου, το οποίο είχε αποφανθεί υπέρ των Πέντε Αστέρων τον Ιούνιο. «Η απόφαση του Συμβουλίου του Κράτους αποδίδει πραγματική δικαιοσύνη», είπε ο υπουργός σε δήλωσή του, «τώρα μπορούμε να προχωρήσουμε με αναμόρφωση και καινοτομία».

Το κράτος σκοπεύει να δημιουργήσει ένα νέο αρχαιολογικό πάρκο γύρω από το αμφιθέατρο και όλο το σχέδιο αποτελεί μέρος ενός μεγάλου προγράμματος αναμόρφωσης που ξεκίνησε το 2014 ώστε να εκσυγχρονιστεί η τεράστια πολιτιστική κληρονομιά της Ιταλίας και να αυξηθούν οι εισπράξεις.

Η χθεσινή απόφαση είναι η δεύτερη σε δύο μήνες που ανατρέπει προηγούμενες σχετικές αποφάσεις του ίδιου περιφερειακού δικαστηρίου, το οποίο είχε επίσης θέσει σε διαθεσιμότητα 5 από 20 νέους διευθυντές μουσείων. Στο νέο διαχειριστικό συμβούλιο του Κολοσσαίου θα συμμετάσχει και η Ιρίνα Μπόκοβα, γενική διευθύντρια της Ουνέσκο, του παραρτήματος πολιτισμού των Ηνωμένων Εθνών, είπε ο Φραντσεσκίνι. Σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, οι εισπράξεις από εισητήρια στα 400 κρατικά μουσεία της Ιταλίας αυξήθηκαν πέρυσι κατά 12%, μετά από σειρά ετών φερόμενης κακοδιαχείρησης και ανεπαρκούς χρηματοδότησης.