Βγαίνοντας ενθουσιασμένη από την παράσταση της ομάδας Patari Project, 10 cm up, σε σκηνοθεσία της Σοφίας Πάσχου, προβληματίστηκα αυτόματα για το περιεχόμενο που θα έπαιρνε το παρόν σημείωμα. Να κάνω μία λεπτομερή περιγραφή αυτού που είδα να διαδραματίζεται απολαυστικά μπροστά μου, προδίδοντας έτσι το «μυστικό» της παράστασης, ή να καταθέσω μόνο τις εντυπώσεις μου, αφήνοντας τα υπόλοιπα να τα ανακαλύψουν όσοι αποφασίσουν να τη δουν; Η αλήθεια είναι ότι η ίδια η ομάδα δεν ισχυρίζεται ότι υπάρχει κάποιο «μυστικό» που δε θα ήθελαν να προδοθεί, για μένα όμως ήταν τόσο δυνατή, σχεδόν λυτρωτική, η έκπληξη που μου επιφύλαξε, ώστε αμφιταλαντεύομαι ακόμη ανάμεσα στον ενθουσιασμό να μοιραστώ όλα όσα διαδραματίστηκαν στη σκηνή του Rabbithole και στην απόφαση να πω μονάχα: πηγαίνετε να τη δείτε! Αποφάσισα τελικά να κινηθώ κάπου ανάμεσα.

Με λίγα λόγια, η βασική ιδέα της παράστασης δηλώνεται ήδη από τον τίτλο της και από το όνομα της ομάδας: πάνω σε τρεις χαμηλές πλατφόρμες (πατάρια), ύψους 10 εκατοστών, που αποτελούν και το μοναδικό σκηνικό της παράστασης, ζωντανεύουν από εννέα ηθοποιούς τρεις ιστορίες. Σε κάθε πλατφόρμα, διαστάσεων μόλις 1×1,60, παίζεται και μία ιστορία. Οι εννέα ηθοποιοί έχουν στη διάθεσή τους αυτές τις τρεις πλατφόρμες που οριοθετούν το σκηνικό χώρο και ορίζουν το χρονικό πλαίσιο κάθε ιστορίας και από εκεί και πέρα είναι είναι μόνοι τους στην άδεια σκηνή. Χωρίς σκηνικά αντικείμενα, κοστούμια, αξεσουάρ ή τεχνικά εφέ, δημιουργούν με το σώμα και τη φωνή τους, εξολοκλήρου και εκ του μηδενός, το σκηνικό και αισθητικό περιβάλλον κάθε ιστορίας (σκηνικά αντικείμενα, μουσική, ήχους).

Η παράσταση είναι πολλά πράγματα μαζί: Κατ’ αρχήν, μια γιορτή της θεατρικής φαντασίας και του σωματικού θεάτρου· με αστείρευτη ενέργεια, φροντίδα στη λεπτομέρεια, ευφάνταστες σωματικές απεικονίσεις και μιμήσεις, οι εννέα ηθοποιοί, υπό την καθοδήγηση της έμπειρης στο είδος Σοφίας Πάσχου, ενσάρκωσαν το σκηνικό κόσμο των ιστοριών, δημιούργησαν χωρίς κανένα εξωτερικό μέσο γλαφυρές εικόνες και ζωντάνεψαν την ατμόσφαιρα τριών διαφορετικών χρονικών περιόδων (καθώς οι ιστορίες διαδραματίζονται στα 30’s, τα 60’s και το σήμερα) – σε αυτό συνέβαλε αποφασιστικά και ο λόγος (εκφράσεις, τρόπος ομιλίας), που είχε δουλευτεί εξίσου. Έπειτα, ένα σχόλιο, άλλοτε σαρκαστικό άλλοτε νοσταλγικό άλλοτε κωμικό, πάνω στον έρωτα, που είναι το κοινό θέμα των τριών ιστοριών. Επίσης, ένα μείγμα (ξέφρενης) κωμωδίας, νοσταλγίας, συγκίνησης και αισιοδοξίας. Τέλος, ένα θεατρικό γεγονός που, πιάνοντας το νήμα κομβικών στιγμών από το παρελθόν και το παρόν της Ελλάδας, επιθυμεί να μας θυμίσει ότι η Ιστορία ενός λαού δεν είναι κάτι απρόσωπο ή θεωρητικό, αλλά φιλτράρεται μέσα από τις ζωές των ανθρώπων που τη ζουν.

Το βασικό χαρακτηριστικό –και ταυτόχρονα μεγάλο ατού– της παράστασης είναι ότι πρόκειται για θέατρο που προέκυψε από το σήμερα και αφορά το σήμερα. Θα τη χαρακτήριζα «παράπλευρη ωφέλεια της κρίσης», για πολλούς λόγους: γιατί πρόκειται για μια δουλειά με ελάχιστο budget, προσαρμοσμένη άρα στην οικονομική ταυτότητα των καιρών μας. Γιατί κάνει στροφή προς τον άνθρωπο, καθιστώντας τον ηθοποιό, το ανθρώπινο δυναμικό δηλαδή, ως επίκεντρό της. Γιατί εφευρίσκει τρεις ιδιωτικές ιστορίες αλλά τις τοποθετεί στη συνολική σφαίρα του ρου της Ιστορίας. Γιατί γεννήθηκε εμπνεόμενη από τα κοινωνικά και πολιτικά ερεθίσματα του παρόντος, τα οποία επιχειρεί να παρουσιάσει ως σημείας μιας νοητής γραμμής που ενώνει το χθες με το σήμερα – και το κυριότερο, δεν το κάνει με διάθεση διδακτισμού ή μελοδραματισμού, αλλά άμεσα, με θεατρικότητα και σύγχρονα μέσα.

Θεωρώ ανεπιφύλακτα ότι η παράσταση των Patari Project κάλυψε ένα κενό που υπήρχε στην αδιαμφισβήτητα πλούσια θεατρική ζωή της Αθήνας, πραγματοποιώντας αυτό που καλείται να κάνει η θεατρική τέχνη, ειδικά σε καιρούς κρίσης: να επιτελέσει την πολιτική της λειτουργία χωρίς να παραβλέψει τον ψυχαγωγικό και αισθητικό της ρόλο.

Η παράσταση 10 cm up κατεβαίνει στην Αθήνα με τον τίτλο «10cm updated» στο Θέατρο Olvio από τις 23 Οκτωβρίου.