Έχουν περάσει πενήντα χρόνια από το θάνατο της Βίβιαν Λι, μιας γυναίκας που πήρε τις καρδιές και τα μυαλά των θεατών με τη θρυλική ομορφιά και το αδάμαστο πείσμα της, όταν εμφανίστηκε το 1939 στο «Όσα παίρνει ο άνεμος». Αυτό τον Αύγουστο έρχεται η έκθεση και λίγο αργότερα η δημοπράτηση των προσωπικών της αντικειμένων της από τον Οίκο Sotheby’s, και φέρνει στο προσκήνιο μια γυναίκα που λίγοι γνώριζαν στην πραγματικότητα και πέρα από τη σφαίρα του μύθου, εμφανίζοντας  σε πρώτο πλάνο την κρυφή ιδιωτική ζωή της.

Η λάμψη και η δυστυχία συνοδοιπορούν στη ζωή της Βίβιαν Λι, της ηθοποιού που το Αμερικάνικο Ινστιτούτο Κινηματογράφου συγκαταλέγει 16η στη λίστα των 25 μεγαλύτερων σταρ όλων των εποχών. Το κοφτερό της μυαλό, το εξαιρετικό της χιούμορ, ο μεγάλος της έρωτας με τον σερ Λόρενς Ολίβιε, έχουν περάσει στη σφαίρα του μύθου, το ίδιο και η φράση που ψελλίζει στον επίλογο της ταινίας Όσα παίρνει ο άνεμος: “After all, tomorrow is another day“!

 Βίβιαν Λι

Γεννημένη στο Νταρτζίλινγκ, στην Ινδία, τo 1913, με πατέρα στρατιωτικό ταξίδεψε ως παιδί σε πολλά μέρη και όταν αποφάσισε να γίνει ηθοποιός, ο πατέρας της την έγραψε στη Βασιλική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης του Λονδίνου, την περίφημη RADA. To 1931 παντρεύεται τον δικηγόρο Χέρμπερτ Λι Χόλμαν που δεν ενέκρινε τις καλλιτεχνικές της φιλοδοξίες, έτσι η Βίβιαν διέκοψε τις σπουδές της, ενώ το 1933 απέκτησε μια κόρη, τη Σούζαν.

Τέσσερα όμως χρόνια αργότερα παίζει την Οφηλία στο θεατρικό έργο του Σαίξπηρ, Άμλετ (Hamlet), που ανέβασε ο Λόρενς Ολίβιε, στο περίφημο Old Vic Theatre. Στην πρεμιέρα φανερώνονται τα πρώτα σημάδια της ψυχικής της αστάθειας. «Τη νύχτα της πρεμιέρας, λίγο πριν εμφανιστεί στη σκηνή, χωρίς προφανή λόγο, άρχισε να μου φωνάζει κι έπειτα έμεινε σιωπηλή κοιτάζοντας αόριστα τον χώρο. Ωστόσο, εμφανίστηκε στη σκηνή χωρίς κανένα πρόβλημα. Την επόμενη μέρα είχε ξεχάσει εντελώς το περιστατικό», διηγείται χρόνια αργότερα ο Λόρενς Ολίβιε. Η Λι έπασχε από διπολική διαταραχή, κάτι που τη βασάνισε σε όλη της τη ζωή.

 Βίβιαν Λι

Ο Ολίβιε την ερωτεύθηκε παράφορα, το ίδιο και αυτή. Και οι δυο ήταν παντρεμένοι, εγκλωβισμένοι σε γάμους και χωρίς διαζύγια. Το 1940, η Βίβιαν Λι επικρατεί της Μπέτι Ντέιβις και της Γκρέτα Γκάρμπο και κερδίζει το όσκαρ Α’ Γυναικείου Ρόλου, για το «Όσα παίρνει ο Άνεμος», μπαίνει στο πάνθεον των ιερών τεράτων, ενώ παράλληλα βροντοφωνάζει: «Δεν είμαι σταρ, είμαι ηθοποιός! Οι ζωές των ατόμων που δηλώνουν αποκλειστικά και μόνο ότι είναι κινηματογραφικοί αστέρες, είναι βουτηγμένες μέσα στο ψέμα. Οι κινηματογραφικοί αστέρες ζουν για ψεύτικες αξίες και κυνηγούν τη δημοσιότητα. Ενώ οι ηθοποιοί έχουν μεγαλύτερη διάρκεια και υπάρχουν πάντα καλοί ρόλοι για εκείνους».

Με τον Ολίβιε καταφέρνουν και παντρεύονται την ίδια χρονιά και συμπρωταγωνιστούν στην ταινία «Λαίδη Χάμιλτον». Το 1943, μετά από μια περιοδεία τους στην Αφρική, διαγιγνώσκεται με φυματίωση, ενώ οι κρίσεις διπολισμού πληθαίνουν. Το 1948,  μετά από μια μεγάλη περιοδεία με το βρετανικό Old Vic Theatre στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, επιστρέφει άρρωστη, ενώ η σχέση της με τον Ολίβιε έχει κλονιστεί ανεπανόρθωτα. Πολλά χρόνια αργότερα ο Ολίβιε δήλωσε ότι «έχασε τη Βίβιαν στην Αυστραλία».

 Βίβιαν Λι

Η θεατρική της καριέρα απογειώνεται με έναν ακόμα ρόλο, της Μπλανς στο «Λεωφορείον ο Πόθος». Μετά από 326 παραστάσεις, το έργο μεταφέρεται στον κινηματογράφο, η Βίβιαν Λι υποδύεται την Μπλανς, ο Μάρλον Μπράντο τον Κοβάλσκι. Το 1951, κερδίζει το δεύτερό της όσκαρ, αλλά αργότερα λέει ότι ο ρόλος της Μπλανς ήταν αυτός που την οδήγησε στην τρέλα. Παρόλο που έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής της χώρια από τον Ολίβιε, είχε πει ότι «θα προτιμούσα να ζήσω μια σύντομη ζωή με τον Λάρι (Ολίβιε), παρά έναν μακρύ δρόμο χωρίς εκείνον».

Η Βίβιαν Λι πέθανε στον ύπνο της, στις 7 Ιουλίου 1967, είχε ένα ήρεμο τέλος στη λουσμένη στα φώτα της δημοσιότητας, ταραγμένη ζωή της.

 Βίβιαν Λι

Οι απόγονοι της Λι αποφάσισαν να ξεφορτωθούν μνήμες και αντικείμενα της μεγάλης σταρ. Η συλλογή περιλαμβάνει έργα ζωγραφικής, κοσμήματα, ρούχα, βιβλία, έπιπλα, πορσελάνες, αντικείμενα τέχνης που φανερώνουν πολλές πτυχές της ζωής της από τα προπολεμικά χρόνια στο Λονδίνο μέχρι το Χόλιγουντ και πέρα ​​από αυτά, μέχρι το θάνατό της το 1967. Τα κομμάτια προέρχονται από τα σπίτια και τα εξοχικά που διατηρούσε μαζί με τον Λόρενς Ολίβιε και αποκαλύπτουν την αγάπη της για την τέχνη, την υποστήριξη των σύγχρονων Βρετανών καλλιτεχνών, το πάθος της για τα βιβλία και τα ντιζάιν αντικείμενα. Οι κληρονόμοι της δήλωσαν «Ελπίζουμε ότι το κοινό θα απολαύσει αυτή τη συλλογή τόσο, όσο οι παππούδες, οι γονείς και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς μας».

Ο Harry Dalmeny, Πρόεδρος του βρετανικού Οίκου Sotheby’s, δήλωσε πως πίσω από τα αντικείμενα μπορεί κανείς να ανακαλύψει μια απρόσμενη Βίβιαν Λι, μια καλόγουστη συλλέκτρια και προστάτιδα της τέχνης, ακόμα και βιβλιοφάγο, πνευματικά ισότιμη με τους διανοούμενους, καλλιτέχνες και εστέτ που συμπεριλάμβανε στον κύκλο της. «Η ιδιωτική της συλλογή είναι αντάξια αυτής της φήμης. Η Βίβιαν προσέγγιζε τη διακόσμηση των σπιτιών της σαν ένα κινηματογραφικό ή θεατρικό σκηνικό, εντάσσοντας επιρροές και στοιχεία εμπνευσμένα από μια ζωή στη μεγάλη οθόνη και στο θέατρο. Αυτά τα σπίτια ήταν μια προέκταση του θεατρικού χώρου, με το μεσαιωνικό Αβαείο Νότλεϊ να παραπέμπει αναμφισβήτητα στον Σαίξπηρ».

 

Το προσωπικό αντίτυπο του «Όσα παίρνει ο άνεμος» της Βίβιαν Λι

 Βίβιαν Λι

Η Βίβιαν, αφοσιωμένη αναγνώστρια του βιβλίου, είχε πάντα ένα αντίτυπο μαζί της σε όλη τη διάρκεια των γυρισμάτων και αντιδρούσε σθεναρά σε οποιαδήποτε παρέκκλιση από το κείμενο της Μάργκαρετ Μίτσελ. Την τελευταία μέρα των γυρισμάτων, η Ολίβιαν ντε Χάβιλαντ (η «Μέλανι Χάμιλτον») πέρασε δίπλα από τη Βίβιαν και τρόμαξε να τη γνωρίσει. «Φαινόταν τόσο καταβεβλημένη από την πολλή δουλειά… Όλη η αύρα της είχε αλλάξει. Έδωσε στην ταινία ένα κομμάτι του εαυτού της και νομίζω ότι ποτέ δεν το πήρε πίσω».

Η Βίβιαν Λι κέρδισε το πρώτο της Όσκαρ για την ερμηνεία της το 1939, σε ηλικία μόλις 26 ετών. Το προσωπικό της αντίτυπο του «Όσα Παίρνει ο Άνεμος» φέρει ιδιόχειρη αφιέρωση της Μάργκαρετ Μίτσελ με ένα ποίημα: Life’s pattern pricked with a scarlet thread / where once we were with a gray / To remind us all how we played our parts / In the shock of an epic day’.

 

Η ασημένια ταμπακιέρα που της χάρισε ο άνθρωπος που την πρότεινε για το ρόλο της Σκάρλετ

 Βίβιαν Λι

Η ταμπακιέρα ήταν δώρο από τον Μύρον Σέλζνικ, τον άνθρωπο που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην επιλογή της Βίβιαν Λι για τον πολυπόθητο ρόλο της Σκάρλετ. Ατζέντης του Ολιβιέ στο Χόλιγουντ και αδερφός του Ντέιβιντ Σέλζνικ, ο Μύρον οργάνωσε την καθοριστική συνάντηση ανάμεσα στον Ντέιβιντ και τη Βίβιαν στο πλατό του «Όσα Παίρνει ο Άνεμος», πριν ακόμα δοθεί ο ρόλος της Σκάρλετ. Θυμάται την καθηλωτική πρώτη εντύπωση που του έκανε η Βίβιαν με τα λόγια: «Δεν θα ξεπεράσω ποτέ αυτή την πρώτη ματιά».

 

Ένα χρυσό δαχτυλίδι με την επιγραφή «Laurence Olivier Vivien Eternally»

 Βίβιαν Λι

«Εκτός από την ομορφιά της, που ήταν μαγευτική, είχε κι ένα υπέροχο παράστημα… Είχε και κάτι άλλο: μια έλξη που σε αναστάτωνε περισσότερο από οτιδήποτε άλλο είχα συναντήσει», έλεγε το 1982 ο Λόρενς Ολίβιε. Παντρεμένοι για είκοσι, χρόνια Ολίβιε και Λι αποτελούσαν ένα από τα πιο λαμπερά ζευγάρια του Χόλιγουντ παγκοσμίως. Η Βίβιαν τον είχε δει πολλές φορές στη σκηνή πριν τον γνωρίσει και είχε εκμυστηρευθεί σε ένα φίλο της «Αυτός είναι ο άνθρωπος που θα παντρευτώ». Ονειρευόταν να γίνουν ζευγάρι στη σκηνή και όταν αυτό πραγματοποιήθηκε, έδωσαν μάχη για να πάρουν διαζύγιο από τους συντρόφους με τους οποίους ήταν και οι δυο παντρεμένοι.

 

Πορτρέτο της Βίβιαν Λι από τον Augustus John, 1942

 Βίβιαν Λι

Αυτό το πορτραίτο ρίχνει φως στην άγνωστη ιστορία της βαθιάς σύνδεσης της Λι με την τέχνη. Υπήρξε παθιασμένη συλλέκτρια και στα ταξίδια και τις περιοδείες της ανά την υφήλιο, όχι μόνο αγόραζε νέα έργα τέχνης από τις χώρες που επισκεπτόταν, αλλά έπαιρνε μαζί της επιλεγμένους πίνακες για να διακοσμεί τα δωμάτια των ξενοδοχείων στα οποία κατέλυε, καθώς και τα καμαρίνια της ανά τον κόσμο.

Η συγκεκριμένη συλλογή περιλαμβάνει περίπου 45 έργα τέχνης. Αυτό το σχέδιο της Βίβιαν με κόκκινη κιμωλία είναι μια μελέτη για έναν πίνακα που ανατέθηκε από τον Λόρενς Ολίβιε το 1942. Ο πίνακας δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, καθώς ο Ολίβιε ισχυριζόταν ότι ο καλλιτέχνης είχε παθιαστεί πολύ με το «θέμα του». Η αγάπη της Λι για την τέχνη καλλιεργήθηκε και μέσω της φιλίας της με τον Sir Kenneth Clark, ιστορικό της τέχνης, ο οποίος κατά τη διάρκεια της θητείας του ως διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης την επισκεπτόταν τακτικά στο Haymarket Theatre.

 

Το πάθος της Βίβιαν Λι για τα ρούχα και τα κοσμήματα

 Βίβιαν Λι
Η Βίβιαν Λι αγαπούσε τα ρούχα και τα κοσμήματα και δεν φοβόταν να αναμειγνύει τα ιστορικά κοσμήματα με τη σύγχρονη ραπτική. Η αγάπη της αυτή ενισχύθηκε από τη γνωριμία της με τον εμβληματικό σχεδιαστή Victor Stiebel. Η φιλία τους κράτησε για μια ζωή και είναι αυτός που σχεδίασε τη βραδινή τουαλέτα από τιρκουάζ τούλι με την οποία πόζαρε η Λι στο εξώφυλλο της βρετανικής Vogue το 1937. Στη δημοπρασία υπάρχει ένα ροζ βραδινό φόρεμα σχεδιασμένο από τον Stiebel το 1961. Στα ρούχα της φορούσε καταπληκτικές καρφίτσες και κοσμήματα με διαμάντια και πολύτιμους λίθους.

Τα σπίτια του Λόρενς Ολίβιε και της Βίβιαν Λι

Felix Kelly, Durham Cottage, 1954

Felix Kelly, Durham Cottage, 1954

John Piper, Notley Abbey

John Piper, Notley Abbey

Και στα δυο ακίνητα του ζευγαριού, το Notley Abbey και το Durham Cottage, μπορεί κανείς να διακρίνει το πάθος του Ολίβιε για την πορσελάνη, το ασήμι και τα γυαλικά, καθώς και της Λι για τα έπιπλα και τα βιβλία. Το Durham Cottage στο Τσέλσι του Λονδίνου αγοράστηκε το 1937 και το Notley Abbey στο Buckinghamshire ήταν ένα ιστορικό καταφύγιο από τον Μεσαίωνα που ανακάλυψε ο Ολίβιε το 1944. «Ποτέ δεν είχα τίποτα στη ζωή μου που να μου άρεσε όσο αυτό το σπίτι», έλεγε ο Ολίβιε. Οι θρυλικοί σχεδιαστές Lady Colefax και John Fowler μεταμόρφωσαν αυτό το σπίτι, ενώ οι καλεσμένοι απολάμβαναν τη φιλοξενία μακριά από τους παπαράτσι της εποχής. Ο Ντέιβιντ Νίβεν, ο Όρσον Ουέλς ο Ρεξ Χάρισον ήταν εκεί συχνά τα Σαββατοκύριακα, ενώ δεν ήταν ασυνήθιστο να δει κάποιος καλεσμένος την Μάρλεν Ντίτριχ και την Κάθριν Χέπμπορν να ξεβοτανίζουν τον κήπο.

Η έκθεση με επιλεγμένα αντικείμενα της συλλογής στον Οίκο Sotheby’s θα διαρκέσει έως τις 11 Αυγούστου. Η πώληση των έργων και των αντικειμένων θα γίνει στο Sotheby’s στο Λονδίνο στις 26 Σεπτεμβρίου 2017, με εκτιμήσεις που κυμαίνονται από 100 έως 100.000 λίρες.