Damienspotting

«Κουκίδα. Κουκίδα. Κουκίδα. Κουκίδα. Κουκίδα. Κουκίδα. Κουκίδα. Κουκίδα. Κουκίδα. Κουκίδα. Κουκίδα. Κουκίδα. Κουκίδα. Κουκίδα. Κουκίδα. Κουκίδα.» Φαντάζεσαι ένα κείμενο που θα συνεχιζόταν έτσι μέχρι το τέλος; Με τη λέξη «κουκίδα» εφτακόσιες φορές γραμμένη. Με copy/paste. Μέχρι να μουδιάσει ο δείκτης και το μικρό δάχτυλο. Πώς θα αισθανόσουν αν διάβαζες ένα τέτοιο κείμενο; Πόσα λεφτά θα έπρεπε να ζητήσω γι’ αυτό από τον φιλόξενο χώρο του ελculture; Πόσα θα μου έδιναν; Μήπως να άνοιγα μια τέτοια φάμπρικα με κείμενα που θα περιελάμβαναν αποκλειστικά τη λέξη «κουκίδα»; Σε ένα θα εμφανιζόταν μία φορά. Σε άλλο εκατό. Σε ένα άλλο πάνω από ένα εκατομμύριο φορές. Σ’ αυτό το τελευταίο θα έβαζα τίτλο «À la recherche du point perdu», επειδή θα είχα μετρήσει ακριβώς πόσες λέξεις περιλαμβάνει το βιβλίο του Proust. Δεν θα έγραφα όλα τα κείμενα εγώ. Μόνο τα πέντε πρώτα. Θα προσλάμβανα βοηθούς, για να γράφουν κείμενα με τη λέξη «κουκίδα». Θα τα εκτύπωνα, θα άνοιγα λογαριασμό στο Twitter όπου θα έστελνα tweets με τη λέξη «κουκίδα» με χρονομετρημένη συστηματικότητα, θα έδινα την άδειά μου να τυπωθεί η λέξη σε κούπες του καφέ και μπλουζάκια. Πάνω στα 23 χρόνια θα ανακοίνωνα ότι σταματάω. Οι τιμές των κειμένων μου θα σκαρφάλωναν τόσο ψηλά, ώστε να σκαρφαλώσω κι εγώ λίγες θέσεις στη λίστα του Forbes. Αλλά μετά θα συνέχιζα για τρία ακόμα χρόνια. Και τότε, θα έκανα μια τεράστια έκθεση με τυπωμένα κείμενα, print screens και προβολές σε μεγαλουπόλεις του κόσμου. Και στην Αθήνα. Άλλοι θα παραληρούσαν σε μακροσκελείς αναλύσεις που θα μιλούσαν για τη «γοητευτική μονοτονία της επικοινωνίας» και άλλοι θα με χαρακτήριζαν απατεώνα που αντιγράφει τον… Damien Hirst.

Το πρώτο μεγάλο εικαστικό γεγονός του 2012 είναι η έκθεση «The Complete Spot Paintings 1986-2011», όπου ο πιο προβεβλημένος εκπρόσωπος των πάλαι ποτέ Young British Artists εκθέτει μερικές εκατοντάδες από τους πίνακες με τις χρωματιστές κουκίδες σε οκτώ μεγάλες πόλεις. Είναι μια τόσο φιλόδοξη κίνηση, ώστε νομίζεις ότι ο Hirst είναι σίγουρος για την καταστροφή του κόσμου μέσα στη χρονιά και δεν θέλει να φύγει απ’ τη ζωή χωρίς να έχει πει την τελευταία του κουβέντα. Για καλό και για κακό, έχει αναθέσει σε τέσσερις βοηθούς του να φτιάξουν πίνακα με ένα εκατομμύριο κουκίδες… και όλο και κάποιος συλλέκτης θα βρεθεί να τον αποκτήσει σε εννιά χρόνια που θα έχει ολοκληρωθεί.

Πολλοί αναρωτιούνται χλευάζοντας αν όλα αυτά είναι τέχνη. Συνήθως είναι όσοι δεν έχουν πατήσει το πόδι τους σε γκαλερί, στο βάθος του μυαλού τους δεν μπορούν να αντιληφθούν γιατί ο Picasso θεωρείται σημαντικός ζωγράφος και ο μόνιμος αφορισμός τους είναι «αυτό θα μπορούσα να το κάνω κι εγώ». Τότε γιατί δεν το σκεφτόσουν νωρίτερα αφού δεν απαιτεί πολλή προσπάθεια και θα βούλιαζες στο χρήμα; Οι κανονικοί άνθρωποι καταλαβαίνουν ότι η τέχνη είναι ένα παιχνίδι. Ένα σκαλί παραπάνω, οι καταρτισμένοι κανονικοί άνθρωποι μπορούν να σου εξηγήσουν τις επιρροές, τις προεκτάσεις και τα παρασκήνια αυτού του παιχνιδιού. Αυτή την εποχή, ο καλλιτέχνης που συνέθλιψε τον πάπα με ένα μετεωρίτη, ο Maurizio Cattelan, παρουσιάζει μια αναδρομική κρεμασμένη από την οροφή του Guggenheim.

Ποιος μπορεί να αποφανθεί με βεβαιότητα αν οι δυο αναποδογυρισμένοι του αστυνομικοί είναι τέχνη ή όχι; Αν το ξέρει σίγουρα, τότε ας μας απαντήσει και σε μερικά θεμελιώδη υπαρξιακά για να ανακουφιστούμε. Μονάδα μέτρησης της καλλιτεχνικής αξίας δεν υπάρχει! Κουκίδα (συγνώμη, τελεία) και παύλα. Στην περίπτωση του Cattelan, τα έργα του έχουν μια σημασία άλφα και το κρέμασμά τους από το ταβάνι μια σημασία βήτα. Αυτές οι δύο σημασίες κινούν τη σύγχρονη τέχνη. Τώρα που το ξανασκέφτομαι, οποιαδήποτε ανθρώπινη εκδήλωση τέχνης. Αν απορρίψεις το μεγαλομανιακό άπλωμα των χρωματιστών κουκίδων του Hirst, χάνεις όλη τη διασκέδαση. Πήγαινε να δεις τους πίνακες. Μπορεί να ζαλιστείς (αλήθεια, υπάρχει προειδοποίηση για επιληπτικούς όπως για τα Pokémon;). Να τους βρεις χαριτωμένους ή βαρετούς. Να διαπιστώσεις πόσο θα ταίριαζαν με τις κουρτίνες στο σπίτι. Να χαμογελάσεις πονηρά με τους «χημικούς» τίτλους. Στην έξοδο, αγόρασε την κούπα και το μπρελόκ. Όποιος έχει λεφτά για πέταμα, να δεχτεί την «complete spot» πρόκληση. Θα έχει να το λέει στα εγγόνια του επιδεικνύοντας το έπαθλό του: μια χρωματιστή κουκίδα με προσωπική αφιέρωση από τον Hirst.