Oscars-mania

Μετά από την ανακοίνωση των φετινών υποψηφιοτήτων των Oscars, ο Bret Easton Ellis έγραψε: «Για να έχουν σημασία τα Oscars, αν έχουν οποιαδήποτε σημασία, πρέπει να περιορίσουν τον αριθμό των υποψηφιοτήτων για την καλύτερη ταινία σε 5». Παραβλέποντας ότι αυτός ο αφορισμός προέρχεται από ένα συγγραφέα που τα βιβλία του μοιάζουν με επιμηκυμένα ρεπορτάζ του «Vice», αναρωτιέμαι: Τελικά, πόση σημασία έχουν τα Oscars; Για τον κινηματογράφο όχι τόσο μεγάλη, αλλά για όλους όσοι ασχολούνται με τον κινηματογράφο, ναι. Τεράστια. Όπως μπορεί να διαβεβαιώσει οποιοσδήποτε κινηματογραφικός συντάκτης, η φιλολογία που περιβάλλει την ανακοίνωση των υποψηφιοτήτων και των βραβείων, το (πολύ) πριν και το μετά, μπορεί να σου γεμίσει πολλές σελίδες. Η έκφραση «η κούρσα για τα Oscars» τείνει να γίνει κλισέ πιο πολυχρησιμοποιημένο και από το «θύελλα αντιδράσεων ξεσήκωσε…» ή το «βιβλική καταστροφή». Αφήστε που έχω την υποψία ότι ο μόνος λόγος που κάθε αμερικανικό χωριουδάκι και κάθε σημείο του αμερικανικού ορίζοντα έχει κι από έναν σύνδεσμο κινηματογραφικών κριτικών που απονέμει τα δικά του βραβεία, συμβαίνει μόνο και μόνο για να αποτελεί δείκτη πρόβλεψης των Oscars και να ανοίγει έναν καινούργιο κύκλο μαντικής φλυαρίας. Που, όπως και φέτος, ποτέ δεν πέφτει μέσα κι ούτε που θα έπρεπε να μας νοιάζει ειλικρινά αν πέφτει μέσα.

Θα θυμάστε ίσως την πολεμική που ξεκίνησε όταν η Ακαδημία αποφάσισε να διπλασιάσει τον αριθμό των υποψηφιοτήτων στην κατηγορία της καλύτερης ταινίας. Ο πρόεδρος της Ακαδημίας είχε δικαιολογήσει το 2009 αυτή την απόφαση ως εξής: «Η ύπαρξη δέκα υποψηφιοτήτων στην κατηγορία της καλύτερης ταινίας επιτρέπει στους ψηφοφόρους της Ακαδημίας να αναγνωρίζει και να συμπεριλαμβάνει μερικές από τις καταπληκτικές ταινίες που συχνά εμφανίζονται σε άλλες κατηγορίες, αλλά αποκλείονται από τον ανταγωνισμό για το σημαντικότερο βραβείο» [σ.σ. αυτό της καλύτερης ταινίας]. Αυτός είναι ο λόγος, δηλαδή, που στο παρελθόν δεν ήταν υποψήφιες ταινίες όπως οι «Κακόφημοι Δρόμοι», ο «Σκοτεινός Ιππότης» και το «2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος». Αλλά κι όταν καταφέρνουν να συμπεριληφθούν, μεγάλες ταινίες χάνουν το βραβείο από τους πιο αστείους αντιπάλους. Τι στην ευχή σκεφτόταν ο ψηφοφόρος της Ακαδημίας που προτίμησε το 1979 το «Κράμερ Εναντίον Κράμερ» αντί για το «Αποκάλυψη Τώρα» ή, ακόμα χειρότερα, την «Κοιλάδα της Κατάρας» αντί για τον «Πολίτη Κέιν»; Κάτι τέτοια κάνουν μερικούς να θεωρούν πιο αξιόπιστες τις Χρυσές Σφαίρες. Ίσως να μην έχουν άδικο.

Η γκρίνια δεν έλειψε και φέτος. Αλίμονο. Πού είναι το «Drive» και ο Τεν Τεν του Σπίλμπεργκ; Καμία γυναίκα ψηφοφόρο της Ακαδημίας δεν την ερέθισε ο Ryan Gosling; Γιατί είναι μέσα το «Extremely Loud and Incredibly Close» και όχι το «Coriolanus»; Κανείς δεν αμφισβητεί τη σινεφίλ ομορφιά του «The Artist» και του «Hugo», αλλά δέκα και έντεκα υποψηφιότητες αντίστοιχα δεν είναι υπερβολικές; Και γιατί, τέλος πάντων, λείπει η «Νήσος 2» από την ξενόγλωσση κατηγορία; Το τελευταίο ερώτημα το προσέθεσα μόνο και μόνο για να αποδείξω ότι ελάχιστη σημασία έχει ποιος βρίσκεται και ποιος όχι στις υποψηφιότητες. Ένας θεσμός που έδωσε 11 αγαλματίδια στον «Μπεν Χουρ» και 5 στον «Μονομάχο», αλλά μόνο ένα τιμητικό της παρηγοριάς στον Alfred Hitchcock δεν έχει άλλο λόγο ύπαρξης πέρα από το ότι δίνει δουλειά στους δημοσιογράφους, στις μοδίστρες και τις κομμώτριες του Hollywood και στους πωλητές αναψυκτικών για τους fans που ξεροσταλιάζουν δίπλα στο κόκκινο χαλί. Τα Oscars δεν απηχούν την εμπορική κίνηση στο box office, η τηλεθέασή τους πέφτει από χρόνο σε χρόνο και, τέλος, δεν συνειδητοποιούν την κρίση της αμερικανικής κινηματογραφίας. Σε λίγα χρόνια, ίσως σε λιγότερα απ’ όσο φανταζόμαστε, τα τηλεοπτικά Emmys θα προκαλούν μεγαλύτερο ντόρο. Από την άλλη, τα Oscars, όπως προανέφερα, είναι το βούτυρο στο ψωμί των αρμόδιων συντακτών. Σκεφτείτε ότι για κάθε ανακοίνωση υποψηφιοτήτων και για κάθε απονομή άλλων βραβείων, ακολουθεί οπωσδήποτε μια ανάλυση για το πού οδηγούν αυτές την οσκαρική κούρσα (ορίστε, το χρησιμοποίησα το κλισέ). Επίσης, η συνολική εικόνα των υποψηφιοτήτων λέει κάτι για το σινεμά. Φέτος δείχνει μια αυτοαναφορική στροφή (λες και δεν αυτοϊκανοποιείται αρκετά το Hollywood): τα «The Artist» και «Hugo» αποτελούν στην ουσία ύμνους του παλιού κινηματογράφου. Τέλος, η βραδιά της απονομής αποτελεί το πιο καταναγκαστικό ξενύχτι της χρονιάς. Ειδικά αν ακολουθεί η αργία της Καθαράς Δευτέρας. Στα προηγούμενα ξέχασα να αναφερθώ στην Meryl Streep. Αλλά θα το κερδίσει και φέτος, έτσι δεν είναι; Κι αυτή δεν θα είναι η μόνη κατηγορία που θα μας κάνει να χασμουρηθούμε.