Τα Προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας

Από τις 5 Απριλίου έως τις 6 Μαΐου παρουσιάζεται στο Μουσείο Μπενάκη η ατομική έκθεση φωτογραφίας της Κλεοπάτρας Χαρίτου με θέμα Τα Προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας.

Οι φωτογραφίες της Κλεοπάτρας Χαρίτου αναδεικνύουν την ιστορική και αρχιτεκτονική σπουδαιότητα των Προσφυγικών και την κρυφή από την κοινή θέα ομορφιά τους, υπογραμμίζοντας την πολιτισμική τους αξία.

Ο φωτογραφικός φακός αποτυπώνει τα εσωτερικά των διαμερισμάτων, τα κλιμακοστάσια, αλλά και τα σημάδια της καθημερινότητας των ενοίκων τους, όπως αυτά παρέμειναν καταγεγραμμένα από τότε που οι χώροι εγκαταλείφτηκαν μετά την πώλησή τους στην Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου το 2001. Οι εικόνες αυτές είναι ίσως τα τελευταία φωτογραφικά ντοκουμέντα που συνδέονται με τη μνήμη των Μικρασιατών προσφύγων, εικόνες που μιλούν τη γλώσσα της λησμονιάς και κάποιες φορές ξεπερνούν τα σύνορα του θέματος, αγγίζοντας κάθε θεατή.

Τα Προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας στο σύνολό τους απαριθμούν 228 διαμερίσματα. Σχεδιάστηκαν από τους αρχιτέκτονες Κίμωνα Λάσκαρι και Δημήτρη Κυριακό. Χτίστηκαν το 1933, προκειμένου να στεγάσουν πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία. Αποτελούν χαρακτηριστικό δείγμα Μοντέρνας Αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα και το πρώτο δείγμα λαϊκής πολυκατοικίας, ενώ συγκαταλέγονται ανάμεσα στα 113 πιο σημαντικά έργα της Ελληνικής Αρχιτεκτονικής του 20ου αιώνα.

«Οι Προσφυγικές Πολυκατοικίες της Αλεξάνδρας, απεκδυόμενες από τις αρτ ντεκό εφαρμογές της αστικής Αθήνας της ίδιας εποχής, μοιάζουν να έχουν το θάρρος να είναι ο εαυτός τους, καθώς υψώνονται σε παράλληλες σειρές, σαν lego από μπετόν και πέτρα, λειτουργικές εφαρμογές ενός αυστηρού, μηχανιστικού και κλινικά απονευρωμένου Bauhaus. Ο φακός της Κλεοπάτρας Χαρίτου τα περνάει στην αθανασία με τον πιο λεπταίσθητο και διεισδυτικό τρόπο, δινόντάς τους το αποτύπωμα ενός πολύτιμου λίθου εν μέσω μία αστικής θάλασσας ανωνυμίας».
Νίκος Βατόπουλος, Δημοσιογράφος.