Η θεατρική σεζόν στην έναρξή της και αναζητώντας τις νέες παραστάσεις που θα βρουν τη θέση τους στις σκηνές της Αθήνας, συναντάμε όπως πάντα τις σταθερές αξίες των κλασικών, από τον Σαίξπηρ στον Τσέχοφ και τον Ίψεν, αλλά και των πιο σύγχρονων, όπως ο Koltès και ο McDonagh. Το φετινό θεατρικό τοπίο χρωματίζουν μεγάλοι καλλιτέχνες σε δυνατά ντουέτα, όπως η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη και ο Γιώργος Γάλλος, η Λυδία Φωτοπούλου και η Ευδοκία Ρουμελιώτη, σκηνοθεσίες με «άρωμα» διεθνές, όπως των Dmitry Krymov και Ουίλλιαμ Κέντριτζ, αλλά και νέα ελληνικά έργα που πάντα θα αναζητάμε.

Συναντάμε θέματα που αγγίζουν κατά βάση τον πυρήνα της ύπαρξης, τα μελανά σημεία της ανθρώπινης φύσης, τις σκοτεινές πτυχές της κοινωνικής πραγματικότητας. Η βία, η μοναξιά, η ελευθερία, οι εξαρτήσεις, η απώλεια, ο έρωτας, οι επιθυμίες μέσα από φιγούρες πραγματικές, προσωπικότητες που υπήρξαν και άλλες που πήραν σάρκα και οστά στις σελίδες, στην οθόνη, στη σκηνή.

Και με τις πρεμιέρες να καταφθάνουν για να βάλουν το σημάδι τους στα ημερολόγια, ξεχωρίσαμε 15 παραστάσεις που περιμένουμε να δούμε επί σκηνής, να ζήσουμε τους κόσμους τους να ξετυλίγονται με την ευχή να μας συνεπάρουν.

[1]

“Dogville” σε σκηνοθεσία Άρη Μπινιάρη
Από 25 Νοεμβρίου | Δημοτικό Θέατρο Πειραιά

Τη δική του εκδοχή πάνω στην εμβληματική ταινία “Dogville” του Λαρς φον Τρίερ θα παρουσιάσει ο Άρης Μπινιάρης με την νέα του παράσταση στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.

Με την ηλεκτρισμένη σκηνική του γλώσσα μεταπλάθει το αφαιρετικό σύμπαν του “Dogville” σε μια τελετουργία έντασης και αποκάλυψης. Οι αόρατες εντάσεις του έργου διαπερνούν τις λέξεις, τις δράσεις, τις παύσεις, ενώ οι ηθοποιοί φέρνουν στην επιφάνεια τις υπόγειες δονήσεις και τους εσωτερικούς κραδασμούς της σκοτεινής αυτής παραβολής.

Η κοινότητα του” Dogville” —ένα κλειστό σύστημα φόβου και επίπλαστης ηθικής τάξης, ένας κόσμος άηχης βίας — μεταφέρεται στη σκηνή σαν ένας ζωντανός μηχανισμός ελέγχου, όπου η πίεση κλιμακώνεται αδιάκοπα και γίνεται αισθητηριακά παρούσα. Έτσι, ο θεατής τοποθετείται μέσα σε ένα φορτισμένο πεδίο, όπου το κακό σταδιακά νομιμοποιείται, ενώ ταυτόχρονα υποβόσκει ένα αμείλικτο ερώτημα: πόση συγχώρεση αντέχει η αδικία;

[2]

«Η ΤΡΙΚΥΜΙΑ» σε σκηνοθεσία Dmitry Krymov
Από 14 Απριλίου | Εθνικό Θέατρο – Κεντρική Σκηνή

Στο πλαίσιο του καλλιτεχνικού προγράμματος για τη σεζόν 2026-2027, το Εθνικό Θέατρο υποδέχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα τον διεθνώς καταξιωμένο σκηνοθέτη, σκηνογράφο, ζωγράφο και παιδαγωγό Dmitry Krymov και τη ριζοσπαστική του εκδοχή στην «Τρικυμία» του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ.

Από τις σημαντικότερες μορφές του σύγχρονου θεάτρου, με πολυάριθμες διακρίσεις —ανάμεσά τους πέντε Golden Mask Awards, το Stanislavsky Award, το Grand Prix της Prague Quadrennial και το Herald Angels Award του Edinburgh International Festival— και σημαντική πορεία σε θεατρικούς οργανισμούς, φεστιβάλ και μουσεία παγκοσμίως, ο Krymov ανασυνθέτει το αποκαλούμενο «αποχαιρετιστήριο» σαιξπηρικό έργο —με ελληνική διανομή και τη μουσική υπογραφή του Θοδωρή Οικονόμου— ως μια πολιτική και υπαρξιακή έκρηξη, που θέτει στο επίκεντρο την εκδίκηση, τη συγχώρεση και την ηθική ευθύνη. Μια σπάνια σκηνική κατάθεση, μέσα από τον αναρχικό, ποιητικό και απρόβλεπτο θεατρικό κόσμο του ιδιοσυγκρασιακού δημιουργού, με αφετηρία την προσωπική του εμπειρία ως αυτοεξόριστου τα τελευταία τέσσερα χρόνια από τη Ρωσία, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Dmitry Krymov

[3]

«Ρομπέρτο Τσούκκο» σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά
Από 16 Οκτωβρίου | Θέατρο Προσκήνιο

Το τελευταίο έργο του Bernard-Marie Koltès, «Ρομπέρτο Τσούκκο», επιστρέφει ως μια σκοτεινή και βαθιά πολιτική αλληγορία για τη βία, την ελευθερία και το αδιέξοδο της σύγχρονης ύπαρξης. Η παράσταση, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά, με τον Δημήτρη Καπουράνη στον ομώνυμο ρόλο, θα παρουσιαστεί στο Θέατρο Προσκήνιο.

Με τους Μανώλη Μαυροματάκη, Άννα Καλαϊτζίδου, Δήμητρα Βλαγκοπούλου, Μιχάλη Τιτόπουλο, Ιωάννα Δεμερτζίδου, Μπάμπη Αλεφάντη και Βασίλη Ζαφειρόπουλο.

©Γκέλυ Καλαμπάκα

Ο Τσούκκο σκοτώνει τους γονείς του και δραπετεύει. Δολοφόνος και ταυτόχρονα φυγάς από κάθε προκαθορισμένο ρόλο, περιπλανιέται σε μια πόλη-φυλακή γεμάτη ιδιότητες: «κόρη», «μητέρα», «πατέρας», «αστυνομικός», «αδελφή» κ.α. – λέξεις που εγκλωβίζουν τα πρόσωπα σε άδεια σχήματα. Παλεύει να συγκροτήσει μια ταυτότητα έξω από τις κοινωνικές κατασκευές, όμως γίνεται δέσμιος ενός ασφυκτικού συστήματος που αποκλείει και εξορίζει ό,τι δεν συμμορφώνεται.

Ο Τσούκκο κινείται σχεδόν σαν φάντασμα μέσα στην πόλη, διαπράττοντας εγκλήματα αλλά και προκαλώντας μια παράξενη έλξη σε όσους τον συναντούν. Η παρουσία του λειτουργεί σαν καθρέφτης της βίας, του φόβου και της επιθυμίας για ελευθερία, που διαπερνούν την κοινωνία. Καθώς η αστυνομία τον καταδιώκει, η μορφή του μετατρέπεται σταδιακά σε έναν μυθικό, σχεδόν απρόσιτο ήρωα, μέχρι τη στιγμή της τελικής του σύλληψης και της τελευταίας, αινιγματικής του πράξης – της «ανάληψής του στον ήλιο».

Εμπνευσμένο από την αληθινή ιστορία του Ιταλού serial killer, Roberto Zucco, το έργο δεν αφηγείται απλώς ένα έγκλημα· φωτίζει τον μηχανισμό που το γεννά. Η πορεία του γίνεται μια απελπισμένη απόπειρα αυτοπροσδιορισμού – μια ελευθερία που αγγίζει την αυτοκαταστροφή.

Απομακρυνόμενη από τον ρεαλισμό και τις βεβαιότητες της λογικής αφήγησης, η σκηνική ανάγνωση αναδεικνύει το συλλογικό αδιέξοδο μιας κοινωνίας που μοιάζει να έχει χάσει τον προσανατολισμό της – μιας κοινωνίας που έχει αποκοπεί από την ταυτότητα, τη μνήμη και τις ίδιες της τις επιθυμίες. Μέσα σε αυτό το ρευστό και αποσυντεθειμένο τοπίο, ο Ρομπέρτο Τσούκκο – το μόνο πρόσωπο στο έργο που διαθέτει όνομα – επιχειρεί να επανεφεύρει την ταυτότητά του, να αποκοπεί από τις ρίζες του, να «σκοτώσει» τους προπάτορες, κυριολεκτικά και συμβολικά, και να διευρύνει τα όρια της προσωπικής του ελευθερίας.

©Γκέλυ Καλαμπάκα

[4]

ΜΑΚΜΠΕΘ σε σκηνοθεσία Κατερίνας Ευαγγελάτου
Από 13 Νοεμβρίου | «Θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου-Μαριάννα Τόλη»

Η Κατερίνα Ευαγγελάτου σκηνοθετεί στο Θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου-Μαριάννα Τόλη την πιο σκοτεινή τραγωδία του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, τον εμβληματικό «ΜΑΚΜΠΕΘ» με τον Γιώργο Γάλλο και την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, σε μια πολυπρόσωπη παραγωγή.

©Έφη Γούση

Τον θίασο συμπληρώνουν οι Μιχάλης Μιχαλακίδης, Λευτέρης Πολυχρόνης, Έλενα Τοπαλίδου, Αλεξάνδρα Λέρτα, Ερρίκος Μηλιάρης, Χρήστος Διαμαντούδης, Σταύρος Καλλιγάς, Γιώργης Παρταλίδης, Βασίλης Μίχας, Γιώργος Μπραουδάκης.

Και τα παιδιά: Μάρκος Απέργης, Γιαννούλα Αποστολοπούλου, Αλέξανδρος Γκοργκορώσης, Οδυσσέας Λαμπρακόπουλος, Αλκυόνη Μαραγκού, Φωτεινή Φίνκο.

©Έφη Γούση

[5]

«Ρόσμερσχολμ» σε σκηνοθεσία Γιάννη Χουβαρδά
Από 12 Νοεμβρίου | Θέατρο Τέχνης

Το «Ρόσμερσχολμ» του Χένρικ Ίψεν ανεβαίνει στο Θέατρο Τέχνης με την υπογραφή του Γιάννη Χουβαρδά, ο οποίος έχει επίσης αναλάβει την καινούργια μετάφραση και τη διασκευή.

Πρωταγωνιστούν οι Γιώργος Γλάστρας, Σίμος Κακάλας, Ηρώ Μπέζου, Άντζελα Μπρούσκου, Αργύρης Ξάφης, Γιάννης Χαρίσης.

Στο παλιό αρχοντικό του Ρόσμερσχολμ, επικρατεί βαθιά σιωπή. Ο Γιοχάνες Ρόσμερ, άτεκνος και χήρος, κατοικεί, ως ο τελευταίος εκπρόσωπος του γένους του, σ’ ένα στοιχειωμένο σπίτι με λίγo παρόν, πολλή ιστορία, σχεδόν καθόλου μέλλον. Οι σκιές του παρελθόντος φωλιάζουν στις χαραμάδες και περιμένουν την κατάλληλη στιγμή για να εξαπολύσουν την εκδικητική τους δύναμη. Σ’ αυτόν τον πύργο με την αποπνικτική ατμόσφαιρα μεταφυσικού τρόμου, οι ζωντανοί ζουν μια δανεική ζωή, όσο η μεγαθυμία των νεκρών τους το επιτρέπει.

Κι όμως, το Ρόσμερσχολμ θα μπορούσε να είναι ένας όμορφος, θαυμάσιος τόπος, όπου ο Γιοχάνες και η Ρεμπέκα Βεστ, η νέα, απελευθερωμένη γυναίκα που έχει αντικαταστήσει την αυτόχειρα σύζυγό του Ρόσμερ, θα μπορούσαν να ζήσουν τον μεγάλο έρωτα· όπου τα κακά πνεύματα θα έπαυαν να στοιχειώνουν, όπου νέες, σφριγηλές ιδέες θα μπορούσαν να γεννηθούν και μια αίσθηση ανθρώπινης ευτυχίας θα βασίλευε στον κόσμο. Όμως οι μηχανισμοί της δυστυχίας είναι ισχυροί και η δύναμη των νεκρών μεγάλη. Στην έπαυλη των Ρόσμερ κυκλοφορούν συντηρητικοί πολιτικοί και προοδευτικοί εκδότες, οραματιστές φιλόσοφοι, φαντάσματα, τρομακτικά σύμβολα με τη μορφή άσπρων αλόγων, αλλά και ο απλός λαός. Όλοι προσπαθούν να επιβληθούν και να κυριαρχήσουν πάνω στο ερωτευμένο ζευγάρι που αγωνίζεται να βρει τη χαρά της ζωής.

Το «Ρόσμερσχολμ» συγκαταλέγεται στα αριστουργήματα του Χένρικ Ίψεν: ένα πολυσύνθετο, πρωτοποριακό για την εποχή του έργο, που ταυτόχρονα αποτελεί ένα επίκαιρο, υπαρξιακά βαρυσήμαντο και βαθιά πολιτικό κείμενο, με απρόσμενες και δεξιοτεχνικές κωμικές ανάσες. Με μια τολμηρή, σχεδόν ακραία λιτή αμεσότητα και καθαρότητα, ο Νορβηγός συγγραφέας χτίζει μεθοδικά έναν ποιητικό κόσμο μεγάλης συναισθηματικής και ψυχολογικής αλήθειας, αλλά και ένα αγωνιώδες θρίλερ σύγχρονου προβληματισμού: η επιρροή της χειραφετημένης Ρεμπέκα πάνω στον ιδεαλιστή Ρόσμερ περιπλέκεται από τη μεταξύ τους σεξουαλική έλξη, η οποία καταπιεζόταν όσο ζούσε η πρώην σύζυγος του Ρόσμερ και τώρα σκιάζεται από τον θάνατό της. Ανίκανοι, παρά την πίστη τους στον ελεύθερο έρωτα, να ολοκληρώσουν τη σχέση τους, η Ρεμπέκα και ο Ρόσμερ θα βρεθούν σε αδιέξοδο, αντιμέτωποι, όπως κάποτε ο Τριστάνος και η Ιζόλδη, με ένα σπαρακτικό και μεγαλειώδες πεπρωμένο.

[6]

«Ο Βυσσινόκηπος» σε σκηνοθεία Δημήτρη Τάρλοου
Από 20 Νοεμβρίου | Θέατρο Πορεία

Δέκα και πλέον χρόνια μετά τις βραβευμένες «Τρεις αδερφές» του, ο Δημήτρης Τάρλοου καταπιάνεται και πάλι με τον Αντόν Τσέχοφ, αυτή τη φορά με τον Βυσσινόκηπο, το κύκνειο άσμα του μεγάλου Ρώσου. Η παράσταση θα κάνει πρεμιέρα στο Θέατρο Πορεία.

Πρωταγωνιστούν: Αλεξία Καλτσίκη, Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης, Γιώργος Κισσανδράκης, Διονύσης Πιφέας, Αδελαΐδα Κατσίδε, Σμαράδα Κάκκινου, Γιώργος Μπινιάρης, Δημήτρης Μπίτος, Μαριάννα Δημητρίου, Σπύρος Μπόσγας, Ναταλία Εκσιέλ, Στέφανος Καλτζίδης.

Το έργο γράφτηκε το 1903 και πρωτοπαρουσιάστηκε στο Θέατρο Τέχνης της Μόσχας από τον Κονσταντίν Στανισλάφσκι. Παρόλο που ο συγγραφέας χαρακτήρισε τον Βυσσινόκηπο κωμωδία, ο σκηνοθέτης το ανέβασε ως δράμα και μάλιστα με τραγικά στοιχεία, φανερώνοντας την πολλαπλή φύση του έργου, που συγκαταλέγεται ανάμεσα στα αριστουργήματα της παγκόσμιας δραματουργίας. Γράφτηκε σε μία περίοδο που ο ρωσικός λαός ήταν βυθισμένος στην ανέχεια και την αμάθεια, ενώ θεωρείται από πολλούς προαναγγελία των επαναστάσεων του 1905 και του 1917. Μέσα σε αυτό διακρίνεται η πρόθεση του Τσέχοφ να καταδείξει την αδυναμία εκπροσώπων της αριστοκρατίας να κατανοήσουν τις κοινωνικές ανισορροπίες και διαφορές, που οδήγησαν σε ιστορικές ανατροπές, οι οποίες πρωτίστως επηρέασαν τους ίδιους.

[7]

«Ορφέας» σε σκηνοθεσία Ουίλλιαμ Κέντριτζ
Από 30 Οκτωβρίου | Εθνική Λυρική Σκηνή

Η Εθνική Λυρική Σκηνή εγκαινιάζει την καλλιτεχνική περίοδο 2026/27 με μια μεγάλη διεθνή συμπαραγωγή με δύο σημαντικούς οργανισμούς της όπερας από την Ευρώπη και την Αμερική: το Φεστιβάλ Όπερας του Γκλάιντμπορν και τη Μετροπόλιταν Όπερα της Νέας Υόρκης. Ο Ορφέας του Μοντεβέρντι –έργο σημείο αναφοράς στην ιστορία της μουσικής, που σηματοδοτεί τη γέννηση της όπερας ως ολοκληρωμένης δραματικής τέχνης– παρουσιάζεται για πρώτη φορά από την ΕΛΣ. Με την υπογραφή του σπουδαίου, πολυσχιδούς καλλιτέχνη Ουίλλιαμ Κέντριτζ, το εμβληματικό έργο μετατρέπεται σε ένα πολυεπίπεδο οπτικοακουστικό τοπίο, όπου η μνήμη, ο χρόνος και η απώλεια αποκτούν μορφή, κίνηση και υλικότητα.

Σε βασικούς ρόλους οι Χρήστος Κεχρής, Πέτρος Μαγουλάς, Μαίρη-Έλεν Νέζη, Μαρία Κωστράκη.

William Kentridge, Drawing for LOrfeo divergingtree, Charcoal and red pencil on paper 40×59.5cm-Glyndebourne-1024×695

Γραμμένος το 1607 από τον Κλάουντιο Μοντεβέρντι, ύστερα από ανάθεση του Δούκα της Μάντοβας, ο Ορφέας κατορθώνει να ενώσει τη μουσική, τον λόγο και τη θεατρική πράξη σε ένα ενιαίο εκφραστικό σύστημα, όπου κάθε στοιχείο υπηρετεί τη δραματική αλήθεια. Με όχημα τον αρχαιοελληνικό μύθο, το έργο που καθόρισε τη μετέπειτα εξέλιξη της όπερας ξεπερνά τον χρόνο, αγγίζοντας θεμελιώδη υπαρξιακά ζητήματα, όπως ο έρωτας, η απώλεια, ο φόβος του θανάτου και η ακατανίκητη ανθρώπινη επιθυμία να τον υπερβούμε. Ο Ορφέας του Μοντεβέρντι παραμένει, τέσσερις αιώνες μετά τη δημιουργία του, ένα έργο βαθιά σύγχρονο, το οποίο μέσα από τη λιτότητα και την καθαρότητα της μορφής του κατορθώνει να αγγίξει τον πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης.

Η υπόθεση εκτυλίσσεται ανάμεσα σε δύο κόσμους, τον κόσμο των ζωντανών και τον κόσμο των νεκρών. Οι γαμήλιοι εορτασμοί του Ορφέα και της Ευρυδίκης διακόπτονται βίαια από τον αιφνίδιο θάνατό της, αφήνοντας τον Ορφέα αντιμέτωπο με το αδιανόητο. Σε μια άρνηση αποδοχής της μοίρας του, αποφασίζει να κατέβει στον Άδη, επιχειρώντας με τη δύναμη της μουσικής του να συγκινήσει τις σκοτεινές θεότητες και να επαναφέρει την αγαπημένη του στη ζωή. Το ταξίδι αυτό, γεμάτο δοκιμασίες, μετατρέπεται σε μια βαθιά εσωτερική διαδρομή, όπου η ελπίδα συνυπάρχει με την αμφιβολία και η λύτρωση με την απώλεια.

Τυπικό δείγμα της πρώιμης μπαρόκ αισθητικής, ο Ορφέας συνδυάζει την απλότητα της δομής με μια πρωτοφανή εκφραστική πυκνότητα. Μέσα από τα ρετσιτατίβο, τις άριες, τα χορωδιακά και τα ορχηστρικά μέρη, ο Μοντεβέρντι πλάθει ένα μουσικό σύμπαν όπου ο λόγος και η μουσική λειτουργούν αδιαχώριστα, υπηρετώντας με μοναδική αμεσότητα το δράμα. Η περίφημη άρια “Possente spirto”, κορυφαία στιγμή της όπερας, αποτυπώνει τη δύναμη της μουσικής ως μέσου πειθούς και συγκίνησης, αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα την τεχνική και εκφραστική δεξιοτεχνία του πρωταγωνιστή.

Η νέα σκηνοθετική προσέγγιση του Ουίλλιαμ Κέντριτζ αναδεικνύει την ανοικτότητα του έργου, αξιοποιώντας την ιδιότυπη εικαστική του γλώσσα. Μέσα από ένα περίτεχνο σύμπλεγμα ζωντανής δράσης, κινουμένων σχεδίων, βιντεοπροβολών και κολάζ, δημιουργείται ένα πολυεπίπεδο σκηνικό περιβάλλον. Η σκηνοθεσία δεν επιχειρεί να εξηγήσει το έργο, αλλά να ανοίξει πεδία ερμηνείας, αναδεικνύοντας τα κενά και τις σιωπές του ως ενεργά στοιχεία της δραματουργίας.

William Kentridge ©Glyndebourne-Productions Ltd. – Photo Graham Carlow 1024×682

[8]

«Το να μιλάς γι’ αυτό είναι σαν να το προδίδεις» – Nova Melancholia
Από 23 Ιανουαρίου| Εναλλακτική Σκηνή ΕΛΣ – ΚΠΙΣΝ


Η νέα περφόρμανς της βραβευμένης ομάδας Nova Melancholia «Το να μιλάς γι’ αυτό είναι σαν να το προδίδεις» διερευνά θεωρητικά και παραστασιακά τον αισθητικό όρο Camp, αντλώντας έμπνευση από το άρθρο σταθμό “Notes on Camp” (1964) της Αμερικανίδας συγγραφέα, θεωρητικού και ακτιβίστριας Σούζαν Σόνταγκ (1933-2004).

Κατά πόσο η αισθητική του Camp, που κάποτε ήταν σήμα κατατεθέν της γκέι υποκουλτούρας στον δυτικό κόσμο, έχει σήμερα διευρυνθεί ως προς το νόημα, τον στόχο αλλά και το εύρος χρήσης της; Μήπως το Camp έχει απορροφηθεί από τη μαζική κουλτούρα; Έχει χάσει την αρχική του δυναμική ή παραμένει μια «πρόκληση» για το αστικό γούστο και το συστημικό αξιακό σύστημα; Τι μπορεί να χαρακτηριστεί Camp σήμερα;

Η περφόρμανς που παρουσιάζεται στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ λειτουργεί ως ένα σαγηνευτικό, πολυαισθητηριακό και πληθωρικό θέαμα όπου τα φώτα, οι μουσικές και οι ηθοποιοί ξορκίζουν την κόπωση των ημερών και δίνουν βήμα στη διαφορετικότητα, την ετεροδοξία και την ανατροπή.

Ερμηνεύουν: Χράζα, Λητώ Μεσσήνη, Δέσποινα Σανιδά-Κρεζία, Κωνσταντίνος Γεωργόπουλος, Γεώργιος Ιατρού

[9]

“People, Places & Things” σε σκηνοθεσία Γιώργου Κουτλή
Από 20 Νοεμβρίου | Θέατρο Κνωσός

Ο Γιώργος Κουτλής σκηνοθετεί το “People, Places & Things” του Ντάνκαν ΜακΜίλαν στο Θέατρο Κνωσός, ένα σύγχρονο, καταιγιστικό και αφοπλιστικά ειλικρινές έργο για τον εθισμό, τις εξαρτήσεις και τις απρόσμενες συνέπειές τους στη ζωή των ανθρώπων.

Η Μαίρη Μηνά επιστρέφει στον ρόλο της Έμμα, έναν από τους πρώτους σημαντικούς ρόλους της πορείας της, για την ερμηνεία του οποίου βραβεύτηκε. Στον ρόλο της μητέρας της η Μαρία Πρωτόπαππα.

Φωτογραφία – Artwork: Χρήστος Συμεωνίδης – Επεξεργασία εικόνας: Μαύρα Γίδια

Η ζωή της Έμμα ήταν υπέροχη. Είχε όλα όσα θα μπορούσε να ονειρευτεί κανείς. Ξαφνικά, όμως, όλα άλλαξαν και τώρα βρίσκεται σε ένα κέντρο αποτοξίνωσης. Το πρώτο βήμα είναι να παραδεχτεί ότι έχει πρόβλημα. Σύμφωνα με την ίδια, όμως, το πρόβλημα δεν είναι η Έμμα, αλλά όλοι και όλα γύρω της. Πρέπει να πει την αλήθεια, αλλά είναι αρκετά έξυπνη ώστε να γνωρίζει πως μία και μοναδική αλήθεια δεν υπάρχει. Όταν η μέθη μοιάζει να είναι ο μόνος τρόπος επιβίωσης στον σύγχρονο κόσμο, πώς μπορεί κανείς να επιλέξει τη νηφαλιότητα;

Παίζουν: Μαίρη Μηνά, Έκτορας Λιάτσος, Ιάσονας Βροχίδης, Μαρία Πρωτόπαππα, Θανάσης Δόβρης, Μιχάλης Αφολαγιάν, Γκαλ Ρομπίσα, Άλκηστις Πολυχρόνη, Ελένη Κουτσιούμπα.

[10]

«Ένας υπηρέτης, δύο αφεντικά» σε σκηνοθεσία Θάνου Τοκάκη
Από 3 Οκτωβρίου | Θέατρο Ιλίσια

Το Θέατρο Ιλίσια παρουσιάζει το έργο «Ένας υπηρέτης, δύο αφεντικά» (One man, two guvnors) του Richard Bean σε σκηνοθεσία του Θάνου Τοκάκη, μια σύγχρονη κωμωδία που παντρεύει την παράδοση της commedia dell’ arte με το βρετανικό χιούμορ. Ο Γιώργος Χρυσοστόμου επιστρέφει στην κωμωδία, ερμηνεύοντας τον κεντρικό ρόλο του υπηρέτη Φράνσις, ενώ η Γρηγορία Μεθενίτη αναλαμβάνει τον απαιτητικό διπλό ρόλο της Ρέιτσελ/Ρόσκο.

Ο Φράνσις χρειάζεται επειγόντως δουλειά. Και ακόμα πιο επειγόντως φαγητό. Όταν λοιπόν του δίνεται η ευκαιρία να εργαστεί για δύο διαφορετικά αφεντικά ταυτόχρονα, αποφασίζει (μάλλον όχι σοφά) να δεχτεί χωρίς να πει τίποτα σε κανέναν. Το πρόβλημα είναι πως το ένα αφεντικό κρύβεται πίσω από ψεύτικη ταυτότητα, το άλλο μπλέκεται σε ύποπτες ιστορίες έρωτα και εγκλήματος και, όσο ο Φράνσις τρέχει πανικόβλητος από τον έναν στον άλλον για να κρατήσει τα πάντα μυστικά, ο κόσμος γύρω του μοιάζει να διαλύεται σε ένα ξέφρενο, απολαυστικό πανδαιμόνιο από παρεξηγήσεις, χαμένα μηνύματα, κρυφούς έρωτες και κακά σχεδιασμένες δολοπλοκίες.

Ο Richard Bean διασκευάζει με μοναδικό και σύγχρονο τρόπο το κλασικό έργο του Κάρλο Γκολντόνι, «Υπηρέτης δύο αφεντάδων» (1743) εκσυγχρονίζοντάς το και ενισχύοντας τον φρενήρη ρυθμό του. Η σκηνοθεσία του Θάνου Τοκάκη δημιουργεί μία άχρονη συνθήκη που θυμίζει την εξωφρενική ατμόσφαιρα των Monty Python και όπου όλα μπορούν να συμβούν, καθώς το παράδοξο και οι κωμικές ανατροπές κυριαρχούν. Το έργο μετατρέπει το χάος σε μια πολύχρωμη θεατρική απόλαυση και εξελίσσεται σε έναν ύμνο στην αταξία, την επιβίωση και το πηγαίο γέλιο. Ωστόσο, όπως και το κείμενο του Γκολντόνι, πίσω από τη φαρσική του επιφάνεια, διατηρεί ένα διακριτικό κοινωνικό σχόλιο γύρω από την καθημερινή πάλη και την ανθρώπινη ανάγκη για προσαρμογή. Με έντονη σωματικότητα, παιγνιώδη διάδραση με το κοινό, αλλά και με τους ηθοποιούς να μπαινοβγαίνουν διαρκώς στους πολλαπλούς ρόλους τους (χωρίς να είναι πάντα σαφές πού τελειώνει ο ρόλος και πού αρχίζει ο ίδιος ο ηθοποιός).

[11]

ΣΑΠΦΩ σε σκηνοθεσία Νικαίτης Κοντούρη
Από 30 Νοεμβρίου | Θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου

Η Κόρα Καρβούνη πρωταγωνιστεί στη «Σαπφώ», το τελευταίο, ανέκδοτο, θεατρικό έργο του Αλέξη Σταμάτη, που ανεβαίνει σε σκηνοθεσία της Νικαίτης Κοντούρη, στο Θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου.

Το έργο αυτό, που έμελλε να είναι το «κύκνειο άσμα» του Αλέξη Σταμάτη, είναι ένας μονόλογος που αντλεί την έμπνευσή του από τη ζωή και την ποιητική κληρονομιά της αρχαίας λυρικής ποιήτριας. Μέσα από μια σύγχρονη δραματουργική προσέγγιση, η παράσταση επιχειρεί να φωτίσει την ανθρώπινη διάστασή της εμβληματικής δημιουργού, εξερευνώντας τα πάθη, τις επιθυμίες και τις υπαρξιακές της αναζητήσεις.

Όπως αναφέρει η Νικαίτη Κοντούρη στο σκηνοθετικό σημείωμα: «Η Σαπφώ του Αλέξη Σταμάτη σπάει την “ιερή σιωπή” που της επέβαλε η Ιστορία -η γραμμένη μόνον από άνδρες- και διεκδικεί με όλη της τη δύναμη τη θέση που ανήκει στο ΣΩΜΑ: την επιθυμία της σάρκας, τον απόλυτο έρωτα, την πλήρη ελευθερία του λόγου, την παντελή έλλειψη ντροπής, την άγρια ομορφιά στους στίχους και το τραγούδι, την αψάδα και τον βαθύτερο πόνο της ανθρώπινης ψυχής.

Ο Αλέξης Σταμάτης, πριν ταξιδέψει στο αιώνιο Φως, άφησε μαζί με όλη του την εργογραφία κι ένα επιπλέον πολύτιμο δώρο, τον θεατρικό μονόλογο “Σαπφώ“.

Η “Σαπφώ” έχει όλα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά ενός συμπυκνωμένου ποιητικού θεατρικού κειμένου, που “σου παίρνει την ψυχή” από την πρώτη στιγμή.

Ο πλούτος των συναισθημάτων που γεννιούνται από τις λέξεις του κειμένου, αποκαλύπτει τον άνθρωπο Σαπφώ (όχι απλώς την Ποιήτρια ή το Σύμβολο), έτσι όπως δεν την είχαμε ως τώρα φανταστεί.

Δεν είχε περάσει από το μυαλό μου, πως ο Αλέξης δεν θα ήταν μαζί μας σε όλη τη διάρκεια των προβών και στη συνέχεια στη χαρά των γενικών δοκιμών και της πρεμιέρας της “Σαπφώς”, τον Νοέμβριο, στο θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου – Μαριάννα Τόλη.

Φτάσαμε μόνον στα μισά. Αρκετός χρόνος για να τον αγαπήσεις όχι μόνο σαν άνθρωπο και συγγραφέα, αλλά και σαν συνεργάτη, ανοιχτό στις προτάσεις, στις παρατηρήσεις, στο καλύτερο. Τον ευχαριστούμε για τη γενναιοδωρία του.»

[12]

«Γίγαντας» σε σκηνοθεσία Γιώργου Σκεύα
Από 29 Οκτωβρίου | Θέατρο Οδού Κυκλάδων – Λευτέρης Βογιατζής

Ο Γιώργος Σκεύας επιστρέφει στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων – Λευτέρης Βογιατζής, παρουσιάζοντας για πρώτη φορά στην Ελλάδα τον «Γίγαντα», το πολυβραβευμένο έργο του Mark Rosenblatt. Στον πρωταγωνιστικό ρόλο, ο Άρης Λεμπεσόπουλος ενσαρκώνει τον Ρόαλντ Νταλ, σε ένα έργο που εξερευνά με τόλμη τη σχέση ανάμεσα στην καλλιτεχνική ιδιοφυΐα, την πολιτική ευθύνη και τη δύναμη του δημόσιου λόγου.

«Γιατί, αν δεν το έχεις ήδη αντιληφθεί, ο άνθρωπος
είναι μια πραγματική ωρολογιακή βόμβα.
Και τώρα, μάντεψε… όπως ήταν αναμενόμενο… μπαμ!»

©Ανδρέας Σιμόπουλος

Καλοκαίρι του 1983. Ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς παιδικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα, δημιουργός εμβληματικών βιβλίων όπως «Ο Τσάρλι και το εργοστάσιο σοκολάτας», «Ματίλντα» και «Ο Μεγάλος Φιλικός Γίγαντας», ο «Ρόαλντ Νταλ», βρίσκεται στο σπίτι του στην αγγλική εξοχή, ολοκληρώνοντας μαζί με τον εκδότη του τις τελευταίες διορθώσεις για το νέο του βιβλίο, τις Μάγισσες. Την ίδια στιγμή, έχει ξεσπάσει μία θύελλα αντιδράσεων με αφορμή ένα πρόσφατο κείμενό του, στο οποίο ο Νταλ έχει εκφράσει ακραία αντισημιτικές θέσεις, με αφορμή την εισβολή του Ισραήλ στον Λίβανο. Η μνηστή και ο εκδότης του προσπαθούν να διαχειριστούν την κρίση, με τον συγγραφέα να αρνείται πεισματικά να κάνει οποιαδήποτε υποχώρηση. Σε λίγο καταφθάνει και η εκπρόσωπος του αμερικανικού εκδοτικού οίκου του Νταλ, δυναμιτίζοντας ακόμη περισσότερο την ατμόσφαιρα και θέτοντας το κρίσιμο ερώτημα: θα ζητήσει δημόσια συγγνώμη ή θα διακινδυνεύσει τη φήμη του;

Βασισμένος στο πραγματικό κείμενο που δημοσίευσε ο Νταλ στον βρετανικό Τύπου, ο Mark Rosenblatt με τον «Γίγαντα» μας μεταφέρει σε ένα εκρηκτικό απόγευμα, 43 χρόνια πριν. Ο Ρόαλντ Νταλ, αμετακίνητος στις θέσεις του, υπερασπίζεται με πάθος τον λαό της Παλαιστίνης και καταδικάζει την εισβολή του Ισραήλ στον Λίβανο, αφήνοντας όμως σταδιακά να αποκαλυφθεί πως η πολιτική του οργή διαπλέκεται με βαθιά αντισημιτικά στερεότυπα. Μέσα από έντονο διάλογο και διαρκείς συγκρούσεις, ο «Γίγαντας» τολμά να θίξει ζητήματα και διλήμματα που παραμένουν φλέγοντα και επείγοντα.

Όπως σημειώνει ο σκηνοθέτης Γιώργος Σκεύας: «Χρειάζεται ένας άνθρωπος να φέρει το βάρος των επιλογών της πατρίδας του και να απολογείται γι’ αυτές; Μπορεί η καλλιτεχνική ιδιοφυΐα να διαχωριστεί από τις ηθικές επιλογές του δημιουργού της; Μέχρι πού μπορεί να φτάσει κανείς για να υπερασπιστεί τις πεποιθήσεις του και ποιο τίμημα είναι διατεθειμένος να πληρώσει γι’ αυτές; Πού τελειώνει η κριτική στην στρατιωτική πολιτική του Ισραήλ και πού αρχίζει το αντισημιτικό παραλήρημα; Και κυρίως: πώς κάτι τόσο φριχτό όπως ένας πόλεμος μετατρέπεται σε ένα εσωτερικό, δυτικό, πολιτισμικό debate, αφήνοντας τα πραγματικά θύματα στο σκοτάδι; Το πεδίο της δράσης εμπλουτίζεται σκηνοθετικά με στοιχεία και χαρακτήρες από το σύμπαν των βιβλίων του Νταλ, το νατουραλιστικό ύφος της γραφής συμπλέκεται με τη φαντασία και τη γοητεία των ηρώων του συγγραφέα. Η παράσταση γίνεται ένα σκοτεινό και επικίνδυνο «παραμύθι», που μέσα απ’ την ένταση αλλά και το σκληρό χιούμορ των συγκρούσεων, αποκτά μια παραβολική και συγκλονιστική οικουμενική διάσταση. Ο φόβος και ο τρόμος, ο πόνος και η τρυφερότητα, απέναντι στους εαυτούς μας και τον καθρέφτη της Ιστορίας».

Σε μία ανατριχιαστική σύμπτωση, ο Rosenblatt ολοκλήρωσε τη συγγραφή του έργου το 2023, λίγες μόλις εβδομάδες από τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου και την επακόλουθη εισβολή του Ισραήλ στη Γάζα. Έτσι, ο Γίγαντας κεραυνοβόλησε το θεατρικό κοινό, λειτουργώντας ως ένας αναπάντεχος καθρέφτης των σημερινών γεωπολιτικών εντάσεων, με όσα περιγράφονται στο έργο να μοιάζουν να προέρχονται από τα τρέχοντα δελτία ειδήσεων.

©Ανδρέας Σιμόπουλος

[13]

«Η Μοναξιά της Δύσης» σε σκηνοθεσία Ελένης Σκότη
Από 15 Οκτωβρίου | Επί Κολωνώ

Η Ομάδα Νάμα παρουσιάζει στο Θέατρο Επί Κολωνώ τη «Μοναξιά της Δύσης» του Martin McDonagh, σε σκηνοθεσία Ελένης Σκότη και με συνεργάτη σκηνοθεσίας τον Γιώργο Χατζηνικολάου.

Το έργο αποτελεί το τρίτο και τελευταίο μέρος της «Τριλογίας του Λήνεην», μετά τη «Βασίλισσα της Ομορφιάς» και το «Ένα Ιρλανδέζικο Κρανίο». Η Ομάδα Νάμα επιστρέφει στο θεατρικό σύμπαν του McDonagh, εστιάζοντας στη βία, τη μοναξιά και τη δυσκολία της ανθρώπινης επικοινωνίας.

Στους κεντρικούς ρόλους των δύο αδελφών εμφανίζονται ο Παντελής Δεντάκης και ο Σήφης Πολυζωίδης. Μαζί τους, ο Νικόλας Δροσόπουλος και η Χριστίνα Μαριάνου.

©Νικόλας Κωστής

Σε ένα απομονωμένο χωριό της δυτικής Ιρλανδίας, δύο αδέλφια, ο Κόλμαν και ο Βαλέν, εξακολουθούν να ζουν μαζί στο πατρικό τους σπίτι μετά τον θάνατο του πατέρα τους. Η καθημερινότητά τους έχει μετατραπεί σε ένα αδιάκοπο πεδίο μάχης, γεμάτο μικρότητες, καβγάδες, λεκτική αγριότητα και μια σχεδόν τελετουργική επιμονή να πληγώνουν ο ένας τον άλλον. Ο αλκοολικός ιερέας του χωριού, ο πατέρας Γουέλς, προσπαθεί να τους συμφιλιώσει, ενώ η νεαρή Γκερλήν διεκδικεί, με τον δικό της απρόβλεπτο τρόπο, μια θέση στον κλειστό και βίαιο κόσμο τους. Πίσω από την αντιπαλότητα των δύο αδελφών κρύβεται μια βαθιά ανάγκη για αγάπη, αναγνώριση και ανθρώπινη επαφή — μια ανάγκη που κανείς τους δεν γνωρίζει πώς να εκφράσει χωρίς να την καταστρέψει.

Οι ήρωες του έργου είναι ταυτόχρονα θύτες και θύματα: άνθρωποι συναισθηματικά ακρωτηριασμένοι, εγκλωβισμένοι στο παρελθόν τους, που διεκδικούν την επιβεβαίωση και την αγάπη με τους πιο καταστροφικούς τρόπους.

Η παράσταση αναζητά τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη βαναυσότητα και την κωμωδία, αξιοποιώντας το σκοτεινό, ειρωνικό και συχνά αιφνιδιαστικό χιούμορ του McDonagh. Μέσα από τον μικρόκοσμο ενός ιρλανδικού χωριού, το έργο φωτίζει τη βία —σωματική, λεκτική και συναισθηματική— που γεννιέται όταν η ανάγκη για εγγύτητα συγκρούεται με τον φόβο της.

©Νικόλας Κωστής

[14]

«Θρίλερ στην ΕΛΒΕΤΙΑ (SWITZERLAND)» σε σκηνοθεσία Πέτρου Ζούλια
Από 20 Νοεμβρίου | Θέατρο Ιλίσια Βολανάκης

Το «Θρίλερ στην ΕΛΒΕΤΙΑ (SWITZERLAND)» της Τζοάνα Μάρεϊ-Σμιθ, θα παρουσιαστεί στο Θέατρο Ιλίσια – Βολανάκης υπό την σκηνοθετική καθοδήγηση του Πέτρου Ζούλια.

©Dionisis Koutsis

Πρόκειται για ένα ψυχολογικό θρίλερ εμπνευσμένο από τη ζωή και το έργο της σπουδαίας συγγραφέως Πατρίσια Χάισμιθ, δημιουργού του εμβληματικού ήρωα, Τομ Ρίπλεϋ, και συγγραφέως μυθιστορημάτων που σημάδεψαν την παγκόσμια λογοτεχνία και τον κινηματογράφο.

Βρισκόμαστε στο 1994. Στο απομονωμένο σπίτι της στην ελβετική εξοχή, η Πατρίσια Χάισμιθ, μια ιδιόρρυθμη, αλκοολική και μονόχνοτη γυναίκα, περνά τις τελευταίες ημέρες της ζωής της πολεμώντας με τους δαίμονες του συγγραφικού της τέλματος. Αισθάνεται ότι δεν θέλει και ούτε μπορεί να γράψει πια. Όταν ένας νεαρός, εκπρόσωπος εκδοτικού οίκου, o Έντουαρτ, φτάνει από τη Νέα Υόρκη με σκοπό να την πείσει να “επιστρέψει” στον διάσημο ήρωά της (Τομ Ρίπλεϋ), ξεκινά μια αναμέτρηση γεμάτη χιούμορ, ένταση, ψέματα, λογοτεχνικά παιχνίδια και απρόβλεπτες ανατροπές.

Η Τζοάνα Μάρεϊ-Σμιθ συνθέτει ένα έργο για την καλλιτεχνική δημιουργία, τη μοναξιά, την εμμονή, την εξουσία της αφήγησης και τη λεπτή γραμμή που χωρίζει τη φαντασία από την πραγματικότητα. Η σχέση δημιουργού με το δημιούργημά του φαντάζει σπαρακτική, ακραία επικίνδυνη, βαθιά υπαρξιακή.

Στον πρωταγωνιστικό ρόλο της Χάισμιθ, η Ρένη Πιττακή συναντά το διπλό πρόσωπο του Έντουαρτ, που ερμηνεύει ο Αλκιβιάδης Μαγγόνας.

Στο πλευρό του Πέτρου Ζούλια συμπράττει μια ομάδα συντελεστών: τη μετάφραση του έργου αναλαμβάνει η Λουΐζα Μητσάκου, τα σκηνικά υπογράφει η Άννα Ζούλια, τα κοστούμια η Ελένη Μανωλοπούλου και τους φωτισμούς η Μελίνα Μάσχα. Τη μουσική της παράστασης υπογράφει ο Μίνως Μάτσας, προσθέτοντας ιδιαίτερο βάρος και ξεχωριστό ενδιαφέρον, με τη δική του διακριτή καλλιτεχνική σφραγίδα.

©Dionisis Koutsis

[15]

«Ρίταμαργαρίταρίταμαργαρίταρίταμαργαρί…» σε σκηνοθεσία Μαρίας Μαγκανάρη
Από 26 Οκτωβρίου | Θέατρο Άνεσις

Το νέο έργο της Μαρίας Μαγκανάρη, που υπογράφει και τη σκηνοθεσία, φωτίζει τη θυελλώδη σχέση της Μαργαρίτας Καραπάνου με τη μητέρα της, Μαργαρίτα Λυμπεράκη.

Η παράσταση «Ρίταμαργαρίταρίταμαργαρίταρίταμαργαρί…» παρουσιάζεται στο Θέατρο Άνεσις.

©Πάτροκλος Σκαφίδας

Πρόκειται για ιστορία αγάπης, απουσίας και δημιουργίας. Δύο γυναίκες. Δύο συγγραφείς. Μια ζωή γεμάτη λέξεις που δεν ειπώθηκαν ποτέ.

Μια ποιητική παράσταση για τη λογοτεχνία, τη μητρότητα, την ψυχική ευθραυστότητα, την ανάγκη για αγάπη και αποδοχή, αλλά και για τις πληγές που αφήνει πίσω της η απουσία. Μια ιστορία δύο σπουδαίων γυναικών που δεν έπαψαν ποτέ να αναζητούν η μία την άλλη.

Επί σκηνής οι: Λυδία Φωτοπούλου, Ευδοκία Ρουμελιώτη, Νικόλα Ντούρο.

©Πάτροκλος Σκαφίδας