Το Φεστιβάλ Γρίφων επιστρέφει για έκτη συνεχή χρονιά στο Καστελλόριζο, από τις 16 έως τις 18 Οκτωβρίου, και μετατρέπει το ακριτικό νησί σε ένα μεγάλο εργαστήριο ιδεών, επιστήμης και ανακάλυψης.
Στο Φεστιβάλ, ο γρίφος δεν είναι απλώς ένα παιχνίδι που ζητά μια σωστή απάντηση. Είναι ένας διαφορετικός τρόπος να προσεγγίσουμε τον κόσμο. Να παρατηρήσουμε καλύτερα. Να αμφισβητήσουμε αυτό που θεωρούμε αυτονόητο. Να δοκιμάσουμε μια υπόθεση. Να αποτύχουμε και να ξαναπροσπαθήσουμε.
Με αυτή τη φιλοσοφία, το φετινό πρόγραμμα απλώνεται από την Τεχνητή Νοημοσύνη, τη Μηχανική Μάθηση και τη Ρομποτική έως το DNA, την Υγεία, το Περιβάλλον, τον Ωκεανό, την Αστρονομία, την Εκπαίδευση, την Τέχνη και τον Πολιτισμό.
Επιστήμονες, εκπαιδευτικοί, δημιουργοί και λάτρεις των γρίφων συναντώνται σε ένα πρόγραμμα που επιδιώκει να αποδείξει στην πράξη ότι η επιστημονική σκέψη μπορεί να είναι προσιτή, συναρπαστική και διασκεδαστική.

Στο σχέδιο του προγράμματος περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ο ακαδημαϊκός και καθηγητής του ΕΜΠ Θεοδόσιος Π. Τάσιος, ο ακαδημαϊκός και καθηγητής Παιδιατρικής και Ενδοκρινολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Γεώργιος Χρούσος, ο καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης Γιώργος Χαλκιαδάκης, ο Prof. Steven Boyages, Medical Doctor, Ενδοκρινολόγος, Πανεπιστήμιο του Σίδνεϋ, τέκνο των Καστελλοριζιών της διασποράς, ο διεθνώς διακεκριμένος σχεδιαστής γρίφων Yavuz Dermihan, καθώς και επιστήμονες από σημαντικά ερευνητικά ιδρύματα της χώρας.
Εργαστήρια και εκθέσεις γρίφων, βιωματικά πειράματα, δράσεις STEM, ρομποτική και drones, escape room, «γεωγραφικά» quiz, stand-up science, δράσεις για την ΤΝ, την παραπληροφόρηση και τα fake news, την ασφάλεια στο διαδίκτυο, την τέχνη του κινηματογράφου, την ηλιο/αστροπαρατήρηση, τον ωκεανό — μερικές μόνο από τις δράσεις που συνθέτουν το φετινό μωσαϊκό.
Το Καστελλόριζο δεν αποτελεί απλώς το σκηνικό του Φεστιβάλ. Είναι μέρος της ίδιας της ιστορίας του. Η φύση του νησιού, η γεωγραφία, η ιστορία και η ιδιαίτερη ταυτότητά του γίνονται αφορμές για νέους γρίφους και νέες ιστορίες.
Φέτος, κάνουν την εμφάνισή τους τα «γριφολούλουδα», το νέο εικαστικό σύμβολο του φεστιβάλ (ο νέος γρίφος του Πανταζή) εμπνευσμένο από τη μοναδική χλωρίδα του Καστελλορίζου. Μικρά φυτά με ξεχωριστή παρουσία, όπως η Campanula kastellorizana, μετατρέπονται σε αφορμή για να θυμηθούμε πως η φύση είναι γεμάτη από σύνθετα προβλήματα και εκπλήξεις.
Ήδη από τα προηγούμενα χρόνια έχουν καθιερωθεί εκπαιδευτικές δράσεις, ειδικά σχεδιασμένες για μαθητές/τριες του νησιού που πραγματοποιούνται πριν από το φεστιβάλ, κατά τη διάρκεια του πρωινού σχολικού προγράμματος. Καλλιεργούν την περιέργεια και φέρνουν τους μαθητές σε άμεση επαφή με την επιστήμη, μέσα από πειράματα, δημιουργικές δραστηριότητες και βιωματική μάθηση.
Από τα μυστικά του ωκεανού, του ηλιακού μας συστήματος και τη Γραμμική Β έως την τέχνη, την τεχνολογία, την ΤΝ και την ασφάλεια γύρω από τον ηλεκτρισμό, η γνώση δεν παρουσιάζεται ως κάτι που πρέπει απλώς να απομνημονευθεί. Γίνεται εμπειρία.
Το Φεστιβάλ δεν μένει στα όρια της Μεγίστης. Η διοργάνωση έχει ταξιδέψει από την Αθήνα και την Πάτρα έως την Ξάνθη και τη Βαμβακού του Πάρνωνα, διευρύνοντας σταδιακά το δίκτυο ανθρώπων και φορέων που συμμετέχουν σε αυτή τη διαφορετική γιορτή της επιστήμης.
Κι αυτό ίσως είναι το πιο ενδιαφέρον «παράδοξο» της διοργάνωσης: Πώς ένα μικρό ακριτικό νησί γίνεται τόπος συνάντησης επιστημόνων, εκπαιδευτικών, καλλιτεχνών, μαθητών και ανθρώπων με κοινή περιέργεια για τον κόσμο;
Ίσως η απάντηση να είναι ο ίδιος ο γρίφος. Γιατί οι γρίφοι δεν έχουν σύνορα. Η επιστήμη δεν έχει σύνορα. Και η περιέργεια σίγουρα δεν έχει.
