Ο VOKA, ένας από τους αναγνωρισμένους και αναγνωρίσιμους σύγχρονους Αυστριακούς ζωγράφους με διεθνή παρουσία, παρουσιάζει για πρώτη φορά ατομική έκθεση σε γκαλερί στην Ελλάδα. Η «Ωδή στο Χρώμα» ανοίγει στις 19 Σεπτεμβρίου στην Plus Art Gallery της Γιάλοβας, πολύ κοντά στην Κορώνη, τον τόπο όπου ο καλλιτέχνης διατηρεί σπίτι και ατελιέ και περνά σημαντικό μέρος του χρόνου του όταν βρίσκεται μακριά από την Αυστρία.
Η επιλογή της Μεσσηνίας για αυτή την πρώτη ατομική παρουσίαση στην Ελλάδα έχει τη δική της σημασία. Η σχέση του VOKA με την περιοχή δεν είναι συγκυριακή, ούτε περιορίζεται σε μια πρόσφατη καλλιτεχνική έλξη. Εδώ και περισσότερα από είκοσι χρόνια η Ελλάδα έχει αποκτήσει κεντρική θέση στη ζωή του, με την Κορώνη να λειτουργεί ως σταθερό σημείο αναφοράς. Εκεί βρίσκεται το ελληνικό του σπίτι και το ατελιέ του, εκεί επιστρέφει για να εργαστεί και να ζήσει, και από εκεί αντλεί εικόνες, ρυθμούς και εντυπώσεις που επανέρχονται συχνά στη ζωγραφική του. Το φως της Μεσσηνίας, η θάλασσα, το τοπίο, οι άνθρωποι και οι μικρές στιγμές της καθημερινότητας έχουν περάσει με φυσικό τρόπο στο εικαστικό του λεξιλόγιο.
Όπως λέει ο ίδιος, «Η έκθεση παρουσιάζει μια επιλογή έργων μου στο χαρακτηριστικό μου ύφος Voka – ζωντανό, εκφραστικό και βαθιά συνδεδεμένο με το χρώμα. Ελληνικά μοτίβα, μεσογειακά τοπία, πρόσωπα και σκηνές από πόλεις του κόσμου συνυπάρχουν σε έναν ύμνο στο φως, τη ζωή και το συναίσθημα. Ζω και εργάζομαι στην Κορώνη, μια πανέμορφη παραθαλάσσια πόλη στη νότια Πελοπόννησο. Τα χρώματα, το μοναδικό μεσογειακό φως, οι άνθρωποι και ο χαλαρός ρυθμός ζωής εδώ έχουν γίνει σημαντική πηγή έμπνευσης για το έργο μου. Η Ελλάδα μού έχει προσφέρει έναν τόπο όπου η ζωή και η τέχνη συνδέονται με φυσικό τρόπο και όπου συνεχίζω να εξερευνώ τη βαθιά μου έλξη για το χρώμα. Σας προσκαλώ θερμά να ανακαλύψετε την «Ωδή στο Χρώμα» στην Plus Αrt Gallery, στη Γιάλοβα».
Για τον ίδιο, η Κορώνη δεν είναι απλώς ένας τόπος διαμονής ή ένα μέρος στο οποίο περνά μέρος του χρόνου του. Η σχέση αυτή περιγράφεται ως βαθιά βιωματική: ένας τόπος στον οποίο αισθάνεται συντονισμένος και ήρεμος, και ο οποίος έχει γίνει ουσιαστικό κομμάτι της προσωπικής και καλλιτεχνικής του ταυτότητας. Αυτή ακριβώς η διπλή γεωγραφία —Αυστρία και Κορώνη— έχει ενδιαφέρον και για την ανάγνωση της έκθεσης στη Γιάλοβα, καθώς ο καλλιτέχνης κινείται ανάμεσα σε δύο διαφορετικά περιβάλλοντα χωρίς να αντιμετωπίζει το ένα ως «κέντρο» και το άλλο ως απλή παρένθεση.
Γεννημένος στην Αυστρία το 1965, ο VOKA έχει διαμορφώσει μια διαδρομή με σαφή διεθνή χαρακτήρα. Έργα του έχουν παρουσιαστεί σε γκαλερί και διοργανώσεις στην Αυστρία, τη Γερμανία, την Ελβετία, τη Γαλλία, την Πορτογαλία, τη Σουηδία, τη Μεγάλη Βρετανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ βρίσκονται σε συλλογές σε διαφορετικά σημεία του κόσμου. Η διεθνής αυτή παρουσία δεν είναι ένα εξωτερικό συμπλήρωμα της δουλειάς του· συνδέεται άμεσα με τον τρόπο με τον οποίο παρατηρεί και μεταφέρει στον καμβά πρόσωπα, τόπους και στιγμές από διαφορετικά περιβάλλοντα.
Στον πυρήνα της ζωγραφικής του βρίσκεται ο όρος “Spontaneous Realism” – «Αυθόρμητος Ρεαλισμός», που ο ίδιος χρησιμοποιεί για να περιγράψει την προσωπική του εικαστική γλώσσα. Η αφετηρία είναι συνήθως η αναγνωρίσιμη πραγματικότητα: ένα πρόσωπο, ένα τοπίο, μια κίνηση, μια στιγμή της καθημερινής ζωής. Από εκεί, όμως, η εικόνα δεν ακολουθεί μια αυστηρά μιμητική πορεία. Μετασχηματίζεται μέσα από τη μνήμη, το συναίσθημα, την ταχύτητα της χειρονομίας και κυρίως τη δύναμη του χρώματος.
Ο ίδιος εξηγεί ότι «ο Αυθόρμητος Ρεαλισμός αναδύθηκε ως απάντηση στην ολοένα και πιο εννοιολογική και θεωρητική κατεύθυνση της σύγχρονης τέχνης. Επανέφερε στο προσκήνιο τον ορατό, καθημερινό κόσμο, συνδυάζοντας τον ρεαλισμό με τον αυθορμητισμό, τη διαίσθηση και την προσωπική αντίληψη. Σε αντίθεση με τον Φωτορεαλισμό, δεν επιδιώκει την απόλυτη ακρίβεια. Αντίθετα, αφήνει το συναίσθημα, τη χειρονομία, την τυχαιότητα και την προσωπική ματιά του καλλιτέχνη να διαμορφώσουν το τελικό έργο. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του βρίσκεται στη συνύπαρξη της αναγνωρίσιμης πραγματικότητας με την ελεύθερη και άμεση έκφραση».
Πίσω από αυτή τη φαινομενική αμεσότητα υπάρχει μια γερή τεχνική βάση. Ο VOKA έχει δουλέψει πάνω στον ρεαλισμό και στις τεχνικές των παλαιών δασκάλων, εμπειρία που αργότερα συνάντησε την ελευθερία της υδατογραφίας και στη συνέχεια τα ακρυλικά χρώματα. Το αποτέλεσμα είναι μια ζωγραφική που δεν εγκαταλείπει το σχέδιο και την παρατήρηση, αλλά δεν εγκλωβίζεται σε αυτά. Η μορφή παραμένει αναγνωρίσιμη, ενώ ταυτόχρονα μοιάζει να διαλύεται και να ανασυντίθεται μέσα από έντονες χρωματικές επιφάνειες και δυναμικές πινελιές.
Αυτός ο τρόπος δουλειάς εξηγεί και τον τίτλο της έκθεσης. Η «Ωδή στο Χρώμα» δεν χρησιμοποιεί το χρώμα ως συμπληρωματικό στοιχείο· το τοποθετεί στο επίκεντρο. Στους πίνακες του VOKA, το χρώμα λειτουργεί ως κίνηση, ενέργεια, συναίσθημα και μνήμη. Η σχέση ανάμεσα στον ρεαλισμό και την αφαίρεση δεν εμφανίζεται ως αντίθεση που πρέπει να επιλυθεί, αλλά ως μια διαρκής ένταση μέσα στην εικόνα. Η παρατήρηση συνυπάρχει με τον αυθορμητισμό, η τεχνική με τη διαίσθηση, και η πιστότητα στη μορφή με την ελευθερία της χρωματικής έκρηξης.
Η έκθεση στη Γιάλοβα περιλαμβάνει περισσότερα από 30 έργα, ακρυλικά σε καμβά και σχέδια σε χαρτί. Η θεματολογία δεν περιορίζεται στην Ελλάδα, παρότι η ελληνική εμπειρία έχει σαφή παρουσία. Δίπλα σε έργα που αντλούν έμπνευση από το φως, το τοπίο και την καθημερινότητα της χώρας, υπάρχουν αναφορές σε τόπους και προσωπικότητες από τον ευρύτερο διεθνή ορίζοντα του καλλιτέχνη. Αυτό δίνει στην έκθεση έναν πιο σύνθετο χαρακτήρα: δεν είναι μια «ελληνική ενότητα» αποκομμένη από το υπόλοιπο έργο του, αλλά μια συνομιλία ανάμεσα στη διεθνή του διαδρομή και σε έναν τόπο που έχει γίνει μέρος της ζωής του.
Η παρουσίαση στη Γιάλοβα αποκτά ένα ειδικό βάρος, καθώς δεν πρόκειται απλώς για το ελληνικό ντεμπούτο ενός διεθνώς καταξιωμένου δημιουργού. Πρόκειται και για μια έκθεση που πραγματοποιείται σε απόσταση αναπνοής από έναν τόπο όπου ο VOKA δεν είναι περαστικός, αλλά κάτοικος και εργαζόμενος καλλιτέχνης για σημαντικό μέρος του χρόνου του. Η γεωγραφική εγγύτητα με την Κορώνη προσδίδει στην έκθεση μια αίσθηση επιστροφής, χωρίς να την περιορίζει σε μια προσωπική αφήγηση. Το ενδιαφέρον παραμένει στην ίδια τη ζωγραφική και στον τρόπο με τον οποίο ο καλλιτέχνης μετατρέπει την εμπειρία σε εικόνα. Η Κορώνη δεν λειτουργεί ως εξωτικό σκηνικό ούτε ως περιστασιακή πηγή θεμάτων. Είναι μέρος μιας καθημερινότητας που έχει ενσωματωθεί στον τρόπο που κοιτάζει, θυμάται και ζωγραφίζει.
