Το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο εγκαινιάζει την έκθεση «Ερμιτάζ: Πύλη στην Ιστορία», την Τετάρτη 2 Νοεμβρίου 2016 και ώρα 19:00. Για πρώτη φορά εκτίθενται στους χώρους του Βυζαντινού Μουσείου σημαντικοί αρχαιολογικοί θησαυροί και έργα τέχνης που προέρχονται από τις αυτοκρατορικές συλλογές του Μουσείου Ερμιτάζ της Αγίας Πετρούπολης. Αντικείμενα υψηλής αισθητικής και καλλιτεχνικής αξίας, τα οποία οι Τσάροι Ρομανόφ, με πρώτο τον Μεγάλο Πέτρο (1672-1725) συνέλεγαν από τα τέλη του 17ου και επί δύο ακόμα αιώνες, με σκοπό να δημιουργήσουν τις πλουσιότατες συλλογές έργων τέχνης, που από το 1805 μέχρι σήμερα αναδεικνύουν το Ερμιτάζ ως ένα από τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα Μουσεία του κόσμου.

Στην έκθεση, η οποία σχεδιάστηκε μουσειολογικά από το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, εκτίθενται 80 αρχαιολογικά αντικείμενα και έργα τέχνης, δηλαδή ζωγραφικοί πίνακες, έργα μικροτεχνίας και γλυπτά αντιπροσωπευτικά των σημαντικότερων συλλογών του Μουσείου Ερμιτάζ που χρονολογούνται από τον 5ο αι. π.Χ. μέχρι και τον 20ό αιώνα με χαρακτηριστικά έργα που εμπλούτισαν τις συλλογές του Ερμιτάζ μετά την οκτωβριανή επανάσταση και μέχρι σήμερα.

Το Ερμιτάζ διαθέτει μια από τις μεγαλύτερες συλλογές έργων δυτικοευρωπαϊκής ζωγραφικής και γλυπτικής των νεότερων χρόνων από την Αναγέννηση έως τον 20ό αι. Η συγκρότηση της συλλογής έχει την αφετηρία της στα χρόνια του Πέτρου Α΄ του Μεγάλου (1672-1725), o οποίος κατά τη διάρκεια των ευρωπαϊκών του περιηγήσεων αγόρασε έργα Ολλανδών και Φλαμανδών ζωγράφων.

Αλματώδης αύξηση του αριθμού των εκθεμάτων της συλλογής συντελέστηκε στα χρόνια της Αικατερίνης Β΄ της Μεγάλης (1729-1796). Η Αικατερίνη ακολουθώντας την πολιτιστική πολιτική των ηγεμόνων της κεντρικής Ευρώπης, δημιούργησε με τη βοήθεια σημαντικού επιτελείου συμβούλων μια συλλογή, η οποία στο τέλος της ζωής της έφτασε να αριθμεί περί τους 4.000 πίνακες των σημαντικότερων ζωγράφων της ιταλικής, γαλλικής, φλαμανδικής, ολλανδικής Αναγέννησης, του Μπαρόκ και του Ροκοκό.

Την πολιτική αυτή, με διαφορετική ένταση, ακολούθησαν όλοι οι τσάροι μέχρι και τον τελευταίο, Νικόλαο Β΄, προσθέτοντας στις αυτοκρατορικές συλλογές έργα νεότερα, από τα οποία συγκροτήθηκαν σημαντικές ενότητες με αντιπροσωπευτικά δείγματα των καλλιτεχνικών κινημάτων του 19ου και των αρχών του 20ού αι.
Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 το Μουσείο εθνικοποιήθηκε όπως και όλες οι μεγάλες ιδιωτικές συλλογές εύπορων Ρώσων εμπόρων, αστών και αριστοκρατών, οι οποίες στη συνέχεια εμπλούτισαν το Ερμιτάζ με μεγάλο αριθμό έργων.

Η έκθεση «Ερμιτάζ: Πύλη στην Ιστορία» ολοκληρώνει τον κύκλο των εκθέσεων τις οποίες διοργάνωσε το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού με το Bυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο για να τιμήσει το αφιερωματικό έτος «Ελλάς – Ρωσία» 2016.