To διάσημο βερολινέζικο θέατρο έρχεται στο Φεστιβάλ Αθηνών φέρνοντας τρεις μεγάλες θεατρικές παραγωγές και, μαζί, όλα όσα χρειάζονται για να ζήσει κανείς την «φολκσμπυνική» εμπειρία: ταινίες, εγκαταστάσεις, γερμανική μπίρα, συζητήσεις, πάρτι, συναυλίες, περφόρμανς.

Ο μύθος έχει ως εξής: Το 1992 η πολιτική ηγεσία του Βερολίνου ανέθεσε στον αβανγκάρντ, αλλά ήδη καταξιωμένο σκηνοθέτη Φρανκ Κάστορφ την καλλιτεχνική διεύθυνση της Φόλκσμπύνε, με τον όρο να την κάνει διάσημη μέσα στα επόμενα δύο χρόνια – αλλιώς, το θέατρο θα έκλεινε. Ο Κάστορφ πέτυχε, θα λέγαμε, τον στόχο του˙ για την ακρίβεια, η Φόλκσμπύνε είναι σήμερα ένα από τα πιο σημαντικά και αναγνωρισμένα θέατρα στον κόσμο. Την επαύριο της γερμανικής επανένωσης, εδραιώθηκε ως ένας ξεχωριστός βερολινέζικος θεσμός, με επιρροή στον θεατρικό κόσμο της χώρας, αλλά και διεθνώς. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, η έκφραση «κάν’ το όπως η Φόλκσμπύνε» ήταν διαδεδομένη στους κύκλους των ανερχόμενων Γερμανών σκηνοθετών, ενώ, όταν σήμερα το ελληνικό κοινό χαρακτηρίζει μια παράσταση «γερμανικού ύφους», συνήθως αναφέρεται σε στοιχεία που έχουν ταυτιστεί μαζί της.

Φόλκσμπύνε: Το παρελθόν και το παρόν ενός σπουδαίου βερολινέζικου θεάτρου που έρχεται στην Αθήνα

Όλα αυτά τα χρόνια, βετεράνοι αλλά και νέοι σκηνοθέτες δημιούργησαν παραστάσεις-ορόσημα για το διεθνές κοινό, που ταξίδεψαν σε όλο τον κόσμο. Εκτός από τον Κάστορφ, σκηνοθέτες όπως ο Christoph Marthaler (Κριστόφ Μαρτάλερ), ο συγγραφέας και σκηνοθέτης Ρενέ Πόλλες και ο κινηματογραφιστής Christoph Schlingensief (Κριστόφ Σλίνγκενζιφ) βρήκαν φιλόξενη στέγη στη Φόλκσμπύνε και διαμόρφωσαν τη σκηνοθετική ματιά τους μέσα από τη συνεχή και πολυετή δουλειά τους στο βερολινέζικο θέατρο. Παράλληλα, ταλαντούχοι ηθοποιοί όπως οι Kathrin Angerer, Martin Wuttke και Χέρμπερτ Φριτς αποτέλεσαν μια ακόμα ισχυρή κινητήρια δύναμη, καθώς παρά την ιδιαιτερότητα του καθενός και τις μεταξύ τους διαφοροποιήσεις, συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση ενός δυναμικού και αναρχικού τρόπου παιξίματος που αποτελεί διακριτικό χαρακτηριστικό της Φόκλσμπύνε. Οι ηθοποιοί αυτοί, που παραμένουν σταθεροί συνεργάτες του θεάτρου, θα συμμετέχουν και στις παραγωγές που θα παρουσιαστούν στην Αθήνα.

Η Φόλκσμπύνε δεν εισήγαγε απλώς πρωτοποριακές ερμηνευτικές τεχνικές και δραματουργικές προσεγγίσεις, αλλά διεύρυνε και την αντίληψή μας ως προς το τι συνιστά μια θεατρική παραγωγή, πέρα από τα περιορισμένα όρια ενός «καθαρού» θεάτρου. Προώθησε μια νέα οπτική για το τι θα μπορούσε να σημαίνει ένα θέατρο ως θεσμός μέσα στην πόλη. Εικαστικοί καλλιτέχνες και κινηματογραφιστές όπως ο Κριστόφ Σλίνγκενζιφ και ο Ragnar Kjartansson (Ράγκνα Κιάρτανσον) απέκτησαν πρόσβαση στη θεατρική σκηνή. Οι αίθουσές της έχουν κατά καιρούς μεταμορφωθεί ριζικά για να φιλοξενήσουν μοναδικές περφόρμανς από διαφορετικά καλλιτεχνικά πεδία. Από τη δεκαετία του 1990 άρχισε η διοργάνωση συζητήσεων με επιστήμονες και καλλιτέχνες, κάτι που έχει ενταχθεί στα προγράμματα και άλλων θεσμών. Για αρκετά χρόνια, το θέατρο περιόδευε σε διαφορετικές γειτονιές του Βερολίνου με τα βαγόνια του Rollende Road Show. Ακόμα και σήμερα προτείνονται παραγωγές που αιφνιδιάζουν, ενταγμένες σε κατηγορίες με τίτλους όπως «άκου», «διάβασε», «μίλα» ή «δες».

Το πρόγραμμα που παρουσιάζει η Φόλκσμπύνε στην Αθήνα δεν περιλαμβάνει μόνο παραστάσεις θεάτρου με τη στενή έννοια του όρου. Παράλληλα με τη διασκευή του «Παίκτη» του Ντοστογιέφσκι από τον Φρανκ Κάστορφ και το «Μουρμουρητό» του Χέρμπερτ Φριτς, η ομάδα θα παρουσιάσει την παράσταση «Σ’ αγαπώ, αλλά επέλεξα την αποδραματοποίηση» του Ρενέ Πόλλες στα βαγόνια του Rollende Road Show, που θα στηθούν στο προαύλιο της Πειραιώς 260, όπου θα φιλοξενηθούν επίσης συναυλίες, ταινίες, εγκαταστάσεις, συζητήσεις . Συζητήσεις και DJ sets από τους γνωστούς Βερολινέζους DJ Duo Portobello, επίσης μέλη της Φόλκσμπύνε, θα συμπληρώσουν το μουσικό και παραστασιακό πρόγραμμα.

Αναλυτικά το πρόγραμμα:

Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών
17 Ιουνίου, 19:00

Μάστερκλας με τον Χανς-Τις Λέμαν
«Το μεταδραματικό θέατρο και η βερολινέζικη Φόλκσμπυνε»

Με αφορμή το αφιέρωμα στη Φόλκσμπύνε, προσκεκλημένος του Φεστιβάλ είναι ο σπουδαίος Γερμανός θεωρητικός του θεάτρου Hans-Thies Lehmann (Χανς-Τις Λέμαν). Συγγραφέας της μελέτης-ορόσημο Postdramatisches Theater (1999, Μεταδραματικό θέατρο), ο Λέμαν θα δώσει μάστερκλας με τίτλο «Το μεταδραματικό θέατρο, ο Ρενέ Πόλλες και η βερολινέζικη Φόλκσμπύνε». Θα αναλυθεί η έννοια του μεταδραματικού θεάτρου και οι διάφορες παρανοήσεις του όρου, καθώς και η συμβολή της Φόλκσμπύνε και σημαντικών δημιουργών που έχουν συνδεθεί με το εμβληματικό αυτό θέατρο, στη διεθνή σκηνή.

Σε συνεργασία με το Goethe-Institut Athen

Πειραιώς 260 – Προαύλιο
17 Ιουνίου, 20:00-22:00, 23:30 μέχρι αργά
18 Ιουνίου, 19:00-22:00, 23:45 μέχρι αργά
19-20 Ιουνίου, 20:00 μέχρι αργά

Τα σταντ της Φόλκσμπύνε ανοίγουν. Σταντ στο προαύλιο στα οποία θα τυπώνονται μπλουζάκια, θα υπάρχει μπαρ με άφθονη γερμανική μπύρα και οι επισκέπτες θα μπορούν να αγοράσουν εμπορεύματα που σχετίζονται με το διάσημο βερολινέζικο θέατρο, καθώς επίσης και να απολαύσουν την έκθεση “No Way Home” του William Minke.

Πειραιώς 260 – Προαύλιο
17 – 18 Ιουνίου, 22:00

Ρενέ Πόλλες
Σ’ αγαπώ, αλλά επέλεξα την αποδραματοποίηση

«Καθόμουν εδώ τις προάλλες, η ατμόσφαιρα ήταν ευχάριστη, είχα την αίσθηση ότι είμαι σπίτι μου, όταν ξαφνικά συνειδητοποίησα ότι αυτό ακριβώς το πράγμα – το σπίτι ως χώρος διαβίωσης – δεν σημαίνει τίποτα για τον συνομιλητή που έχω απέναντί μου. Ξαφνικά αρχίζω να βρίσκω την έννοια του «σπιτιού» κάπως εξωφρενική. Είμαι πάντα πρόθυμος να κάνω εποικοδομητικό διάλογο με τον άλλον. Προφανώς, είναι δύσκολο για τον συνομιλητή μου να συλλάβει την έννοια του βιώσιμου χώρου υπό παραδοσιακούς όρους: άλλωστε, δεν έχει σπίτι. Εννοείται, βέβαια, ότι ούτε άστεγος είναι. Προσπαθώ να στρέψω αλλού την κουβέντα και θίγω το ζήτημα του «μέλλοντος». Κι εδώ ισχύουν τα ίδια: το μέλλον δεν σημαίνει τίποτα για εκείνον». Μια ξεκαρδιστική παράσταση που θέτει επί τάπητος μείζονα φιλοσοφικά ζητήματα και διαδραματίζεται στα βαγόνια του Rollende Road Show της Φόλκσμπύνε.

ΚείμενοΣκηνοθεσία: Ρενέ Πόλλες • Παίζουν: Kathrin Angerer, Inga Busch, Trystan Pütter, Samuel Schneider • Σκηνικά: Lenore Blievernicht / Nina Peller με τα βαγόνια της “Rollende-Road-Schau (RRS)” από τους Bert Neumann, Volksbühne am Rosa-Luxemburg-Platz 2000-2006 • Κοστούμια: Nina von Mechow • Φωτισμοί: Frank Novak • Κάμερα: Mathias Klütz • Βίντεο: Ute Schall, Deniz Sungur • Μοντάζ: Cemile Sahin • Ήχος: Hans-Georg Teubert, Georg Wedel • Μπούμαν: William Minke • Δραματουργία: Anna Heesen

Με ελληνικούς υπέρτιτλους.

Τιμές εισιτηρίων: Κανονικό: 20€ |  Φοιτητικό: 15€ | ΑΜΕΑ: 10€ | Ανέργων: 10€

Πειραιώς 260 – Προαύλιο
17 Ιουνίου, 23:30

Πάρτι με DJ set από τους DJ Duo Portobello

Πειραιώς 260 – Προαύλιο
18 Ιουνίου, 19:00-20:30

Συζήτηση για τη Φόλκσμπύνε

Πειραιώς 260 – Προαύλιο
18 Ιουνίου, 23:45
19 Ιουνίου, 23:00

Σούμαν – Ο Έρωτας του Ποιητή ή η Επιστροφή των Έφιππων Πτωμάτων
Based on Robert Schumann Dichterliebe

Κάθε Ιούνιο τιμάται η μνήμη των θυμάτων της σφαγής του Διστόμου από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής. Πώς συνδέονται οι μνήμες της σφαγής με τον κύκλο τραγουδιών του Ρόμπερτ Σούμαν Ο έρωτας του ποιητή, που αποτελεί την ακμή των ποιητικών ασμάτων του γερμανικού ρομαντισμού; Το παρόν καλλιτεχνικό (αυτο)πείραμα αφιερώνεται στον μεγάλο συνθέτη, διερευνώντας την επιρροή του τελευταίου στην ποπ και αβανγκάρντ ροκ σκηνή της Γερμανίας. Ο υπότιτλος της παράστασης παραπέμπει στην ομώνυμη ισπανική ταινία τρόμου: οι νεκροί σηκώνονται από τους τάφους τους καθώς αφυπνίζονται οι μνήμες: στην προκειμένη περίπτωση, οι μνήμες των εξοργισμένων, σφαγιασμένων κατοίκων του Διστόμου. Μια βραδιά ρομαντισμού που στηλιτεύει τα κέντρα ελέγχου πολιτικής ορθότητας που βρίσκει κανείς στην Ευρώπη και την Καλιφόρνια, την Ανατολή και τη Δύση. Μια βραδιά με παραψημένα γερμανικά κεφτεδάκια και μπόλικο ούζο. Θα χρησιμοποιηθεί μηχανή του κιμά – φυσικά.
Συμμετέχοντες: Bernhard Schütz, Reinhold Friedl (piano), Maximilian Brauer, Lilith Stangenberg, Henning Nass και το συγκρότημα Fucking Famous\

Πειραιώς 260 Δ
19 – 20 Ιουνίου, 19:00

Φρανκ Κάστορφ
Ο Παίκτης, Του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι

Ο Φιόντορ Ντοστογιέφσκι έγραψε τον Παίκτη σε μια κρίσιμη στιγμή της ζωής του. Μετά από χρόνια εξορίας σε στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας στη Σιβηρία, επέστρεψε στο σπίτι του και βρήκε τη γυναίκα του ετοιμοθάνατη. Λίγο αργότερα, ο αδελφός του και ο καλύτερός του φίλος βρήκαν πρόωρο θάνατο. Συντετριμμένος, ταξίδεψε στη Γερμανία προκειμένου να ξεφύγει από τους δανειστές του. Πολύ γρήγορα έχασε στον τζόγο τα τελευταία του χρήματα και τα δικαιώματα όλων των βιβλίων του. Έχοντας επειγόντως ανάγκη από χρήματα, έγραψε τον Παίκτη μέσα σε είκοσι έξι ημέρες. Ο Φρανκ Κάστορφ, απερχόμενος καλλιτεχνικός διευθυντής της Φόλκσμπύνε, έχει ήδη διασκευάσει στο παρελθόν μυθιστορήματα του μεγάλου Ρώσου συγγραφέα. Στον Παίκτη χρησιμοποιεί την τεχνική της ζωντανής κινηματογράφησης, σε συνδυασμό με το χαρακτηριστικό σκηνοθετικό του στυλ και ένα ισχυρό καστ ηθοποιών. Ο σκηνοθέτης βλέπει το λογοτεχνικό μανιφέστο που έγραψε ο Ντοστογιέφσκι για τον εθισμό στα τυχερά παιχνίδια σαν «ένα μεγαλειώδες, ζωηρό, δυναμικό πυροτέχνημα στασιμότητας και ακινησίας», που εμπνέεται από τη σπαρακτική ζωή του συγγραφέα.

Συμπαραγωγή: Volksbühne am Rosa-Luxemburg-Platz & Wiener Festwochen 2011
Σκηνοθεσία: Φρανκ Κάστορφ • Παίζουν: Alexander Scheer (Αλεξέι Ιβάνοβιτς), Sophie Rois (Αντονίνα Βασίλιεβνα Ταρασεβίτσεβα), Kathrin Angerer (Πολίνα Αλεξάντροβνα), Hendrik Arnst (Στρατηγός), Georg Friedrich (Μαρκήσιος ντε Γκριέ), Margarita Breitkreiz (ΔεσποινίςΜπλανς), Mex Schlüpfer (Κύριος Άστλυ), Frank Büttner (Μαντάμ ντε Κομίνζ & Πόταπυτς), Sir Henry (Μέσα στον κροκόδειλο) • Σκηνικά – Κοστούμια: Bert Neumann • Φωτισμοί: Lothar Baumgarte • Μουσική: Sir Henry • Κάμερα: Andreas Deinert, Mathias Klütz • Μοντάζ ζωντανά επί σκηνής: Jens Crull • Ήχος: Klaus Dobbrick • Δραματουργία: Sebastian Kaiser

Με ελληνικούς υπέρτιτλους

19 Ιουνίου, 24:00

Συζήτηση με τον Φρανκ Κάστορφ μετά την παράσταση

Πειραιώς 260 – Προαύλιο
19 Ιουνίου, 21:15
20 Ιουνίου, 23:00

Μάρκους Ερν
Ο Μπέργκμαν στην Ουγκάντα
Video installation

Μια βίντεο-εγκατάσταση από τον βραβευμένο Σουηδό καλλιτέχνη Markus Öhrn (Μάρκους Ερν), που έχει γυριστεί στις φτωχογειτονιές της Καμπάλα, την πρωτεύουσα της Ουγκάντας, στην οποία ο καλλιτέχνης συστήνει στο ευρύτερο κοινό μια αμίμητη παράδοση της περιοχής: τη ζωντανή μετάφραση ταινιών. Μέσα σε μικρές καλύβες στις φτωχογειτονιές, προβάλλονται ξένες ταινίες, κυρίως μπλοκμπάστερ, τις οποίες παρουσιάζουν και σχολιάζουν ζωντανά video jockey (VJ). Οι εν λόγω VJ όχι μόνο εξηγούν την υπόθεση στους θεατές, αλλά και μεταφράζουν επιτόπου τους διαλόγους, ενώ παρέχουν επίσης πληροφορίες για τα δυτικά έθιμα και μοτίβα συμπεριφοράς. Οι VJ είναι σταρ στην Καμπάλα και έχουν το δικό τους φανατικό κοινό. Ο Ερν ζήτησε από έναν από τους πιο δημοφιλείς VJ να προβάλει την ταινία Περσόνα (1966), μια από τις πιο σημαντικές καλλιτεχνικές ταινίες του παγκόσμιου σινεμά. Κατόπιν, ο Ερν κινηματογράφησε αυτή την ιδιότυπη σινεφιλική περιπέτεια και μετέφρασε στα αγγλικά τη ζωντανή παρουσίαση. Έτσι προκύπτει μια νέα εκδοχή της διάσημης ταινίας του Μπέργκμαν: η Περσόνα μας παρουσιάζεται εκ νέου μέσα από μια αφρικανική ματιά, μέσα από την οπτική των Ουγκαντέζων.
Συνεργασία: Swedish Arts Grants Committee, Volksbühne am Rosa-Luxemburg-Platz Berlin, Kunstenfestivaldesarts Brüssel and Stadsschouwburg Amsterdam.

Πειραιώς 260 – Προαύλιο
18 Ιουνίου, 01:00
19 Ιουνίου, 00:30

Goshawk
Unlimited World Tour IX: 1. Aegean Micro Disk
Συναυλία

Το Βερολίνο δεν είναι μόνο μια από τις πιο πράσινες πόλεις της Ευρώπης: έχει επίσης και τη μεγαλύτερη πυκνότητα πληθυσμού του διπλοσάινου στον κόσμο. Το διπλοσάινο είναι ένα είδος γερακιού. Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα διπλοσάινα περνούν τον περισσότερο χρόνο τους καθισμένα αντί να πετάνε. Φαίνεται ότι μόνο τα πιο ανόητα δείγματα του είδους αποδημούν προς το νότο, προς την Αθήνα! Και γιατί όχι; Με αυτή την αποκλειστική συναυλία στην Ελλάδα, η βερολινέζικη μπάντα Goshawk (Διπλοσάινο), που κάνει τακτικές εμφανίσεις στη Φόλκσμπύνε, ανοίγει την ένατη παγκόσμια περιοδεία της που θα απλωθεί σε πέντε ηπείρους και θα διαρκέσει 38 μήνες. Ο τεχνικός εξοπλισμός τους διαμοιράζεται σε οκτώ βαριά φορτηγά, που μεταφέρουν εντυπωσιακά σκηνικά και φωτισμό.

Μουσικοί: Leonard Neumann (μπάσο), Norman Schulz (κιθάρα), Richard Lucius (ντραμς)

Πειραιώς 260 – Προαύλιο
20 Ιουνίου, 21:15

René Pollesch
Bad Decisions
Ταινία

«Κάπως έτσι θα πεθάνω – θα είμαι ξαπλωμένος και θα μου λέω ότι σίγουρα υπήρχαν πράγματα στη ζωή μου που θα μπορούσα να τα δω πιο ωραία. Και σίγουρα θα μου έρχονται ιδέες. Αδυνατώ να κάνω κάτι πλέον. Δεν μπορώ καν να κατσουφιάσω. Θα μπορούσα βέβαια να βάλω κάποιον άλλον να κατσουφιάσει στη θέση μου. Πρόσφατα ήμουν καλεσμένος σ’ ένα δείπνο. Ο οικοδεσπότης έσπαγε συνέχεια πιάτα. Τα έχει σπάσει όλα, δεν έχει άλλα. Και τον ρώτησα: Πού πήγαν τα πιάτα σου; Και τι μου απάντησε; «Οφείλει κανείς να είναι ευρηματικός». Φοβερός ο τύπος: πρώτα σπάζει τα πιάτα του και μετά προσπαθεί να σκεφτεί τρόπους αναπλήρωσης. Δεν έχω ιδέα τι θα κάνει. Θα τρώει μήπως στο πάτωμα, θα δανείζεται πιάτα από τους γείτονες, δεν έχω ιδέα». Η ταινία προέκυψε παράλληλα με τις πρόβες για την παράσταση «Σ αγαπώ, αλλά επέλεξα την αποδραματοποίηση».

Σενάριο – Σκηνοθεσία: Ρενέ Πόλλες • Παίζουν: Trystan Pütter, Samuel Schneider, Franz Beil. Inga Busch, Martha von Mechow, Benjamin Pahlke, Kathrin Angerer, Volker Spengler • Κάμερα: Ute Schall, Mathias Klütz • Σκηνικά: Bert Neumann • Κοστούμια: Nina von Mechow • Μοντάζ: Ute Schall • Φωτισμοί: Hannes Francke, Frank Novak, Georg Heinrich • Ήχος: Hans-Georg Teubert, Georg Wedel, William Minke, Gabriel Anschütz • Mixing: JochenJezussek • Βοηθός κάμεραμαν: Cemile Sahin • Βοηθός σκηνοθέτη: Esther Preußler • Δραματουργία: Anna Heesen Volksbühne am Rosa-Luxemburg-Platz 2016

Θέατρο Ολύμπια
23 – 24 Ιουνίου, 21:00

Χέρμπερτ Φριτς
Murmel Murmel / Μουρμουρητό
του Ντίτερ Ροτ

Ένα σχέδιο που κυοφορούνταν εδώ και καιρό στο μυαλό του Γερμανού σκηνοθέτη Herbert Fritsch (Χέρμπερτ Φριτς) ζωντανεύει. Πρόκειται για τη νουβέλα του Dieter Roth (Ντίτερ Ροτ) Μουρμουρητό, που κυκλοφόρησε το 1974 με αυτοέκδοση. Στις 178 σελίδες του βιβλίου, ενός λεπτού τόμου σχήματος octavo, επαναλαμβάνεται μία μόνο λέξη: «Murmel». Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ο Ροτ έδωσε την άδεια στον Φριτς να διασκευάσει το έργο του για το θέατρο. Το 2012 ο Φριτς εκπλήρωσε την υπόσχεσή του για πρώτη φορά. Από τους σημαντικότερους ηθοποιούς που συνδέθηκαν με τη Φόλκσμπύνε, τα τελευταία χρόνια ο Φριτς έχει καθιερωθεί ως σκηνοθέτης με τις βραβευμένες μαύρες κωμωδίες του. Στην ξεκαρδιστική, θεοπάλαβη παράστασή του, δεκατέσσερις ηθοποιοί μουρμουρίζουν αδιαλείπτως τη μοναδική λέξη του βιβλίου και μεταμορφώνουν το κείμενο σε μια υπνωτιστική, ψυχεδελική εμπειρία που δικαιώνει τον εκλιπόντα πλέον Ροτ, πληθωρικό, πειραματικό καλλιτέχνη που το έργο του διακρίνεται για τη δεξιοτεχνία, την άγρια ενέργεια και τη σκοτεινή του αίσθηση.

Σκηνοθεσία – Σκηνικά: Herbert Fritsch • Παίζουν: Florian Anderer, Matthias Buss, WernerEng, Ingo Günther, Jonas Hien, Simon Jensen, Wolfram Koch, Annika Meier, Anne Ratte-Polle, Bastian Reiber, Stefan Staudinger, Axel Wandtke • Κοστούμια: Victoria Behr • Μουσική: Ingo Günther • Φωτισμοί: Torsten König • Δραματουργία: Sabrina Zwach