Η Ταινιοθήκη της Ελλάδος παρουσιάζει το 8ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας από τις 12 έως τις 26 Νοεμβρίου, επιχειρώντας να αναδείξει την πρωτοπορία, όπου και όποτε αυτή έρχεται να ανατρέψει συμβάσεις και συστήματα στον παγκόσμιο κινηματογράφο. Έχει ανταποκριθεί με επιτυχία στην απαίτηση του ελληνικού κοινού για μια σύγχρονη εστία που θα καλλιεργήσει την κινηματογραφοφιλία, στην πιο πολυδιάστατη μορφή της.

Με αφιερώματα σε εξέχοντες δημιουργούς, διεθνές διαγωνιστικό τμήμα, ειδικές προβολές, οργάνωση παράλληλων εκδηλώσεων: ημερίδα, masterclasses και εικαστικές εκθέσεις, το 8ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας ανοίγει την αυλαία του την Τετάρτη 12 Νοεμβρίου με μια ταινία έκπληξη στην έναρξη.

Πιο αναλυτικά το φεστιβάλ παρουσιάζει τα εξής αφιερώματα:

Αγόρι Συναντά Κορίτσι: Το Σινεμά του Λεός Καράξ/Boy Meets Girl: The Cinema of Leos Carax
Ο σκηνοθέτης που αιχμαλώτισε την νιότη που «ξοδεύεται» από τους νέους, όσο κανείς άλλος στο πέρασμα από τα ’80’s στα ’90’s και εφτασε μέχρι την επιστημονική φαντασία, έρχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα για να παρευρεθεί στο 8ο ΦΠΚΑ και να παρουσιάσει στο αθηναϊκό κοινό 7 ταινίες του. Το αφιέρωμα στο Λεός Καράξ / Leos Carax πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος.

Οι ταινίες του αφιερώματος είναι:
Boy Meets Girl (1984, 100΄), Mauvais sang/Η Δική μας Νύχτα (1986, 105΄), Les Amants Du Pont Neuf/Οι Εραστές της Γέφυρας (1991, 125΄), Sans titre (1997, 9΄), Pola X (1999, 134΄), Tokyo! (2008, 112΄-σπονδυλωτή ταινία των Joon-ho-Bong (επεισόδιο Shaking Tokyo), Leos Carax (επεισόδιο Merde), Michel Gondry (επεισόδιο Interior Design)), Holy Motors (2012, 115΄).

Πανόραμα Αμερικανικών Πειραματικών Αφηγήσεων Στη Νέα Χιλιετία
Ένα πρόγραμμα με συνολικά 13 ταινίες μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ (μεγάλου, μεσαίου και μικρού μήκους) των σκηνοθετών Steve Bilich, Jem Cohen, Jennifer Reeves, Jonas Mekas, Penny Lane, John Gianvito, Bill Morrison, Abigail Child, Mark Street, Julie Talen, Chris Sullivan, Matt Porterfield και Thomas Allen Harris. Από την δεκαετία του ’60, οι ΗΠΑ αποτελούν το πιο ενεργό κέντρο του πειραματικού κινηματογράφου. Το πρόγραμμα του επιμελητή Τζον Γκάρτενμπεργκ που φιλοξενεί το 8ο ΦΠΚΑ, πρόκειται για ταινίες που γυρίστηκαν ανεξάρτητα από τους μηχανισμούς του κυρίαρχου εμπορικού συστήματος της κινηματογραφικής παραγωγής του Χόλιγουντ στις ΗΠΑ. Απαλλαγμένες από τους περιορισμούς της underground πειραματικής σκηνής του παρελθόντος, οι καινοτόμες ταινίες του αφιερώματος ενσωματώνουν αφηγηματικά στοιχεία με ρηξικέλευθες τεχνικές. Καλύπτοντας μια ευρεία γκάμα αφηγήσεων, από τη χρήση αρχειακού υλικού, το animation, τη μυθοπλασία μέχρι το υβριδικό docu-fiction, οι ταινίες αυτές προσφέρουν μια εντυπωσιακή επισκόπηση της κουλτούρας και του κοινωνικοπολιτικού τοπίου στις ΗΠΑ. Συλλογικά, οι σκηνοθέτες και οι ταινίες αυτού του αφιερώματος αγγίζουν θέματα ατομικής ταυτότητας, ενδοοικογενειακής δυναμικής, συγκρότησης διαφορετικών εθνικών ομάδων/κοινοτήτων, και της ευρύτερης πολιτικής κουλτούρας. Ο επιμελητής του αφιερώματος, Τζον Γκάρτενμπεργκ, καθώς και οι σκηνοθέτες Julie Talen και Abigail Child, θα έρθουν στην Αθήνα για το 8ο ΦΠΚΑ.

Ο Πειραματικός Κινηματογράφος της Άμπιγκεϊλ Τσάιλντ /The avant-garde cinema of Abigail Child
Ένα ξεχωριστό αφιέρωμα στην Αμερικανίδα καλλιτέχνιδα Άμπιγκεϊλ Τσάιλντ έχει δεσπόζουσα θέση στη φετινή διοργάνωση. Η Τσάιλντ είναι ποιήτρια, σεναριογράφος και σκηνοθέτιδα πειραματικών ταινιών από την δεκαετία του ’70, με περισσότερες από 30 ταινίες, βίντεο και installations, ενώ έχει γράψει και 6 βιβλία. Αναγνωρισμένη πρωτοπόρος στο μοντάζ, οι πρώτες δουλειές της Τσάιλντ έθεταν το ζήτημα της αλληλεπίδρασης ήχου και εικόνας μέσα από την ανάπλαση της αφήγησης και προεικόνιζαν θέματα που αφορούσαν τον σύγχρονο κινηματογράφο και τα μίντια. Η Άμπιγκεϊλ Τσάιλντ θα έρθει στην Αθήνα για το 8ο ΦΠΚΑ.

Οι ταινίες του αφιερώματος είναι:
Πρόγραμμα No #1 – The Subversive Body (78’)
Perils (1986, 5΄), Covert Action (1984, 10΄), Mayhem (1987, 20΄), Mirror World (2006, 14΄), Vis Vis 2013, 24΄), If I Can Sing a Song about Ligatures (2009, 5΄)
Πρόγραμμα #2 – The Suburban Trilogy (73’)
Cake and Steak (21΄), The Future Is Behind You, (21΄), Surf and Turf (30΄)
Πρόγραμμα #3 – Unbound (67)
Unbound (2013, 67΄)
Πρόγραμμα #4 – The Body Politic (52)
Prefaces (1981, 9΄), Mutiny (1983, 10΄), Mercy (1989, 10΄), To And No Fro. (2005, 4.5΄), Surface Noise, (2000, 18΄)

Προκαλώντας το παρόν: Τέσσερις Γερμανοί σκηνοθέτες της νέας γενιάς
Τέσσερις Γερμανοί σκηνοθέτες της νέας γενιάς: Jessica Krummacher, Timo Müller, Hannes Lang και Maximilian Linz. Πρόκειται για τέσσερις Γερμανούς σκηνοθέτες της νέας γενιάς, εντελώς διαφορετικούς μεταξύ τους, το έργο των οποίων όμως, ξεχωρίζει για το πώς αντιμετωπίζουν την πραγματικότητα σήμερα. Τέσσερις χαρακτηριστικές περιπτώσεις δημιουργών, οι οποίοι ενδεχομένως συνθέτουν μια νέα πρωτοπορία στη Γερμανία σήμερα. Το αφιέρωμα πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Goethe-Institut Athen.

Οι ταινίες του αφιερώματος είναι:
Totem της Jessica Krummacher (2011, 86΄), Morscholz του Timo Müller (2008, 104΄), Peak του Hannes Lang (2011, 91΄) και Ich will mich nicht künstlich aufregen (Asta Upset) του Maximilian Linz (2014, 84΄)


Επίσης, στο πλαίσιο αυτού του αφιερώματος, θα πραγματοποιηθεί σεμινάριο, στο οποίο ο σκηνοθέτης Maximilian Linz παρουσιάζει ντοκιμαντέρ των πρωτοπόρων του Oberhausen, αλλά και το δικό του κινηματογραφικό έργο «Das Oberhausener Gefühl» (2012). Το πασίγνωστο φεστιβάλ του Oberhausen έχει υπάρξει στη δεκαετία του ’60 το φυτώριο του Νέου Γερμανικού Κινηματογράφο. Ένα σεμινάριο, για την τότε πρωτοπορία με σημερινό βλέμμα από το έργο-σχόλιο του Maximilian Linz .

– Το διεθνές διαγωνιστικό τμήμα «Αφηγηματικά + Όχι» σε επιμέλεια της Νίνας Βελιγράδη, περιλαμβάνει 9 ταινίες παραγωγής 2013-2014, ανάμεσά τους και βραβευμένες σε διεθνή φεστιβάλ. Το βραβείο του διαγωνιστικού τμήματος είναι 10.000 ευρώ σε υπηρεσίες post production για την επόμενη ταινία του βραβευμένου.

Επίσης, συνεχίζεται για δεύτερη χρονιά το τμήμα «Κινηματογραφικά Μέτωπα» σε επιμέλεια του Βασίλη Μπούρικα και φέρνουν στο αθηναϊκό κοινό τέσσερεις παραγωγές από την Ελλάδα, τη Νότιο Αφρική, το Μεξικό καθώς και μια συμπαραγωγή Καναδά-Λίβανου. Πρόκειται για ταινίες με ενδιαφέρον θεματικά, από την αρχαιολογία μέχρι την παγκοσμιοποίηση του καταναλωτισμού, που εναρμονίζονται απόλυτα με τους στόχους του συγκεκριμένου τμήματος να προλάβει ένα σινεμά διαφορετικό, αλλά όχι απόμακρο, που παρατηρεί, αλληλεπιδρά και επηρεάζει την ευρύτερη κινηματογραφική γλώσσα.

Διαβάστε επίσης:
O Leos Carax στο ελculture.gr, της Στέλλας Πεκιαρίδη
Τα βραβεία του 8ου Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου

– Με αφορμή τη συμπλήρωση των 20 χρόνων από τον θάνατο της Φρίντας Λιάππας, τον ερχόμενο Νοέμβριο το 8ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας αποδίδει φόρο τιμής στην σημαντική Ελληνίδα δημιουργό Φρίντα Λιάππα οργανώνοντας ένα πλήρες αφιέρωμα στο έργο της.

Οι ταινίες του αφιερώματος είναι: Μετά 40 μέρες (1972, 20΄), Μια ζωή σε θυμάμαι να φεύγεις (1977, 45΄), Apetaxamin (1980, 25΄), Οι δρόμοι της αγάπης είναι νυχτερινοί (1981, 90΄), Ήταν ένας ήσυχος θάνατος (1986, 88΄), Τα χρόνια της μεγάλης ζέστης (1991, 104΄).

– Το πρώτο πλήρες αφιέρωμα στο Γιάννη Οικονομίδη, έναν δημιουργό ο οποίος, για πολλούς άνοιξε το δρόμο για μια νέα σελίδα στο σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο με το Σπιρτόκουτο το 2003. Στο πλαίσιο του αφιερώματος πραγματοποιείται στις 11 Νοεμβρίου και έκθεση φωτογραφίας με τίτλο «Ταινίας περιήγησις» με φωτογραφίες της Άννας Μαρίας Χατζηστεφάνου από τα γυρίσματα της ταινίας «Το μικρό ψάρι».

Οι ταινίες του αφιερώματος είναι: Καλημέρα νύχτα (1990, doc., 15΄), Σταδιακή βελτίωση του καιρού (1992, 20΄), Μόνο μυρίζοντας γιασεμί (1994, doc. 30΄), Η ζωή που θα ήθελες (1995, doc., 65΄), Σπιρτόκουτο (2003, 81΄), Η Ψυχή στο Στόμα (2006, 111΄), Μαχαιροβγάλτης (2010, 108΄), Το μικρό ψάρι (2014, 137΄).

Η ελληνική μεταπολιτευτική αγωνία και η ανάγκη για αυτοπροσδιορισμό στα νέα δεδομένα σε συνδυασμό με τον έρωτα της περιπλάνησης θα παρουσιαστεί φέτος στο ελληνικό πρόγραμμα «τα μπλουζ της μεταπολίτευσης», το οποίο επιμελείται η Ορσαλία-Ελένη Κασσαβέτη. Οι ταινίες του προγράμματος (ψηφιακή και αναλογική προβολή) , οι οποίες παρήχθησαν μεταξύ των ετών 1976-1979, αναδεικνύουν το υπαρξιακό άγχος και την ανασκαφή της μνήμης ή την προσαρμογή στο υπέροχο αλλά βίαιο πρόσωπο της Αθήνας .

Οι ταινίες του αφιερώματος είναι: Παρασκευή με Δευτέρα του Βασίλη Βαφέα (1975, μ.μ.), Η σκοτεινή καταγραφή μιας ηλιογραφίας του Δημήτρη Δημογεροντάκη (1978), Περιπλάνηση του Χριστόφορου Χριστοφή (1979), Το άλλο γράμμα του Λάμπρου Λιαρόπουλου (1976, 71), Η καγκελόπορτα του Δημήτρη Μακρή (1978).

Σημαντικές ταινίες φιλοξενούνται φέτος και στις ειδικές προβολές του 8ου Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας. Πρόκειται για τις εξής ταινίες:

From what is before του Lav Diaz (Φιλιππίνες, 2014, 338΄). Το αριστούργημα που δικαιωματικά κέρδισε τη Χρυσή Λεοπάρδαλη στο φετινό φεστιβάλ του Λοκάρνο.

Iranian (Γαλλία-Ελβετία, 2014, 105΄). Μια πολιτική ταινία που διαχειρίζεται ζητήματα θρησκευτικής και εθνικής πίστης, καθώς και οικογενειακών δεσμών, και έφυγε με το πρώτο βραβείο από το διεθνές διαγωνιστικό του φεστιβάλ Cinéma du Réel.

The Filmballad of Mamadada των Lily Benson & Cassandra (ΗΠΑ, 2013, 80΄). Ένα ζωηρό κινηματογραφικό κολάζ δουλεμένο από περισσότερους από πενήντα καλλιτέχνες, οι οποίοι αποκαλύπτουν την συναρπαστική ζωή της Elsa von Freytag-Loringhoven, πρωτοπόρου του Ντανταϊσμού (Dada) και του φεμινιστικού κινήματος, αλλά και μιας γυναίκας-αίνιγμα του 20ου αιώνα.

Κοντραμπάντο: Μια ταινία για τη Μέλπω Αξιώτη της Βουβούλας Σκούρα (Ελλάδα, 2014). Ένας Λαβύρινθος της ιστορίας και της έκφρασης της σπουδαίας Ελληνίδας λογοτέχνιδας, η οποία άφησε πίσω της ένα πολυσύνθετο έργο, που κατέχει σημαντική θέση μεταξύ των αριστουργημάτων της σύγχρονης ευρωπαϊκής λογοτεχνίας.

– Some like it short

Μερικοί το προτιμούν μικρό. Γιατί η μικρού μήκους ταινία δεν είναι μόνο το πρώτο βήμα για την μεγάλου μήκους ταινία. Είναι μια αυθύπαρκτη κινηματογραφική φόρμα και μια πολύτιμη άσκηση αφηγηματικής οικονομίας. Φέτος, το τμήμα Some Like it Short, σε επιμέλεια Νίνας Βελιγράδη, φιλοξενεί μικρού μήκους ταινίες απ’ όλο τον κόσμο, όλες παραγωγής 2013-2014.