Η επίσκεψη στο Barbican αποτελεί πάντα μια από τις αγαπημένες μου βόλτες στο Λονδίνο και κάτι που προτείνω σε όποιον επισκέπτεται την πόλη και έχει το χρόνο να δει κάτι πιο εναλλακτικό από την κλασική τουριστική βόλτα.

Πρόκειται για ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον -αρχιτεκτονικά και ιστορικά- συγκρότημα κατοικιών του Λονδίνου, μέσα στο οποίο βρίσκεται και το Barbican Centre, ένα από τα πιο δυναμικά ιδρύματα τέχνης και πολιτισμού της πόλης. Το Barbican Centre φιλοξενεί ό,τι έχει να κάνει με τέχνη, μουσική, αρχιτεκτονική, μόδα, θέατρο, κινηματογράφο, χορό, εκθέσεις, πολλά και διάφορα workshops για όλες τις ηλικίες, ομιλίες, συνέδρια και εκδηλώσεις, καθώς και εστιατόρια και καφέ. Αυτή τη στιγμή στους χώρους του, μεταξύ άλλων, μπορεί κανείς να δει και δύο από τις πιο πολυσυζητημένες εκθέσεις της εποχής.

Cream Cotton Crochet Lace Collar, c.1880s Courtesy Fashion Museum Bath

Cream Cotton Crochet Lace Collar, c.1880s Courtesy Fashion Museum Bath

Το “The Vulgar” στην κεντρική γκαλερί είναι ταυτόχρονα μια έκθεση μόδας και σημειολογίας, όπου η πολυτέλεια και το γκροτέσκο συνυπάρχουν, αναδεικνύοντας τις περίεργες περιπλανήσεις, τόσο της υψηλής ραπτικής, όσο και της καθημερινής μόδας, ανάμεσα στο κομψό και το χοντροκομμένο. Μεγαλειώδεις κάπες, υπέρογκα καπέλα, topless σύνολα, αντρικά κοστούμια με παιδικά μοτίβα, απρόσμενα υλικά και ντεσέν, ρούχα που θυμίζουν παραμύθια ή αγγίζουν –και καμιά φορά ξεπερνούν- τα όρια του κωμικού.

Ο ψυχαναλυτής Adam Philips ερευνά την πολυσχιδή και χαμαιλεοντικά μεταβαλλόμενη ανά εποχές έννοια του όρου Vulgar και μαζί με την επιμελήτρια Judith Clark την εντοπίζουν στη μόδα των τελευταίων 500 χρόνων.

Cream Cotton Crochet Lace Collar, c.1880s Courtesy Fashion Museum Bath

Cream Cotton Crochet Lace Collar, c.1880s Courtesy Fashion Museum Bath

Τι είναι όμως Vulgar; Σε ελληνική απόδοση – προσωπικά πιστεύω ότι ιδιαιτέρως τέτοιοι όροι ποτέ δε μεταφράζονται επακριβώς, καθώς κουβαλούν έντονη τοπική χροιά- πρόκειται για το χυδαίο, το αγοραίο, το πρόστυχο, αντιπροσωπεύει την αισθητική των χαμηλών τάξεων, το ακαλαίσθητο ενίοτε –σύμφωνα με τις «επίσημες» αισθητικές- ή και το αγοραίο, το χαμερπές. Μια έννοια –εκκρεμές ανάμεσα στην ενδυματολογική ελευθερία και την πρόκληση, με άμεσους συνειρμούς στη σεξουαλικότητα. Μια ποιότητα, δηλαδή, με την οποία η μόδα είχε πάντα μια σχέση αγάπης – μίσους: Από τη μία να την αποφεύγει αυστηρά στην αναζήτηση της υψηλής αισθητικής, από την άλλη να την ενσωματώνει -διακριτικά ή όχι- όποτε θέλει να γίνεται προκλητική και εκκεντρική.

Viktor & Rolf Van Gogh Girls Haute Couture spring/summer 2015 © Team Peter Stigte

Viktor & Rolf Van Gogh Girls Haute Couture spring/summer 2015 © Team Peter Stigte

Ως σημείο λοιπόν αναφοράς και αποφυγής, το vulgar εκτίθεται και αναλύεται, συζητιέται, αμφισβητείται και αποθεώνεται σε ρούχα και αξεσουάρ από την αναγέννηση μέχρι και τις τελευταίες κολεξιόν του Yves Saint Laurent και του Walter Van Beirendonck μεταξύ άλλων. Ο τελευταίος μάλιστα, μαζί με τον Christian Lacroix, τον Manolo Blahnik, τον –απίθανο σχεδιαστή καπέλων- Stephen Jones, καθώς και πολλές και εκλεκτές άλλες προσωπικότητες της σύγχρονης μόδας, απαντά στα ερωτήματα των διοργανωτών πάνω στη φύση του vulgar στην τέχνη του σήμερα και του άλλοτε, σε ένα πολύ πολύ ενδιαφέρον ταινιάκι που προβάλλεται στο χώρο της έκθεσης.

Σε διαφορετικό πνεύμα τώρα και στην γκαλερί The Curve, στο ισόγειο του Barbican Center, ο Ουαλός Bedwyr Williams παρουσιάζει την πρώτη του ατομική έκθεση σε δημόσιο χώρο του Λονδίνου με τίτλο: The Gluch (Το Φαράγγι). Εδώ ο επισκέπτης καλείται να διασχίσει ένα ιδιότυπο σκοτεινό λαβυρινθώδες περιβάλλον –το μυαλό του καλλιτέχνη ενδεχομένως;- όπου νέο-σουρεαλιστικά σκηνικά εναλλάσσονται με χαώδεις, αλλά παράδοξα γνώριμες σκηνές, μιας αφηρημένης ενηλικίωσης, αφηγήσεις μεταξύ ύπνου και ξύπνιου και new age ιστορίες.

Bedwyr Williams: The Gulch

Bedwyr Williams: The Gulch

Σκοτεινά τερέν, ζώα που μιλάνε, κλειστοφοβικές αίθουσες συνεδριάσεων, αντικείμενα οικεία σε ανοίκειες θέσεις, εικόνες – θραύσματα αναμνήσεων, όλα αυτά στη σύνθεση μιας γοητευτικής αποσπασματικότητας που καταφέρνει να ιντριγκάρει αλλεπάλληλους συνειρμούς. Το Gulch είναι τελικά, όπως υποδηλώνει ο τίτλος της, μια έκθεση-κατάβαση στους δαιδαλώδεις βραχότοπους των αναμνήσεων του Williams, λίγο μυσταγωγία και άτσαλες απόπειρες ενατένισης του υψηλού, λίγο λούνα παρκ τρενάκι του τρόμου και διακωμώδηση του να παίρνει κανείς τον εαυτό του πολύ στα σοβαρά.

Bedwyr Williams. Still from Flexure, 2016. Courtesy the artist

Bedwyr Williams. Still from Flexure, 2016. Courtesy the artist

Και οι δύο εκθέσεις συνοδεύονται με workshops, ομιλίες performances και ποικίλες εκδηλώσεις, ενώ στα πλαίσια του The Gulch μια ιδιότυπη ακουστική εγκατάσταση στο φουαγιέ της Barbican επιτρέπει στους επισκέπτες να «κρυφακούσουν» φανταστικές συζητήσεις που θα μπορούσαν και να έχουν γίνει στο χώρο αυτό.

The Gluch

Κι ένα γρήγορο τιπ για το τέλος: Μετά την Barbican, κάντε και μια βόλτα μέχρι Whitechapel Gallery, όπου εκτός από τη μεγαλειώδη έκθεση “William Kentridge: Thick Time”, αυτή τη στιγμή μπορείτε να δείτε και το τελευταίο πρότζεκτ των φοβερών και τρομερών Guerilla Girls.

Info εκθέσεων: The Vulgar Fashion Redefined | 13 Οκτωβρίου – 5 Φεβρουαρίου 2017 | Barbican Art Gallery

Bedwyr Williams: The Gulch | 29 Σεπτεμβρίου – 8 Ιανουαρίου 2017 | Barbican, The Curve