Η ομάδα των αρχιτεκτόνων Forensic Architecture, ο Naeem Mohaiemen, η Charlotte Prodger και ο Luke Willis Thompson είναι οι φετινοί φιναλίστ του βραβείου Τέρνερ, του πιο σημαντικού βραβείου Τεχνών στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η μετανάστευση, η αστυνομική βία, τα πιεστικά πολιτικά προβλήματα και η αντιμετώπιση των ανθρωπιστικών ζητημάτων σε όλο τον πλανήτη βρίσκονται στο επίκεντρο των αναζητήσεων των καλλιτεχνών που αποτυπώνουν τα πιεστικά πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα σε φιλμ, βίντεο και κινητά.

Το βραβείο που απονέμεται κάθε χρόνο σε έναν καλλιτέχνη κάτω των 50 ετών και συνοδεύεται από το χρηματικό ποσό των 25.000 λιρών επιλέγεται από μία τετραμελή επιτροπή με επικεφαλής τον διευθυντή της Tate, Alex Farquharson και θα ανακοινωθεί στις αρχές του Δεκεμβρίου, ενώ η έκθεση με τις δημιουργίες των τεσσάρων φιναλίστ θα ανοίξει τις πύλες της στις 25 Σεπτεμβρίου στην Tate Britain.

Οι υποψήφιοι

Οι Forensic Architecture είναι ένας οργανισμός με έδρα το Goldsmiths University στο Λονδίνο, και έχει αναγνωριστεί για τις ερευνητικές του εκθέσεις, οι οποίες αναδημιουργούν εκδηλώσεις με χωρική ανάλυση για να αποκαλύψουν παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ιδρύθηκε το 2010 από τον Ισραηλινό αρχιτέκτονα Eyal Weizman, και αυτή την εποχή εργάζονται για τη δημιουργία ενός 3D βίντεο της πυρκαγιάς του Πύργου Grenfell. Ανάμεσα στα έργα τους που βρίσκονται σε εξέλιξη συμπεριλαμβάνεται η υπεράσπιση μιας οργάνωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα ενάντια σε ισχυρισμούς για συμπαιγνία με λαθρεμπόρους ανθρώπων και η έρευνα γύρω από την εθνοκάθαρση από το ISIS στο Ιράκ. Το 2016, οι ερευνητές της Forensic Architecture εργάστηκαν για τη δημιουργία ενός διαδραστικού μοντέλου μιας περιβόητης φυλακής στη Συρία μέσα από τις οπτικές και ακουστικές πληροφορίες των κρατουμένων.

H Forensic Architecture πήρε μέρος στην Documenta 14 στο Κάσελ με το έργο  77sqm_9:26min – Report (2017), στο δημόσιο έργο «Η κοινότητα των φίλων του Χαλίτ», που αφορούσε τη δολοφονία στο Κάσελ του Halit Yozgat στο πλαίσιο μιας μακράς ιστορίας ρατσιστικής βίας που έχει βαθιές ρίζες στη γερμανική κοινωνία. Στο βίντεό τους παρουσίαζαν την κατάθεση του Andreas Temme, πράκτορα των μυστικών υπηρεσιών που ήταν παρών την ώρα του εγκλήματος.

Ο Naeem Mohaiemen είναι υποψήφιος για τη συμμετοχή του στην Documenta 14 και την έκθεσή του στο ΜοΜΑ της Νέας Υόρκης. Από το 2001 έως το 2006 ο Mohaiemen υπήρξε µέλος της Visible Collective, µιας κολεκτίβας καλλιτεχνών, ακτιβιστών και δικηγόρων, η οποία έθετε επί τάπητος τις συνέπειες που είχαν για τους φτωχότερους µουσουλµάνους στις ΗΠΑ η µεροληψία βάσει φυλετικών χαρακτηριστικών, ο στοχευµένος αποκλεισµός επιβίβασης σε αεροπλάνα [no fly list], οι απελάσεις και τα ακραία µέτρα ασφαλείας µετά την 11η Σεπτεµβρίου.

Ο καλλιτέχνης συνεχίζει να διερωτάται τι σηµαίνει να είσαι εκούσιος ή ακούσιος µάρτυρας κοµβικών γεγονότων της νεωτερικότητας. Ο συγγραφέας και εικαστικός Naeem Mohaiemen θέτει με το έργο του νευραλγικά ερωτήµατα στη διάρθρωση αυτού που ο Samuel Noyn όρισε ως «παγκόσµια ιστορία». Οι πρωταγωνιστές του θα µπορούσαν να λογιστούν ως «δεύτεροι ρόλοι» στον πυρήνα της διαδοχής ιστορικών γεγονότων: είναι επαναστάτες, µυθιστοριογράφοι, διπλοί πράκτορες, µάρτυρες, θεωρητικοί. Η δραµατουργία του υποδηλώνει προσωπικό διακύβευµα και ενσωµατώνει στους ιστορικούς στοχασµούς παραποµπές σε οικογενειακά βιώµατα και στη λαϊκή κουλτούρα.

Η 44χρονη  Charlotte Prodger που ζει και εργάζεται στη Γλασκώβη επιλέχθηκε για το έργο της “Bridgit/Stoneymollan Trail“. Το έργο δημιουργήθηκε εξ ολοκλήρου από ένα iPhone το οποίο ο καλλιτέχνης χρησιμοποιεί καθημερινά για να συσσωρεύσει ένα προσωπικό αρχείο. Το βίντεό της είναι ένα 32λεπτο έργο που απευθύνεται στη φαντασία, τη θηλυκότητα, την προσωπικότητα, τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος και πήρε το όνομά του από μια Κελτική θεότητα της Νεολιθικής εποχής. Η Prodger γεννήθηκε στο Bournemouth το 1974. Σπούδασε στο Goldsmiths, στο Λονδίνο και στο The Glasgow School of Art.

Η Prodger εργάζεται σε κινούμενη και εκτυπωμένη εικόνα στη γλυπτική και τη γραφή. Επί δυο δεκαετίες ασχολείται με μορφές που καταγράφει ψηφιακά και είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με το αυτοβιογραφικό περιεχόμενο του έργου της. Τα πρόσφατα βίντεο του Prodger δημιούργησαν περίπλοκες εντάσεις μεταξύ του σώματος, του τοπίου, της ταυτότητας και του χρόνου και της κοινωνικοπολιτικής ιστορίας μέσα από τη σχέση της μορφής και του περιεχομένου. Μεγάλο μέρος του έργου του Prodger εξετάζει το τι συμβαίνει στην ομιλία  καθώς μεταμορφώνεται μέσω του χρόνου, του χώρου και των τεχνολογικών συστημάτων. Για τις φωνητικές απαντήσεις ζητά συχνά από τους φίλους της να διαβάσουν κείμενα ανθρώπων που ζουν ή είναι νεκροί: φίλους, ανώνυμους χρήστες του YouTube και πρόσωπα ιστορικής επιρροής. Δημιουργεί έτσι ένα υλικό που μετατοπίζεται διαρκώς με βάση την ιδιαιτερότητα, την κοινότητα, την τεχνολογία, τη γλώσσα και τις απώλειες.

Ο 30χρονος και νεότερος από τους υποψηφίους Νεοζηλανδός Luke Willis Thompson κέρδισε την υποψηφιότητα του με την έκθεσή του “Autoportrait,” ένα φιλμ 35 χιλιοστών για την Diamond Reynolds η οποία είχε μοιραστεί live στο Facebook τη δολοφονία του φίλου της από έναν αστυνομικό στην Μινεσότα.

Ο Luke Willis Thompson δουλεύει με κινηματογραφικές ταινίες, περφόρμανς, εγκαταστάσεις  και γλυπτική προκειμένου να αντιμετωπίσει τις τραυματικές ιστορίες της ταξικής, φυλετικής και κοινωνικής ανισότητας, της θεσμικής βίας, της αποικιοκρατίας και της αναγκαστικής μετανάστευσης. Μετά από έρευνες σχετικά με τις φυλετικές πολιτικές οι βουβές μαυρόασπρες ταινίες του αφορούν ανθρώπους που επηρεάζονται θεμελιωδώς από την αστυνομία και την κρατική βαρβαρότητα.

Τον Ιούλιο του 2016, η Diamond Reynolds μεταδίδει ζωντανά μέσω του Facebook τις στιγμές αμέσως μετά το θάνατο του συντρόφου της Philando Castile από έναν αστυνομικό κατά τη διάρκεια μιας τυπικής έρευνας στη Μινεσότα. Ο Thompson κάλεσε τον Reynolds να συνεργαστεί μαζί του για να παράγει μια αισθητική απάντηση που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «αδελφή εικόνα», στη σκηνή βίας που κυκλοφόρησε ευρέως online και στις ειδήσεις. Πρόκειται για ένα σιωπηλό πορτρέτο της Reynolds έγινε κατά τη διάρκεια μιας περιόδου αβεβαιότητας μεταξύ του περιστατικού και της επακόλουθης δίκης.