Με την αναγγελία της βραχείας λίστας των υποψήφιων για το βραβείο Τέρνερ, το σπουδαιότερο βραβείο εικαστικών στη Βρετανία και ένα από τα μεγαλύτερα παγκοσμίως, έσκασαν τα πρώτα χαμόγελα. Οι φόβοι, μετά τις περσινές υποψηφιότητες, ότι το βραβείο που είναι συνδεδεμένο με την καλλιτεχνική ελευθερία «παρασοβάρεψε και έχασε την πλευρά του εντυπωσιασμού που είχε παλιότερα», όπως είχε δηλώσει η πρώην διευθύντρια της Tate Britain, Πενέλοπε Κέρτις, μπορούν να θεωρηθούν ανυπόστατοι.

Η φετινή βραχεία λίστα περιλαμβάνει τους καλλιτέχνες Anthea Hamilton, Michael Dean, Helen Marten και Josephine Pryde. Οι υποψηφιότητες ήταν έτοιμες να πυροδοτήσουν με το καλημέρα όλα τα γνωστά αισθήματα που προκαλούν κάθε χρόνο τα Τέρνερ: ενθουσιασμό, χαρά, οργή και καυστικό χιούμορ. Άλλωστε ο στόχος των βραβείων είναι δηλωμένος, το να προωθεί  δηλαδή «τη δημόσια συζήτηση γύρω από τις νέες εξελίξεις στη σύγχρονη βρετανική τέχνη».

Με την έκθεση των έργων των υποψηφίων, που ξεκίνησε πριν από λίγες ημέρες, στην Tate Britain όλες οι αναμενόμενες αντιδράσεις για το πολυπόθητο, αμφιλεγόμενο, σοβαρό και αστείο, έκαναν έναν ακόμα γύρο δημοσιότητας. Οι επισκέπτες θαυμάζουν τους σφηνωμένους σε μια πόρτα ύψους 5.5 μέτρων από τούβλα γλουτούς ενός άντρα ή κάνουν βόλτα με ένα τρενάκι. Σε αυτή τη διοργάνωση τίποτα δεν τους σοκάρει πια, η νέα συζήτηση θα πρέπει να μετατοπιστεί από τις εξελίξεις της στο κατά πόσο μπορεί να επηρεάσει ή να αναστατώσει ένα κοινό πολύ μεγαλύτερο από αυτό που φτάνει να επισκεφθεί τις φιλόξενες αίθουσες της Tate.

Anthea Hamilton

Anthea Hamilton

Το 2015, με τρεις γυναίκες υποψήφιες και μια αρχιτεκτονική κολεκτίβα, η οποία και κέρδισε τελικά το βραβείο, μπορεί να θεωρηθεί από τις πιο πολιτικοποιημένες χρονιές στην ιστορία του θεσμού. Το Βραβείο Τέρνερ είναι 40.000 λίρες. 25.000 λίρες προορίζονται για τον νικητή και 5.000 λίρες για τον καθένα από  τους άλλους υποψήφιους. Το βραβείο, που θεσπίστηκε το 1984, απονέμεται σε έναν Βρετανό καλλιτέχνη κάτω των πενήντα για μια εξαιρετική έκθεση ή άλλη παρουσίαση του έργου του κατά το δωδεκάμηνο μέχρι τον Απρίλιο του 2016.

Σκοπός του βραβείου είναι να προωθήσει τη δημόσια συζήτηση για τις νέες εξελίξεις στη σύγχρονη βρετανική τέχνη και αναγνωρίζεται ευρέως ως ένα από τα πιο σημαντικά βραβεία για τις ευρωπαϊκές εικαστικές τέχνες. Το βραβείο «επιστρέφει» φέτος στο Λονδίνο, δηλαδή η έκθεση των έργων των υποψήφιων θα γίνει στη βρετανική πρωτεύουσα από το Σεπτέμβριο μέχρι το Δεκέμβριο. Πέρσι η έκθεση έγινε στη Γλασκώβη και του χρόνου θα γίνει στο Χαλ,  στο ανατολικό Γιορκσάιρ.

Anthea Hamilton

Anthea Hamilton

Γεννημένη το 1978, η Anthea Hamilton παρουσιάζει την πιο ακραία, σουρεαλιστική, περίεργη πλευρά της τέχνης, στα όρια του καλλιτεχνικού φάσματος, στο όριο της διακωμώδησης πολύ δημοφιλών θεμάτων του πολιτισμού. Η Χάμιλτον εμπνεύστηκε το έργο από τον σχεδιαστή Gaetano Pesce και ένα σχέδιό του στις αρχές του ’70 που απεικόνιζε ένα γυμνό άντρα στην είσοδο ενός ουρανοξύστη. Το σχέδιο έμεινε απραγματοποίητο.

Επόμενος υποψήφιος, ο γεννημένος στο Νιούκαστλ Michael Dean. Ο Ντιν δημιουργεί μια δική του εικαστική γλώσσα και σχεδιάζει δικές του γραμματοσειρές, μετατρέποντας ένα κείμενο σε ύλη. Για τα «κείμενα» αυτά χρησιμοποιεί οικοδομικά υλικά όπως σκυρόδερμα, κυματοειδείς λαμαρίνες και βιομηχανικές ράβδους εξοπλισμού. Ο ίδιος λέει ότι είναι ένας καλλιτέχνης εγκαταστάσεων, όπως είναι και ένας συγγραφέας, ένας τυπογράφος και ένας δραματουργός. Οι κριτικοί θεωρούν ότι η τέχνη του είναι πυκνή σε νοήματα, οπτικά έξυπνη, με νύξεις σε θέματα που κάνουν το θεατή να αισθάνεται ζωντανός.

Michael Dean

Michael Dean

Helen Marten

Helen Marten

Josephine Pryde

Josephine Pryde

Η τρίτη υποψήφια, Helen Marten, επελέγη για τα έργα της Eucalyptus Let Us In at Green Natfali και για το πρότζεκτ Lunar Nibs, το οποίο παρουσιάστηκε πέρσι στη Μπιενάλε της Βενετίας. Είναι επίσης υποψήφια για το πρώτο ειδικό βραβείο του Ηνωμένου Βασιλείου για τη γλυπτική, το βραβείο Hepworth. Το έργο της περιγράφεται από την Tate ως «ολισθηρό και φευγαλέο, τόσο ως μορφή όσο και ως έννοια».

Ερμηνεύεται και κατηγοριοποιείται δύσκολα, ενώ η όψη του ιντριγκάρει το θεατή. Η Josephine Pryde επελέγη ως υποψήφια για την έκθεση lapses in Thinking By the person i Am, που παρουσιάστηκε στο Σαν Φρανσίσκο. H δουλειά της  χαρακτηρίζεται ως conceptual photography. Στο σόου που παρουσίασε, οι θεατές καβαλούσαν τα βαγόνια ενός τρένου μινιατούρα, που ήταν πιστή αναπαράσταση μιας εμπορικής ατμομηχανής της Union Pacific και κοίταζαν γύρω-γύρω στην αίθουσα τις φωτογραφίες της.

Η ανακοίνωση της απονομής του Turner Prize θα γίνει στις 5 Δεκεμβρίου από το BBC. Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 2 Ιανουαρίου 2017.