Με νέο Καλλιτεχνικό Διευθυντή στο τιμόνι του και με ένα υπερπλήρες πρόγραμμα εβδομήντα δύο παραγωγών, επιλεγμένων από τις πλέον των τριακοσίων προτάσεις που είχαν κατατεθεί, το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου θα σημάνει την έναρξή του σε λιγότερο από ένα μήνα. Μακροπρόθεσμα, στο βάθος της τριετίας που του έχει δοθεί -με όλη την επισφάλεια, βέβαια, που ακολουθεί τις πολιτικές αποφάσεις στις μέρες μας-, ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος φιλοδοξεί να αφήσει τη δική του σφραγίδα· με κατανομή αρμοδιοτήτων σε επιμέρους καλλιτεχνικούς συμβούλους (Χορού, Διεθνών Παραγωγών, Σύγχρονου Ελληνικού Θεάτρου, Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων), με άνοιγμα των δραστηριοτήτων τόσο στον θεατροπαιδαγωγικό τομέα όσο και σε αυτόν της εκπαίδευσης πάνω στο αρχαίο δράμα, με τη φιλοδοξία να πλαισιωθεί το φετινό πρόγραμμα με ημερίδες και συζητήσεις επικεντρωμένες στο χαρακτήρα που θα θέλαμε να έχει ένα εθνικό, και διεθνές ταυτόχρονα, Φεστιβάλ, με σύναψη τακτικών συνεργασιών με εκπαιδευτικούς και θεατρικούς φορείς (Μέγαρο Μουσικής, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Πελοποννήσου, ΑΣΚΤ κ.ά.).

Στο φετινό πρόγραμμα οι ελληνικές παραγωγές, αναμενόμενα, υπερτερούν των ξένων. Το ίδιο θα περιμέναμε και χωρίς την αλλαγή της Διεύθυνσης, αφού κι ο Γιώργος Λούκος σε αυτή τη λύση είχε ξεκινήσει να στρέφεται σίγουρα και εξαιτίας του όλο και μικρότερου budget· τώρα, με τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο, συνεχίζεται η «επέλαση» των δημιουργών που διαμορφώνουν τη βασική εικόνα του ελληνικού θεάτρου της τελευταίας πενταετίας, δεκαετίας το πολύ. Το αξιοσημείωτο είναι πως από αυτούς δεν είναι λίγοι αυτοί που πατούν για πρώτη φορά το πόδι τους στο φεστιβαλικό σανίδι.

Vasistas - Αργυρώ Χιώτη: Απολογίες 4&5, του Ευθύμη Φιλίππου

Vasistas – Αργυρώ Χιώτη: Απολογίες 4&5, του Ευθύμη Φιλίππου

Οι επιλογές των ελληνικών ομάδων μοιράζονται κατά κύριο λόγο σε δύο τάσεις: θέατρο της επινόησης (devised) και παραστάσεις νεότερων ή σύγχρονων ξένων έργων, που έχουν παιχτεί ελάχιστα ή και καθόλου. Αξιοσημείωτη είναι η απουσία του ελληνικού ρεπερτορίου, και δη του σύγχρονου, (πλήρης η αντίθεση με το περσινό πρόγραμμα) που εκπροσωπείται μονάχα από το τελευταίο έργο του -όψιμα εισερχόμενου στη θεατρική γραφή- Ευθύμη Φιλίππου («Απολογίες 4&5»), που ανεβάζουν και πάλι οι Vasistas, μετά την πρωτιά των «Αιμάτων» στη Στέγη.

Detach: The Dark Manifesto

Detach: The Dark Manifesto

Τα επινοημένα θέ(α)ματα «αναλαμβάνουν» να δώσουν φωνή στο σύγχρονο προβληματισμό, όπως αυτό των ODC Ensemble για την Αθήνα της κρίσης («Re-volt Athens»), όπως η performance που προέκυψε από τη συμπαραγωγή τριών σχημάτων (ανάμεσά τους οι Blitz) με θέμα την κατάρρευση των αφηγήσεων του 21ου αιώνα («Dark Manifesto»), ή η παράσταση του Βασίλη Μαυρογεωργίου που πραγματεύεται θέματα εθνικής και πολιτιστικής ταυτότητας («Avaria/Πράγματα που άφησα πίσω»). Devised παράσταση θα δούμε, επίσης, από την πρωτοεμφανιζόμενη στο Φεστιβάλ Ειρήνη Φαναριώτη (των λογοτεχνικών: «Μεγάλοι δρόμοι» και «Ο Κύριος του Τζακ»), που έχει ως θέμα της τη μοναξιά [«Monaksxá (a lonely planet)»].

 ODC Ensemble / Βυρσοδεψείο - Έλλη Παπακωνσταντίνου: Re-volt Athens

ODC Ensemble / Βυρσοδεψείο – Έλλη Παπακωνσταντίνου: Re-volt Athens

Από τις φετινές αναζητήσεις των Ελλήνων δημιουργών απουσιάζει μια τάση που είχε παρατηρηθεί τα τελευταία χρόνια, αυτή των νέων αναγνώσεων του αρχαίου δράματος, ειδικότερα της τραγωδίας. Υπάρχει, αντίθετα, στροφή στο ξένο ρεπερτόριο, με σημείο αιχμής τον πολιτικό προσανατολισμό. Ο Γιάννης Καλαβριανός φέρνει από τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου τη χειμερινή του παραγωγή, το πρόσφατο (2010) έργο του Πολωνού δραματουργού Ταντέους Σλομποτζιάνεκ, «Η τάξη μας», που έρχεται να αποκαταστήσει την ιστορική αλήθεια πίσω από τη μαζική δολοφονία των Εβραίων κατοίκων μιας πολωνικής πόλης κατά τη διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου.

ΘΟΚ - Γιάννης Καλαβριανός: Η τάξη μας, του Ταντέους Σλομποτζιάνεκ

ΘΟΚ – Γιάννης Καλαβριανός: Η τάξη μας, του Ταντέους Σλομποτζιάνεκ

Ο Αλέξης Ρίγλης (παρουσίασε δουλειές του την τελευταία τριετία στο θέατρο 104), στην πρώτη του δουλειά στο Φεστιβάλ Αθηνών, ανεβάζει το έργο της Κάρυλ Τσέρτσιλ, «Top Girls» (1982), που επιτίθεται στην πολιτική της Θάτσερ. Η Ελένη Ευθυμίου επιλέγει μια καίρια έως σήμερα πολιτική παραβολή για την εξουσία, τη μεταγραφή της «Αντιγόνης» από τον Ζαν Ανούιγ, όπως και ο εκπρόσωπος της «μεγαλύτερης» γενιάς, Δαμιανός Κωνσταντινίδης, εκ Θεσσαλονίκης ορμώμενος, που παρουσιάζει σε πανελλήνια πρεμιέρα το «Παραβάν» του Ζενέ. Ο έτερος εκπρόσωπος αυτής της γενιάς, Γιάννης Κακλέας, επιστρέφει στο Φεστιβάλ, όχι με κάποια αριστοφανική κωμωδία, αλλά με ένα ολονύχτιο αφιέρωμα στην Σάρα Κέην, που φέρνει στο νου το 24ωρο εγχείρημά του λίγα χρόνια πριν πάνω στον Μπέκετ.

 Από Κοινού – Αλέξης Ρίγλης: Top Girls, της Caryl Churchill

Από Κοινού – Αλέξης Ρίγλης: Top Girls, της Caryl Churchill

Ελάχιστη, αλλά μάλλον ηχηρή, είναι η εκπροσώπηση του κλασικού ρεπερτορίου. Η Ορχήστρα των Μικρών Πραγμάτων, που πριν δυο χρόνια εγκατέλειψε το devised theatre βουτώντας κατευθείαν στα βαθιά ανεβάζοντας «Άμλετ», εγκαινιάζει τη συμμετοχή της στο Φεστιβάλ με ένα άλλο αριστούργημα της ελισαβετιανής περιόδου, την ιστορική τραγωδία του Κρίστοφερ Μάρλοου «Η σφαγή των Παρισίων». Το έργο, που βασίζεται σε σύγχρονα του συγγραφέα γεγονότα, αυτά που διαδραματίστηκαν τη Νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου στο Παρίσι, αποτελεί ένα δραματουργικό μωσαϊκό βίας, επικού μεγέθους, που ανεβαίνει σπάνια (μια έμμεση σύστασή του αποτέλεσε η ταινία του Πατρίς Σερώ, «Βασίλισσα Μαργκό»). Η Ιόλη Ανδρεάδη καταθέτει μια αντεστραμμένη ματιά πάνω στον σαιξπηρικό «Βασιλιά Ληρ», φέρνοντας στην Ελλάδα -και εξελίσσοντας;- την παράσταση «Young Lear», που είχε πρωτοπαρουσιάσει σε εργαστηριακή μορφή στη Ρώμη προ διετίας.

Ελένη Ευθυμίου: Αντιγόνη, του Ζαν Ανούιγ

Ελένη Ευθυμίου: Αντιγόνη, του Ζαν Ανούιγ

Σε διαφορετικό ύφος είναι η επιλογή της Σοφίας Μαραθάκη (του φετινού «Ο Φίλιπ Γκλας αγοράζει μια φραντζόλα ψωμί», που έκανε αίσθηση) με τη «Φιλονικία» του Μαριβώ, ενώ ο Κώστας Γάκης και η ομάδα «Ιδέα» (μετά τον Σαίξπηρ και τον Σοφοκλή καταπιάνονται με τον Αριστοφάνη και υπογράφουν τη μοναδική κωμωδία του προγράμματος· παρουσιάζουν ολόκληρο τον κωμωδιογράφο (σαν να λέμε την ελληνική εκδοχή του: «Ολόκληρος ο Σαίξπηρ σε μία ώρα»), ήτοι την «Αριστοφανιάδα», επί της σκηνής του Ηρωδείου.

Εν αναμονή, λοιπόν!

Info: Διαβάστε το αναλυτικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου 2016

Διαβάστε επίσης:“Οι ξένες συμμετοχές του Φεστιβάλ Αθηνών”, από την Τώνια Καράογλου