Στις 23 Απριλίου γιορτάσαμε την Παγκόσμια Ημέρα του Βιβλίου με πολλές εκδηλώσεις σε όλη τη χώρα και για όλες τις ηλικίες. Κατά τη γνώμη μου δεν υπάρχουν ημέρες, ούτε εποχές για το βιβλίο. Το βιβλίο δεν είναι εποχικό είδος. Είναι όμως μια καλή ευκαιρία να κάνουμε το βιβλίο μια γιορτή, μια κοινωνία, να συνδιαλαγούμε και να μιλήσουμε γι’ αυτό. Στο πρώτο τετράμηνο αυτού του παράξενου δίσεκτου έτους, η εκδοτική δραστηριότητα στην ελληνική λογοτεχνία και ποίηση ήταν ήδη αρκετά μεγάλη. Το ελληνικό μυθιστόρημα, με δείγματα του οποίου ασχολούμαστε σε αυτό το άρθρο, χαρακτηρίζεται από μια στροφή προς τα έσω. Είτε σε ένα φανταστικό σκηνικό μη τόπου, είτε με φόντο έναν τόπο σε κρίση, τα ερωτήματα περί νοήματος, ύπαρξης, επιβίωσης, επανατίθενται διαρκώς.

«Νεοελληνική Μυθολογία», Αύγουστος Κορτώ & «Νεαρό άσπρο ελάφι», Χρήστος Χωμενίδης
Μέσα λοιπόν στους πρώτους μήνες αυτού του μυστήριου, δίσεκτου έτους έχουμε νέα βιβλία από τους Αύγουστο Κορτώ («Νεοελληνική Μυθολογία») και Χρήστο Χωμενίδη («Νεαρό άσπρο ελάφι»), εκδόσεις Πατάκη.

«Το άλλο μου ολόκληρο», Τασούλα Επτακοίλη
Από τις εκδόσεις Πατάκη επίσης έχουμε «Το άλλο μου ολόκληρο» (εκδόσεις Πατάκη) της Τασούλας Επτακοίλη, για τον Κώστα της που έφυγε. Ένα ημερολόγιο του πρώτου χρόνου χωρίς εκείνον, ένα σπαρακτικό, ειλικρινές ημερολόγιο πένθους για κάθε ημέρα στην οποία καθρεφτίζεται η αντίστοιχη του προηγούμενου έτους που ο σύντροφός της ακόμα υπήρχε. Αυτή η πρώτη, αδυσώπητη χρονιά απουσίας. Αυτή η σκληρή και ανελέητη μνήμη.

«Λεσβία», Βαγγέλης Ραπτόπουλος
Αίσθηση κάνει η «Λεσβία» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (εκδόσεις Κέδρος). Ένας παθιασμένος έρωτας ανάμεσα σε δύο φοιτήτριες, τη Βιβή, έμπειρη και συνειδητοποιημένη και την πιο άπειρη και λιγότερο κατασταλαγμένη Μελίνα. Μια σχέση που πέρα από την κραυγάζουσα σεξουαλικότητά της, συγκινεί με τον γνήσιο ερωτισμό και την παράξενη αθωότητά της. Η σχέση είναι για τη Μελίνα τα πάντα: ερωτική, αδερφική, φιλική, αναζωογονητική. Αλλά κάπου εκεί εισβάλλει ένας ντοπαρισμένος χούλιγκαν, την ψυχοσύνθεση του οποίου γνωρίζουμε μέσα από τις σημειώσεις του ψυχιάτρου του κι ένας βιασμός, που δεν αφήνει πίσω του τίποτα πια να είναι όπως πριν.

«Κρυφή πόρτα», Αλέξης Πανσέληνος
Η «Κρυφή πόρτα» του Αλέξη Πανσέληνου (εκδόσεις Μεταίχμιο) ενώνει δυο διαμερίσματα που ο εξηντάρης Ευγένιος προσπαθεί να ξαναδιαχωρίσει, ώστε να συμπληρώσει την τριψήφια σύνταξη του δημοσίου με ένα νοίκι. Όταν η νεαρή και όμορφη Μαρία θα έρθει να μείνει εκεί, η πόρτα της μεσοτοιχίας κλείνει, ανοίγοντας ένα παραθυράκι σε πολλά μυστικά. Της ζωής των άλλων, ή και της δικής του ζωής τελικά;

«Έξω χιονίζει», Σάκης Σερέφας
Ο Σάκης Σερέφας με το «Έξω χιονίζει» (εκδόσεις Πόλις) μας ταξιδεύει στο «μουρλό σύμπαν» του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου με την έλευση των ξένων στρατιωτών στη Θεσσαλονίκη του 1915. Μόνο που το μέσον του ταξιδιού είναι επίσης μουρλό: το 2015 σε επετειακή εκδήλωση στο Ράδιο Σίτυ το μέντιουμ Νίνα μεσολαβεί ώστε το κοινό να δει και ν’ ακούσει τα εκτοπλάσματα έξι ξένων στρατιωτών να διηγούνται τις δικές τους ιστορίες από τα παράπλευρα του πολέμου και τη δική τους ζωή στην πόλη. Το κοινό; Αυτό έχει τις δικές του ιστορίες. Και έξω χιονίζει…

«Άνθρωπος στο τρένο», Βασίλης Δανέλλης
Σε έναν μη τόπο κινούνται δύο βιβλία των εκδόσεων Καστανιώτη, «Άνθρωπος στο τρένο» του Βασίλη Δανέλλη και «Λευκή κουρτίνα» του Δημήτρη Γράψα. Στον «Άνθρωπο στο τρένο» έχουμε δυο ανθρώπους που πεθαίνουν σ’ έναν σιδηροδρομικό σταθμό κάτω από μυστήριες συνθήκες. Ο δημοσιογράφος που βρίσκεται τυχαία εκεί μιλά με πέντε αυτόπτες μάρτυρες. Κι όμως, καμιά εκδοχή δεν ταιριάζει. Ο καθένας έχει δει το ίδιο συμβάν με τελείως διαφορετική οπτική κι έχει βγάλει ένα εντελώς διαφορετικό συμπέρασμα. Τελικά, υπάρχει μια αλήθεια;

«Λευκή κουρτίνα», Δημήτρης Γράψας
Στη «Λευκή κουρτίνα» ο Χ. ξυπνά ένα πρωινό όπως όλα τ’ άλλα. Άνεργος και σιχτιρισμένος με τη φίλη του την Κλαίρη που τον πιέζει ν’ αποκτήσει μια κανονικότητα. Μόνο που τελικά εκείνη τη μέρα τίποτε δεν είναι το ίδιο, αλλά και όλα είναι η αρχή μιας νέας αντικανονικής κανονικότητας: κλεισμένος σε ένα δωμάτιο για άγνωστο λόγο κι από άγνωστους δεσμώτες, αναλογίζεται τη ζωή του και  αναζητά τρόπους επικοινωνίας με τον έξω κόσμο αλλά και το νέο του περιβάλλον. Μπορεί να αναμετρηθεί με όλα αυτά;

«Υπουργός νύχτας», Γιώργος Σκαμπαρδώνης
Ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης με το νέο του μυθιστόρημα «Υπουργός νύχτας» (εκδόσεις Πατάκη) μας μεταφέρει σ’ έναν μπρεχτικό υπόκοσμο χαμένων κορμιών, φιλίας και προδοσιών, παιχνιδιού κι εγκλήματος. Μικροΐντριγκες, μικροεξουσίες και πάθη κάθε λογής, μικροί ποταποί άνθρωποι  που μπορούν απλώς να εξελιχθούν σε μεγάλους ποταπούς ανθρώπους, με φόντο τη Θεσσαλονίκη του Σκαμπαρδώνη.

«Το πέρασμα», Κωνσταντίνος Τζαμιώτης
Επίκαιρη όσο δε γίνεται, μια πολύ πρόσφατη έκδοση, «Το πέρασμα» του Κωνσταντίνου Τζαμιώτη (εκδόσεις Μεταίχμιο). Μια χειμωνιάτικη νύχτα μια καραβιά πρόσφυγες ναυαγεί σε ένα μικρό ελληνικό νησί και μένει εκεί για τέσσερις ημέρες μέχρι να βρεθεί λύση μεταφοράς τους σε άλλο περιβάλλον και υποδομές. Οι ισορροπίες του νησιού με τους λιγοστούς κατοίκους δοκιμάζονται. Το δίκιο εναλλάσσεται με το άδικο σε έναν κόσμο που… χωράει τελικά όλους;