Όσοι αγάπησαν το «Λίγη ζωή» της Χάνια Γιαναγκιχάρα, διαβάζοντας το πρώτο της βιβλίο «Οι άνθρωποι στα δέντρα» μπορούν να διακρίνουν την πλούσια και αριστοτεχνική πρόζα της. Η Γιαναγκιχάρα εισχωρεί σε ένα διεφθαρμένο μυαλό για να μας παραδώσει ένα έργο για τη μηδενική μας αντίσταση στη ματαιοδοξία.

Το 2018 ήταν η χρονιά του Paul Auster, αφού μας έδωσε ένα αριστούργημα, το «4 3 2 1». Η κινηματογραφική γραφή του παρακολουθεί την ενηλικίωση ενός αγοριού σε τέσσερις εκδοχές. Οι συνθήκες και η τύχη αποδεικνύονται πιο ισχυρά σύμβολα από την επιλογή. Ο καθένας μας μπορεί να φανταστεί τη δική του ζωή μέσα σε άλλες συνθήκες, ένα μεγάλο μυθιστόρημα για τα πράγματα που μεταμορφώνουν τη ζωή μας αν είχαν γίνει αλλιώς.

Ο Ντίνο Μπουτζάτι, συγγραφέας με φανατικούς αναγνώστες, στο τελευταίο του μυθιστόρημα «Ένας έρωτας» μας ξεναγεί στο Μιλάνο της δεκαετίας του ’60, σε μια πόλη σχεδόν παράλογη και άκρως ερεθιστική, φόντο μιας ερωτικής ιστορίας ανάμεσα σε έναν αρχιτέκτονα και μια πόρνη που αναζητούν απελπισμένα και από άλλους δρόμους την αγάπη.

Τι συμβαίνει όταν μια άγνωστη με επιμελώς κρυμμένο παρελθόν φτάνει σε ένα προάστιο, στο οποίο όλα φαίνονται ρόδινα και απολύτως ρυθμισμένα; Η αγαπημένη για τους συγγραφείς ιστορία της εισβολής ενός ξένου στη ζωή των ανθρώπων μιας μικρής κοινότητας, με την πένα της Σελέστ Ινγκ μετατρέπεται σε ένα τρυφερό και μαζί βαθιά ανθρώπινο και μυστηριώδες μυθιστόρημα, στο οποίο η ανθρώπινη τραγωδία συναντά τη λεπτομέρεια της ιδιοσυγκρασίας. Το «Μικρές φωτιές παντού» υμνεί τη διαφορετικότητα και μας επισημαίνει την αξία της.

Ο Τζούλιαν Μπαρνς, ένας από τους σημαντικότερους Βρετανούς συγγραφείς, γράφει ένα βαθιά συγκινητικό μυθιστόρημα για τον έρωτα ενός δεκαεννιάχρονου για μια μεγαλύτερή του γυναίκα και την επίπτωση της αποκάλυψης του έρωτα στην υπόλοιπη ζωή του. «Η μοναδική ιστορία» είναι ένα μυθιστόρημα με μεγάλο πόνο αλλά και με την ελπίδα διαφυγής από μια αδιέξοδη αγάπη, με την ελπίδα για μια επόμενη ελπιδοφόρα και φωτεινή.

Paul Auster – 4 3 2 1

Ο Paul Auster έγραψε ένα αριστούργημα στα 71 του χρόνια. Το πολυπρόσωπο βιβλίο του είναι ένα ιδιοφυές λογοτεχνικό σταυρόλεξο εικόνων, εννοιών και γεγονότων που επινοεί, ο Auster καταγράφει τον κόσμο του και τον σύγχρονο κόσμο μέσα από τα βιβλία, τις ταινίες, τα σπορ, την πολιτική και το σεξ. Ο ήρωας πρωταγωνιστεί σε τέσσερις διαφορετικές ιστορίες ενηλικίωσης. Είναι ο ίδιος που ζει τέσσερις διαφορετικές ζωές. Στις οποίες παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο η τύχη και το τυχαίο.

Ο Auster φέρνει σε πρώτο πλάνο το «αν» που απασχολεί έναν συγγραφέα καθώς πλέκει την ιστορία και τους χαρακτήρες του. «Πόσο ενδιαφέρουσα σκέψη, είπε από μέσα του ο Φέργκιουσον: να φαντάζεται πόσο διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα γι’ αυτόν παρόλο που ήταν ο ίδιος. Το ίδιο αγόρι σε διαφορετικό σπίτι με διαφορετικό δέντρο. Το ίδιο αγόρι με διαφορετικούς γονείς. Το ίδιο αγόρι με τους ίδιους γονείς που δεν έκαναν τα ίδια πράγματα με τώρα. Κι αν ο πατέρας του ήταν ακόμη κυνηγός μεγάλων θηραμάτων, για παράδειγμα, και ζούσαν όλοι στην Αφρική; Κι αν η μητέρα του ήταν μια διάσημη ηθοποιός του κινηματογράφου και ζούσαν όλοι στο Χόλιγουντ; Κι αν είχε αδελφό ή αδελφή; Κι αν ο θείος του ο Άρτσι δεν είχε πεθάνει και το δικό του όνομα δεν ήταν Άρτσι; Κι αν είχε πέσει από το ίδιο δέντρο και είχε σπάσει δύο πόδια αντί για ένα; Κι αν είχε σπάσει και τα δύο χέρια και τα δύο πόδια; Κι αν είχε σκοτωθεί; Ναι, όλα ήταν πιθανά, και το ότι τα πράγματα γίνονταν έτσι δεν σήμαινε από μόνο του ότι δεν μπορούσαν να γίνουν αλλιώς».

Στο 4 3 2 1 οι ήρωες είναι παιδιά, έφηβοι και φτάνουν στην αρχή της ενηλικίωσης. Αυτός είναι ένας ακόμα άθλος του Auster, να ανακαλέσει την παιδική και την εφηβική εντύπωση για τον κόσμο και τα γεγονότα, να είναι αυτός ο ήρωας και όχι ο παρατηρητικός συγγραφέας. Οι τέσσερις ζωές είναι συναρπαστικές, καθηλωτικές και εθιστικές. Είναι ένα συγκινητικό βιβλίο για τις πολλές εκδοχές της ζωής και των φωτεινών και σκοτεινών περιοχών της.

Ποιος το περίμενε ότι το τελευταίο βιβλίο του Paul Auster θα ήταν απλώς ασύγκριτο;

Η μετάφραση είναι της Μαρίας Ξυλούρη.

Χάνια Γιαναγκιχάρα – Οι άνθρωποι στα δέντρα

«Πολλά χρόνια πριν, πολλά, πολλά χρόνια, πριν τον καιρό του ανθρώπου, ήταν μια μεγάλη πέτρα, ένας θεός, που τον έλεγαν Ιβου’ίβου, που διαφέντευε μονάχος ένα απέραντο υγρό βασίλειο. Ήταν πολύ δυνατός, αυτός ο θεός, και η επικράτειά του περιείχε καθετί κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας – το βασίλειό του ήταν ένα βασίλειο καρχαριών που χτυπούσαν τις ουρές τους και ξεγύμνωναν τα δόντια τους και φαλαινών γιγάντιων, τυφλών, και στόλων από ψάρια και λειμώνων από φύκια που λικνίζονταν και τον χάιδευαν σαν τα μαλλιά μιας νύμφης». 

Το 1950, ο Νόρτον Περίνα, ένας νεαρός γιατρός, συµφωνεί να συνοδεύσει τον ανθρωπολόγο Πολ Τάλεντ σε µια αποστολή στο αποµακρυσµένο νησί Ιβου’ίβου της Μικρονησίας, σε αναζήτηση µιας φηµολογούµενης χαµένης φυλής. Επιτυγχάνουν: Δεν βρίσκουν µονάχα τη φυλή αλλά και µια οµάδα δασόβιων που τους βαφτίζουν «ονειροβάτες» και οι οποίοι αποδεικνύεται πως είναι εξαιρετικά µακρόβιοι µα και ανοϊκοί. Ο Περίνα υποψιάζεται πως η πηγή της µακροζωΐας τους είναι µια δυσεύρετη χελώνα µην µπορώντας να αντισταθεί στην πιθανότητα της αιώνιας ζωής, σκοτώνει µια χελώνα και περνάει λαθραία το κρέας της στις ΗΠΑ. Αποδεικνύει την υπόθεσή του επιστηµονικά, κερδίζοντας παγκόσµια φήµη και το βραβείο Νόµπελ, σύντοµα όµως ανακαλύπτει ότι αυτή η θαυµατουργή ιδιότητα έχει ένα φρικτό τίµηµα.

Το ντεμπούτο της Hanya Yanagihara που την ανέδειξε ως μία από τις σημαντικότερες νέες φωνές της λογοτεχνίας.

Η μετάφραση είναι της Μαρίας Ξυλούρη.

Σελέστ Ίνγκ – Μικρές φωτιές παντού

Στο Σέικερ Χάιτς, ένα ήρεμο, προοδευτικό προάστιο του Κλίβελαντ, όλα είναι σχεδιασμένα ως την τελευταία λεπτομέρεια – από τη χάραξη των στριφογυριστών δρόμων και το χρώμα των σπιτιών, ως τις επιτυχημένες ζωές που πρόκειται να ζήσουν οι κάτοικοί του. Και κανείς δεν ενσαρκώνει αυτό το πνεύμα καλύτερα απ’ ότι η Έλενα Ρίτσαρντσον, της οποίας η βασική αρχή είναι να σέβεται πάντα τους κανόνες.

Τότε, στην ειδυλλιακή φούσκα που συνιστά τη ζωή της οικογένειάς της, μπαίνει η Μία Γουόρεν, μια αινιγματική καλλιτέχνιδα που νοικιάζει μαζί με την έφηβη κόρη της, την Περλ, ένα σπίτι των Ρίτσαρντσον. Σύντομα η Μία και η Περλ αποκτούν πολύ σημαντικότερο ρόλο στη ζωή τους από αυτόν των απλών ενοικιαστριών – και τα τέσσερα παιδιά των Ρίτσαρντσον γοητεύονται από τη μητέρα και την κόρη. Η Μία όμως κουβαλά ένα μυστηριώδες παρελθόν και μια αψηφισιά για το κατεστημένο που απειλεί να ανατρέψει την τόσο τέλεια οργανωμένη κοινότητά τους.

Το Μικρές φωτιές παντού διερευνά το βάρος των μυστικών, την τρομερή δύναμη της μητρότητας, καθώς και τον κίνδυνο που ελλοχεύει στην πεποίθηση πως ακολουθώντας τους κανόνες μπορείς να αποτρέψεις μια συμφορά. Η μαγεία αυτού του μυθιστορήματος έγκειται στο ότι όλοι οι χαρακτήρες, και πολλοί από τους αναγνώστες, ενστερνίζονται αυτή την αθώα ψευδαίσθηση ότι όλα είναι καλά. Ποιος όμως βάζει μικρές φωτιές παντού; Διαβάζουμε με αγωνία τη μια σελίδα μετά την άλλη για να ανακαλύψουμε τον δράστη, παρόλο που υποψιαζόμαστε πως μπορεί η στάχτη να λερώνει τα δικά μας χέρια. Ένα κοινωνικό, ρεαλιστικό, σύγχρονο αμερικανικό μυθιστόρημα για τη μητρότητα και τις οικογενειακές σχέσεις, την εφηβεία, τον ρόλο της φυλής και της κοινωνικής τάξης.

Η μετάφραση είναι της Ρίτας Κολαΐτη.

Ντίνο Μπουτζάτι – Ένας έρωτας

Τώρα αντιλαµβάνεται ότι, όσο κι αν προσπαθεί να εξεγερθεί, η σκέψη της τον καταδιώκει κάθε χιλιοστοµετρική στιγµή της µέρας… Και καταλαβαίνει ότι η υπόθεση είναι γελοία, χαζή και ολέθρια, ότι είναι η κλασική παγίδα στην οποία πέφτουν οι χωριάτες απ’ την επαρχία, που οποιοσδήποτε θα τους περνούσε για ηλίθιους και γι’ αυτό δεν έχουν να περιµένουν παρηγοριά, βοήθεια ή έλεος από κανέναν, η παρηγοριά και η βοήθεια µπορούν να έρθουν µόνο από εκείνη, αλλά εκείνη δεν νοιάζεται γι’ αυτόν, όχι από κακία ή επειδή της αρέσει να τον κάνει να υποφέρει, µόνο που για κείνη αυτός δεν είναι παρά ένας τυχαίος πελάτης, εξάλλου πού να ξέρει η Λάιντε ότι ο Αντόνιο είναι ερωτευµένος; Δεν µπορεί καν να της περάσει απ’ το µυαλό, ένας άντρας από ένα τόσο διαφορετικό περιβάλλον, ένας άντρας σχεδόν πενήντα χρονών. Και οι άλλοι; Η µητέρα του, οι φίλοι; Αλίµονο αν ήξεραν.

Κι όµως, ακόµα και στα πενήντα του µπορεί κανείς να είναι παιδί, αδύναµος, χαµένος και τροµαγµένος ακριβώς όπως το παιδί που χάθηκε στο σκοτεινό δάσος. Η ανησυχία, η δίψα, ο φόβος, το σάστισµα, η ζήλια, η ανυποµονησία, η απελπισία. Ο έρωτας! Το Μιλάνο της δεκαετίας του 1960, ένα σύμβολο της Βαβέλ κάθε εποχής, είναι το φόντο στο οποίο εκτυλίσσεται αυτή η μικρή ερωτική ιστορία. Πρωταγωνιστές της ο μεσήλικας αρχιτέκτονας Αντόνιο Ντορίγκο και η Λάιντε, μια νεαρή πόρνη. Εκείνος την ερωτεύεται παράφορα και εμμονικά, εκείνη του φέρεται σαδιστικά υποβάλλοντάς τον σε διάφορους εξευτελισμούς. Μια ιστορία για τη λαχτάρα της αληθινής αγάπης μεταξύ ανθρώπων με γήινες φιλοδοξίες. Το τελευταίο μυθιστόρημα του Ντίνο Μπουτζάτι, ένα ώριμο έργο για την απελπισία του μονόπλευρου έρωτα.

Η μετάφραση είναι της Μαρίας Οικονομίδου.

Τζούλιαν Μπαρνς – Η μοναδική ιστορία


«Οι περισσότεροι έχουμε μία μόνο ιστορία να πούμε. Δεν εννοώ πως μας συμβαίνει ένα μόνο πράγμα στη ζωή μας: υπάρχουν αναρίθμητα συμβάντα, τα οποία μετατρέπουμε σε αναρίθμητες ιστορίες. Μόνο μία όμως έχει σημασία, μόνο μία αξίζει να ειπωθεί τελικά. Αυτή είναι η δική μου».

Είναι αρχές της δεκαετίας του εξήντα, σε ένα συντηρητικό προάστιο δεκαπέντε μίλια νοτίως του Λονδίνου. Ο Πολ, δεκαεννιά χρόνων, φοιτητής πανεπιστημίου που έχει γυρίσει σπίτι για τις διακοπές, μετά από παρότρυνση της μητέρας του γράφεται στην τενιστική λέσχη. Στο τουρνουά του μεικτού διπλού, παρτενέρ του είναι η κυρία Μακλέοντ. Είναι σαράντα οκτώ, όλο αυτοπεποίθηση και ειρωνεία. Το μικρό της όνομα είναι Σούζαν· είναι παντρεμένη με δυο μεγάλες κόρες. Ο Πολ και η Σούζαν σύντομα γίνονται εραστές.

Ο πρώτος έρωτας έχει συνέπειες που κρατούν μια ολόκληρη ζωή, όμως ο Πολ, στα δεκαεννιά του χρόνια, δεν μπορεί να το γνωρίζει. Σ’ αυτήν την ηλικία, νιώθει περήφανος που η σχέση του καταπατά τις κοινωνικές συμβάσεις και αναστατώνει τα ήθη της μικρής του πόλης. Μεγαλώνοντας, ωστόσο, οι απαιτήσεις αυτού του έρωτα γίνονται πολύ μεγαλύτερες και βαρύτερες απ’ όσο θα μπορούσε να προβλέψει… Ένα τρυφερό, ενορατικό, στοχαστικό, βαθιά συγκινητικό μυθιστόρημα, γραμμένο με τη μοναδική ευαισθησία ενός από τους σημαντικότερους χαρτογράφους της ανθρώπινης καρδιάς.

«Θα προτιμούσες να αγαπάς πολύ και να υποφέρεις πολύ ή να αγαπάς λίγο και να υποφέρεις λίγο; Νομίζω πως αυτό είναι, τελικά, το μόνο ουσιαστικό ερώτημα».

Η μετάφραση είναι της Κατερίνας Σχινά.