Ο Γιοχάνες Βερμέερ πέθανε το 1675 στο Ντελφτ, όπου γεννήθηκε και έζησε όλη του τη ζωή. Ήταν μόνο 43 ετών και καθώς ζωγράφιζε μόνο έναν ή δυο πίνακες το χρόνο, άφησε πίσω του μόνο 36 ζωγραφικά έργα. Είναι εκπληκτικό το γεγονός, δεδομένης τη περιορισμένης παραγωγής έργων του, ότι σήμερα απολαμβάνει τόσο μεγάλη διασημότητα σε όλο τον κόσμο. Είναι όχι μόνο ο πιο διάσημος και μυστηριώδης –καθώς πολύ λίγες πληροφορίες υπάρχουν τόσο για τη ζωή όσο και για την εκπαίδευσή του- καλλιτέχνης του Χρυσού αιώνα της Ολλανδικής ζωγραφικής, αλλά θεωρείται και ο πιο ιδιοφυής για τη χρήση του φωτός, «αυτή είναι η ιδιοφυΐα του», γράφουν οι μελετητές του σε όλο τον κόσμο.

Η επανένωση 12 έργων του, -του ενός τρίτου του συνολικού σώματος εργασίας του- από τα πιο πολύτιμα, δεν μπορεί παρά να αποτελεί γεγονός. Ο κόσμος της τέχνης και τα μέσα ενημέρωσης σε όλο τον κόσμο, χαρακτηρίζοντας την έκθεση που οργάνωσε το Μουσείο του Λούβρου ξεχωριστό γεγονός και «έκθεση της χρονιάς», ανέβασαν τη θερμοκρασία αναμονής της έκθεσης στα ύψη. Η έκθεση στο Λούβρο ξεκίνησε στις 22 Φεβρουαρίου και θα  διαρκέσει μέχρι τις 22 Μαΐου για να ταξιδέψει μετά στην Εθνική πινακοθήκη της Ουάσιγκτον.

Vermeer's Milkmaid, Rijksmuseum, Amsterdam Photo: Louvre

Vermeer’s Milkmaid, Rijksmuseum, Amsterdam Photo: Louvre

The Letter by Vermeer, National Gallery of Ireland Photo: Louvre

The Letter by Vermeer, National Gallery of Ireland Photo: Louvre

Με την ανακοίνωση της έκθεσης «Ο Βερμέερ και οι Μεγάλοι Δάσκαλοι της Ζωγραφικής της Καθημερινής Ζωής», στην οποία συμπεριλαμβάνονται όχι μόνο τα 12 έργα του Βερμέερ, αλλά και των ομότεχνών του Ζεράρ Ντου, Γιαν Στέεν, Γκαμπριέλ Μετσού και Πίτερ ντε Χοχ, και θεωρείται η πιο μεγάλη του είδους της που έχει γίνει την τελευταία εικοσαετία, το Λούβρο περίμενε ότι θα ξεπεράσει τα προβλήματα που έχουν δημιουργήσει στο μουσείο οι τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι, το 2015 και το 2016, δηλαδή την πτώση της επισκεψιμότητας κατά 15% τουλάχιστον, αριθμός ο οποίος μεταφράζεται σε 2.000.000 επισκέπτες. Συγκεκριμένα,  όπως είχε δηλώσει ο διευθυντής του μουσείου Jean-Luc Martinez, το Λούβρο το 2016 υποδέχτηκε 7,3 εκ. επισκέπτες από το ρεκόρ των 9,3 εκ. επισκεπτών το 2014. Τότε, το μουσείο είχε προβλέψει ότι ο αριθμός των επισκεπτών θα μπορούσε να αυξηθεί στα 12 εκατομμύρια μέχρι το 2025. Η έκθεση των Old masters ήταν το πιο δυνατό χαρτί που μπορούσε να παίξει το μουσείο, καθώς σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης εκθέσεις αυτού του είδους βρίσκονται πρώτες σε αριθμό επισκεπτών αφήνοντας του καλλιτέχνες του 20ου αιώνα, πολλές θέσεις πίσω. Είναι και μια έκθεση αντάξια της φήμης και της παράδοσης του μουσείου, το μεγάλο μπλόκμπαστερ της στο χώρο της τέχνης εδώ και πολλά χρόνια.

The Lacemaker by Vermeer, Louvre Photo: Louvre

The Lacemaker by Vermeer, Louvre Photo: Louvre

Κανένας από τους ανθρώπους του μουσείου δεν περίμενε ότι η έκθεση θα προκαλούσε μεγαλύτερο πονοκέφαλο από ότι θρίαμβο. Η αιτία αναζητείται στην οργάνωση και τα προβλήματα μεγαλώνουν καθώς το προσωπικό ασφαλείας έχει απειλήσει ότι θα προχωρήσει σε απεργία αν δε βελτιωθεί η κατάσταση, πράξη που θεωρείται σχεδόν πραξικόπημα.

Ο «Βερμέερ, θύμα του Λούβρου» γράφει το «Louvre pour tous», μια δημοφιλής ιστοσελίδα για το μουσείο, ενώ στο τουίτερ οι επισκέπτες κυριολεκτικά οργιάζουν, καταγγέλλοντας ότι δε λειτουργούν τα μηχανήματα πρόσβασης, κατηγορώντας για ανικανότητα και πρόκληση χάους, το πρώτο μουσείο της Ευρώπης. Το Λούβρο, παραδόξως, φαίνεται δεν ήταν έτοιμο για τα πλήθη που έχουν πλημμυρίσει τα προαύλια και περιμένουν υπομονετικά για να δουν την έκθεση. 9.500 επισκέπτες έφτασαν την πρώτη μέρα, ενώ 40.000 εισιτήρια κόπηκαν κατά τη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας. Η ζήτηση ήταν τόσο υψηλή που το σύστημα κρατήσεων του μουσείου κράσαρε και έπρεπε να αντικατασταθεί από ένα νέο site «πιο ανθεκτικό».

Μουσείο Λούβρου

Οι ουρές είναι μεγάλες τόσο έξω από το μουσείο, όσο και μέσα σε αυτό, καθώς οι αίθουσες έχουν χωρητικότητα 250 έως 300 άτομα, ενώ απέξω περιμένουν εκατοντάδες. Το πρόβλημα ξεκινά από το ίδιο το σύστημα κρατήσεων. Για να ρυθμίσει ένα μουσείο τη ροή του επιλέγεις την ώρα που θα μπεις αν και εφόσον υπάρχουν εισιτήρια για τη συγκεκριμένη ώρα. Το Λούβρο το κάνει κάπως ανάποδα. Πρώτα αγοράζεις εισιτήριο και αφού καταχωρηθεί η αγορά σου μπορείς να επιλέξεις ώρα. Πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να βγάλεις το εισιτήριο στις 9 το πρωί για την ίδια μέρα και να μπορείς να μπεις μετά από δυο ή τέσσερις ώρες, ή να μη μπορέσεις να μπεις καθόλου αν δε σε εξυπηρετούν οι ώρες. Στην ουσία κρατάς απλώς ένα εισιτήριο, ένα μαγικό χαρτάκι που δε σου εξασφαλίζει την είσοδο. Ή πρέπει να έχεις αφιερώσει στο να φας όλη σου τη μέρα στο Λούβρο.

The Geographer by Vermeer Stadel Museum, Frankfurt Photo: Louvre

The Geographer by Vermeer Stadel Museum, Frankfurt Photo: Louvre

Το συνδικάτο που εκπροσωπεί το προσωπικό ασφαλείας του μουσείου, το CGT, ανακοίνωσε το σχέδιό του για κυλιόμενη απεργία, στις 10 Μαρτίου, κάτι που ναι μεν θα επιτείνει το χάος που ήδη επικρατεί, αλλά η διαμαρτυρία τους για την παραβίαση των επαγγελματικών τους δικαιωμάτων δε μοιάζει ανυπόστατη, καθώς επικαλούνται «συχνή λεκτική και σωματική κακοποίηση». Η ζωή του προσωπικού ασφαλείας μπορεί να μετατραπεί εύκολα σε κόλαση, καθώς όλοι είναι ανυπόμονοι, όλοι θέλουν να τραβήξουν μια φωτογραφία με τα κινητά, διαπληκτίζονται με τους διπλανούς τους για το ποιος θα σταθεί πιο κοντά στον πίνακα μέσα στο γενικό στριμωξίδι και το ημίφως που έχουν οι αίθουσες. Όποιος έχει σταθεί για περισσότερες από τρεις ώρες έξω από ένα μουσείο μέσα στο κρύο και πολλές φορές μια και δύο ώρες μέσα σε αυτό μέχρι να έρθει η σειρά του να μπει στις αίθουσες γνωρίζει ότι εύκολα η χαρά μετατρέπεται σε εφιάλτη και το όνειρο της απόλαυσης σε τραγωδία που συνοδεύεται από μεγάλο εκνευρισμό με πρώτα φυσικά θύματα, το προσωπικό. Το προσωπικό ασφαλείας επικαλείται ακόμα και το «καλύτερο γενικό συμφέρον του κοινού».

The Astronomer by Vermeer Photo: Louvre

The Astronomer by Vermeer Photo: Louvre

Ανάμεσα σε όλους αυτούς που διαμαρτύρονται, οι φίλοι του Λούβρου, η ομάδα που ανέρχεται στο διόλου ευκαταφρόνητο αριθμό των 60.000 μελών, βλέπει το προνόμιό της, που έχει ήδη ακριβοπληρώσει, το να μπορεί να μπαίνει όπως οι δημοσιογράφοι, οι κάτοχοι καρτών του Διεθνούς Συμβουλίου των Μουσείων, ακόμα και τα μέλη του προσωπικού από μια ειδική είσοδο να καταργείται αφού σε αυτή τη συγκεκριμένη έκθεση πρέπει να ακολουθήσουν τους ίδιους κανόνες κράτησης θέσης και αναμονής. Καθώς το προνόμιο κάνει φτερά οι θυμωμένες φωνές τους  συντελούν στο χάος της αντιπαράθεσης μεταξύ όλων των πλευρών.

Ένας εκπρόσωπος του μουσείου, είπε ότι το χάος προκλήθηκε εν μέρει από τη μαζική προσέλευση των Φίλων του Λούβρου κατά τη διάρκεια των πρώτων ημερών. Η δήλωσή του είναι ενός ερασιτέχνη, σχεδόν παιδαριώδης, θα έπρεπε να ξέρει στοιχειωδώς ότι οι «Φίλοι» κάθε μουσείου, θεάτρου και όπερας στον κόσμο είναι αυτοί που κυρίως θέλουν να δουν το κάθε θέαμα την πρώτη ή τις πρώτες ημέρες. Από κάθε άποψη, είναι θέμα prestige, να βρίσκονται μεταξύ των πρώτων. Το μουσείο είχε οργανώσει ειδικές βραδιές για τους φίλους και ξεναγήσεις σε ημέρες που το μουσείο ήταν κλειστό, αλλά τίποτα δεν αναχαίτισε τον «ενθουσιασμό» τους.

Woman at Her Toilet by Jan Steen, Royal Collection Trust, London Photo: Louvre

Woman at Her Toilet by Jan Steen, Royal Collection Trust, London Photo: Louvre

A Woman Reading a Letter by Gabriel Metsu, National Gallery of Ireland Photo: National Gallery of Ireland

A Woman Reading a Letter by Gabriel Metsu, National Gallery of Ireland Photo: National Gallery of Ireland

Μέσα στο μουσείο, οι επισκέπτες αναρωτιούνται αν όλη αυτή η ταλαιπωρία άξιζε αληθινά τον κόπο. Έχοντας στο μυαλό τους μια μονογραφία για τον Βερμέερ με τα έργα του συγκεντρωμένα όλα μαζί, απογοητεύονται γρήγορα. Τα 12 έργα του Βερμέερ έχουν κυριολεκτικά «θαφτεί» ανάμεσα σε 70 άλλα της Χρυσής εποχής, τα οποία έχουν αναπτυχθεί στις αίθουσες κατά κατηγορία: μουσικά όργανα, ερωτικά γράμματα κ.λ.π, κ.λ.π. Οι κριτικοί έχουν κάνει ανάμεικτα σχόλια με κάποιους να θεωρούν την έκθεση μέτρια.

Το Λούβρο υπομένει και ελπίζει να επανέλθουν όλα, σε λίγες εβδομάδες στον κανονικό τους ρυθμό, αν κατορθώσει να μειώσει το χρόνο αναμονής στα 45 λεπτά. Αναζητώντας τα αίτια του χάους δεν μπορεί κάποιος να μην αναφέρει το ότι το νέο ενιαίο εισιτήριο των 15 ή των 17€, ισχύει όχι μόνο για τις μόνιμες συλλογές αλλά και για τις περιοδικές εκθέσεις. Υπάρχουν τρεις αυτή τη στιγμή. Vermeer, η Leiden Collection και Valentin de Boulogne. Ο αξιέπαινος στόχος του διευθυντή του Λούβρου να καταφέρει να προσελκύσει κόσμο στις μόνιμες συλλογές, μάλλον εκτελέστηκε σε λάθος χρόνο, κινδυνεύοντας να μετατρέψει την προσδοκώμενη επιτυχία του μουσείου σε μια μαύρη τρύπα. Οι άνθρωποι της εποχής μας είναι πολύ νευρικοί και η τέχνη σε αυτή την περίπτωση ούτε τους εξευμενίζει, ούτε τους εξευγενίζει. Όταν το Λούβρο μοιάζει με μετρό σε ώρα αιχμής, εκεί μπορεί να συμβούν τα πάντα.

Info έκθεσης: Vermeer and the Masters of Genre Painting | 22 Φεβρουαρίου – 22 Μαΐου | Μουσείο Λούβρου