Μετά από τα «Era poVera» και «Πλάνητες», έργα στα οποία το αστικό περιβάλλον παρουσιάζεται ως συγκρουσιακό πεδίο ή ως ιδιαίτερη χωρική συνθήκη περιπλάνησης, η πόλη επανέρχεται στη χορογραφική δουλειά της Πατρίσιας Απέργη, μια χορογράφου η οποία βρίσκεται σε διαρκή διάλογο με την εποχή της και τα συνεχώς μεταβαλλόμενα κοινωνικά δεδομένα. Στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση θα παρουσιάσει το νέο της έργο με τον αμφίσημο τίτλο «Cementary», ο οποίος παραπέμπει σε ένα τσιμεντένιο νεκροταφείο και με ένα τρόπο συμπυκνώνει τις αντιφάσεις που βιώνει η ίδια η κοινωνία σήμερα. Σαν παιδί της πόλης, η Πατρίσια Απέργη λέει ότι δε θα μπορούσε να δει τον εαυτό της έξω από αυτήν «Το μέρος όπου ζω είναι για μένα η αφετηρία παρατήρησης και η πηγή άντλησης των θεμάτων με τα οποία θέλω να ασχοληθώ. Εξάλλου, η Αθήνα έχει πολλή κίνηση», ομολογεί και ξεκινά να μας ξεναγεί στο νέο της έργο.

Ζούμε την «χωρίς μέλλον» εποχή

Ποιο είναι το θέμα που σας απασχολεί αυτή τη φορά;
Το έργο θέλει να καταδείξει τις εν δυνάμει ζυμώσεις που μπορούν να προκύψουν από κινήσεις, δράσεις – αντιδράσεις, των κατώτερων κοινωνικά στρωμάτων, σε σχέση με την παρουσία και ταυτότητά τους σε μια σύγχρονη πόλη. Αναφέρεται, έτσι, στους δυνητικούς τρόπους κίνησης και έκφρασης, μη ευνοημένων κοινωνικών ομάδων, προκειμένου να ορίσουν το χώρο και τα πλαίσια μέσα από τα οποία θα προσδιορίζονται. Έτσι, στρέψαμε το ενδιαφέρον μας, αυτή τη φορά, στην έννοια της κατοίκησης της πόλης. Πώς είναι να είσαι άστεγος ή να ζεις στους δρόμους; Ποια είναι η έννοια των «κενών σημείων» μιας πόλης  (κάτω από γέφυρες, το κενό μεταξύ δυο κτιρίων κλπ); Πώς αυτά τα σημεία επαναχρησιμοποιούνται ή ανακυκλώνονται; Ποιο σώμα  μπορεί να ζήσει μέσα τους; Και τι χορός μπορεί να γεννηθεί  εκεί; Ζούμε σε μια περίοδο, όπου οι άνθρωποι δεν μπορούν καν να φανταστούν το μέλλον τους ή αν το φαντάζονται συμβαίνει μόνο στην κατεύθυνση της καταστροφής. Ζούμε την «χωρίς μέλλον» εποχή (no future era). Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, μας ενδιέφερε να προσεγγίσουμε την έννοια της «πόλης του μέλλοντος», την εικόνα μιας πόλης 50 χρόνια μετά. Και να δημιουργήσουμε μια παράσταση που θα αναφέρεται στο μέλλον, θα φτιάξει έναν φανταστικό κόσμο, χρησιμοποιώντας τα σύγχρονα ζητήματα, τα τωρινά παραδείγματα. Έτσι γεννήθηκε το Cementary.

Cementary

Τι σημαίνει για εσάς πόλη, ως πεδίο δημιουργίας;
Έμαθα να διαβάζω το μπετό, έπαιξα με τα σκουπίδια του φίλου μου και όρισα το χορό μου με κάγκελα. Και καταλαμβάνω ένα μέτρο μόνο και την ανάσα μου. Αυτή είναι η πόλη για εμένα, μαζί με αναπάντεχες γωνιές ιστορίας, αναζητήσεων και ομορφιάς.

Γιατί τοποθετείτε εκεί τη δράση και τη χορογραφική σας δημιουργία;
Γιατί μια τέτοια πρόσμειξη ομορφιάς και ασχήμιας μόνο ερέθισμα για διάλογο μπορεί να δημιουργήσει. Όπου διάλογος και δημιουργία. Εμείς το κάνουμε με το χορό.

Τι σημαίνει ακριβώς επανακατοίκηση της πόλης, πώς την εννοείτε;
Αυτό που κυρίως μας ενδιέφερε στην έρευνα που κάναμε για αυτό το έργο, ήταν πώς οι άστεγοι προσεγγίζουν αυτά τα κενά σημεία της πόλης, που όλοι οι υπόλοιποι πολίτες έχουμε με κάποιο τρόπο απορρίψει, μετατρέποντάς τα σε «μικρά σπιτικά». Πώς δηλαδή το δημόσιο μετατρέπεται σε ιδιωτικό και το αντίστροφο, αλλά και το ποια είναι τα όρια/ αντοχές του ανθρωπίνου σώματος σε σχέση με τις ανάγκες του, τις συνθήκες διαβίωσης και τα «τετραγωνικά» που χρειάζεται προκειμένου να επιβιώσει.

Cementary

Παίρνοντας ως θέμα το πρόβλημα των αστέγων, τι είναι αυτό που σας έχει εντυπωσιάσει και ποια κίνησή τους είναι αυτή που τροφοδοτεί τη χορογραφική σας φαντασία; 
Αυτό που έχει πολύ ενδιαφέρον για εμένα χορογραφικά είναι η απίστευτη δυνατότητα/ικανότητα που έχει το ανθρώπινο σώμα να προσαρμόζεται στις συνθήκες που του δίνονται ακόμη και αν αυτές πάνε κόντρα στην ίδια του τη φύση. Αυτό φυσικά δε σημαίνει πως δεν δημιουργεί απώλειες ή προβλήματα στο σώμα, αλλά αν καταφέρει να επιβιώσει μέσα από την τόσο δύσκολη συνθήκη, τότε το ίδιο το σώμα μεταμορφώνεται, αλλάζει και χρησιμοποιεί τρόπους κίνησης/ακινησίας που για όλους τους υπόλοιπους θεωρούνται παράδοξοι, αφύσικοι αλλά και υπερφυσικοί.

Πώς συνδέετε το χορό και την κίνηση με ένα οξύ κοινωνικό πρόβλημα; Τι καταλαβαίνει ως μήνυμα από αυτό ο θεατής;
Ο θεατής, όπως κάθε άνθρωπος, «διαβάζει» τα πράγματα σύμφωνα με τα δικά του βιώματα και τις δικές του εμπειρίες. Κι αυτό εξάλλου είναι και η γοητεία του διαλόγου που μπορεί να ανοίξει μέσα από ένα έργο τέχνης. Πώς δηλαδή το ίδιο θέμα μπορεί να αποκτήσει πολλές διαφορετικές αναγνώσεις, ανάλογα με το ποιος και γιατί το βλέπει. Παρ’ όλα αυτά, όταν αναφερόμαστε σε ένα τέτοιο ζήτημα, η σχέση του θέματος με το σώμα είναι άρρηκτη. Αποτελεί το κέντρο και την ουσία της ύπαρξης. Το σώμα είναι και το μυαλό και η ψυχή και η σάρκα. Και ο χορός μιλάει με όλο το σώμα.

Cementary

Περιγράψτε μου τη χορογραφία της πόλης; Η κίνηση και οι ήχοι της τι σας θυμίζουν;
Για το «Cementary» κινητικά στρέψαμε το ενδιαφέρον μας στο μπαλέτο, χρησιμοποιώντας το ως παράδειγμα/εργαλείο/αφορμή, προκειμένου να δημιουργήσουμε έναν κινητικό κώδικα που θα μπορούσε να αποδώσει το «λυρισμό της κακουχίας». Μια αντιφατική αλλά και συγχρόνως προκλητική για εμάς γλώσσα, αλλά την ίδια στιγμή μια γλώσσα που μπορεί να την καταλάβει ο οποιοσδήποτε, όπου ένα σώμα  μπορεί να «χωρέσει» οπουδήποτε.

Πώς θέλετε να εμπλέξετε συναισθηματικά και πνευματικά το θεατή με το έργο σας; 
Αυτό που κατά τη γνώμη μου αποτελεί το στοίχημα της παράστασης, είναι να αναρωτηθούμε πώς ένα είδος χορού, που πάει κόντρα στο ανθρώπινο σώμα, μπορεί μέσα από τον πόνο να γεννήσει ομορφιά. Πώς μια κοινωνία, που λόγω κρίσης λειτουργεί κόντρα στην ανθρώπινη φύση, μπορεί να ξυπνήσει την αισιόδοξη και τη δυνατή πλευρά μας.

Info παράστασης: Cementary | 1 – 3 Μαρτίου 2017 | Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών-Ίδρυμα Ωνάση