Η παιδική σκηνή του Εθνικού Θεάτρου έχει αρχίσει και πατάει γερά στα πόδια της. Εγκαινιάζει το δικό της χώρο, δυναμώνει τη φωνή της και καλωσορίζει παιδιά και εφήβους στους κόλπους της για να μοιραστεί τη θεατρική εμπειρία με τις νέες αξιόλογες παραστάσεις της, που είναι συνολικά 4. Η Τραμπάλα, ο Πρίγκιπας και ο Φτωχός, το Ταξίδι και μια τέταρτη παράσταση που έχει προγραμματιστεί για τις αρχές του 2019, τις Μικρές Ιστορίες για Αγρίους.

Βρεθήκαμε με τη Σοφία Βγενοπούλου, το πρόσωπο που έχει περισσότερο από κάθε άλλον ταυτιστεί με το εφηβικό θέατρο, υπεύθυνη του Μικρού Εθνικού Θεάτρου και συνομιλήσαμε για το νέο πρόγραμμα, αλλά και την παράσταση Ταξίδι που φιλοξενείται για 2η χρονιά στη σκηνή της Εφηβικής Σκηνής του Εθνικού μετά την περσινή του επιτυχία. Και αν σίγουρα κράτησα κάτι από αυτήν την άκρως ενδιαφέρουσα συνομιλία είναι το εξής:

«Η από κοινού δημιουργία είναι ο μόνος δρόμος για την αλληλεγγύη ανάμεσα στους ανθρώπους»

Φέτος εγκαινιάζεται η νέα παιδική σκηνή του Εθνικού Θεάτρου. Ήταν ένα μεγάλο στοίχημα;

Ήταν και παραμένει. Από την πρώτη μου κιόλας συνάντηση με τον Καλλιτεχνικό Διευθυντή κύριο Λιβαθινό, πριν αναλάβω τη θέση της Υπεύθυνης του Μικρού Εθνικού, ήταν ξεκάθαρο πως αποτελούσε όραμα της διεύθυνσης η δημιουργία μιας σκηνής για νέους ανθρώπους. Δεν είναι καθόλου σύνηθες ένας πολιτιστικός οργανισμός να θέτει μια τέτοια προτεραιότητα, να δεσμεύει πόρους για να δώσει χώρο στους νέους… Δεν είναι καθόλου σύνηθες και καθόλου απλό, πόσο μάλλον στην Ελλάδα του σήμερα… Κι όμως έγινε. Φέτος το Μικρό Εθνικό παρουσιάζει ένα πλήρες ρεπερτόριο με δύο παιδικές και δύο εφηβικές παραστάσεις και ετοιμάζεται να υποδεχτεί νέους από 2 έως 102 ετών στη δική του, ανακαινισμένη και υπέροχη σκηνή του Ισογείου REX. Είναι ένα μεγάλο δώρο αυτό για τα παιδιά της πόλης, η αίσθηση ότι ενδιαφέρουν τον πολιτισμό.

Η «Τραμπάλα» του Stewart Melton από το Unicorn στην παιδική σκηνή του Εθνικού Θεάτρου. Γιατί επιλέξατε αυτή την παράσταση; Τα πάνω κάτω μιας φιλίας μάς προετοιμάζουν και για τα πάνω κάτω της ζωής;

Όταν πρωτοδιάβασα το έργο σκεφτόμουν πως αν ο Πίντερ έγραφε για δίχρονα θα είχε γράψει την Τραμπάλα…όλα λέγονται κάτω από τα λόγια, όπως άλλωστε σε όλο το καλό θέατρο! Είναι ένα εκπληκτικό έργο που αφορά εξίσου ένα παιδί 2 ετών κι έναν ενήλικα. Δυο παιδιά που συναντιούνται συνεχώς στην ίδια παιδική χαρά, που εξερευνούν, που παίζουν με απόλυτη σοβαρότητα, που ανακαλύπτουν τον κόσμο αλλά και τον τρόπο με τον οποίον χτίζεται -και γκρεμίζεται- μια σχέση… Αυτή άλλωστε είναι και η «εμμονή» μας φέτος, εστιάζουμε στις σχέσεις μας με τους άλλους, στη συντροφικότητα και στο καθρέφτισμα που αποτελεί η επαφή μας με τους γύρω μας και φυσικά στη φιλία. Όλες οι πρώτες μας σχέσεις -από την άρρηκτη σχέση του βρέφους με τη μάνα, μέχρι την πρώτη «ανεξάρτητη» σχέση ενός νηπίου μ’ ένα άλλο- μας προετοιμάζουν για την ίδια τη ζωή, για τις δυσκολίες και τις ομορφιές της.

Και η νέα σκηνή εγκαινιάστηκε με το γνωστό μυθιστόρημα «Ο Πρίγκιπας και ο Φτωχός» του Μάρκ Τουαίην. Aσκούν ακόμα γοητεία τα μεγάλα κλασικά αναγνώσματα; Είναι τελικά ένα κλασικό ή ένα σύγχρονο έργο;

Φυσικά και ασκούν. Άλλωστε δεν νοείται κλασικό χωρίς την έννοια του διαχρονικού κι από την άλλη το διαχρονικό είναι εξορισμού σύγχρονο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση έχουμε ένα εξαιρετικό θεατρικό έργο από την καταξιωμένη βρετανίδα συγγραφέα Τζέμα Κένεντι, το οποίο προσεγγίζει τη φόρμα του μιούζικαλ και μας ξανασυστήνει τη γνωστή ιστορία σε μία εκπληκτικά σύγχρονη εκδοχή της. Η ίδια η συνθήκη του έργου (ένας πρίγκιπας κι ένας ζητιάνος αλλάζουν θέσεις) προσφέρει τόσες πολλές αναγνώσεις για την κοινωνία μας σήμερα που, κατά τη διάρκεια των προβών, είχαμε συχνά την αίσθηση πως το έργο έχει γραφτεί για την Ελλάδα του 2018. Ξέρετε, υπάρχει μια φράση στην αρχή του έργου που νομίζω είναι πολύ αντιπροσωπευτική. Λέει λοιπόν ο αφηγητής: μια πόλη γεμάτη προνόμια αλλά και στερήσεις. Φιλοδοξία, αλλά και παραίτηση. Άρχοντες, αλλά και φτωχοί. Που ο ένας καταλαβαίνει τόσο λίγο τον άλλον, ώστε θα μπορούσαν να ζουν σε διαφορετικές χώρες. Ίσως δεν διαφέρει πολύ από το σήμερα.

Να περιμένουμε νέες παραστάσεις από το περσινό «Ταξίδι» και πώς ήταν αλήθεια αυτή η εμπειρία; Πώς το βιώσατε εσείς από την παραγωγή και πώς τα παιδιά που συμμετείχαν;

Το Ταξίδι, σε συμπαραγωγή της Unicef και του Εθνικού Θεάτρου, ξεκίνησε και πάλι τις παραστάσεις του στις αρχές Νοεμβρίου. Αυτή τη φορά εντάσσεται και επισήμως στο ρεπερτόριο του θεάτρου με παραστάσεις ανοιχτές στο κοινό για δυο μήνες. Δεν είναι εύκολο να εκφράσει κανείς μια εμπειρία με λέξεις, ειδικά μια τόσο δυνατή εμπειρία όσο αυτή. Θα έλεγα πρώτα’ απ’ όλα πως είναι σίγουρα το σημαντικότερο πράγμα που έχω κάνει στο θέατρο και μία από τις πιο μεταμορφωτικές εμπειρίες της ζωής μου γενικά. Είναι ακλόνητη πεποίθησή μου πως το θέατρο μπορεί ν’ αλλάξει τον τρόπο σκέψης και προσέγγισης στα πράγματα, πως μπορεί να αλλάξει τη ζωή ενός ανθρώπου και -στην περίπτωση του εφαρμοσμένου θεάτρου- ν’ αλλάξει τη ζωή των ίδιων των συμμετεχόντων. Κι αυτό το είδα να συμβαίνει σε όλους μας κατά τη διάρκεια του «Ταξιδιού». Είδα τους έφηβους πρόσφυγες ν’ αποκτούν μία σταθερά που τους ήταν απαραίτητη για να οργανωθούν γύρω απ’ αυτήν, να τολμήσουν και να ανθίσουν, είδα τους Έλληνες εφήβους ν’ ανοίγονται τόσο γενναιόδωρα προς τους συνομήλικούς τους και είδα κι εμάς του ενήλικες, έμπειρους κι ευαισθητοποιημένους καλλιτέχνες, να σαστίζουμε μπροστά στη δύναμη του θεάτρου. Οι προσωπικές εμπειρίες  των μελών μετασχηματίστηκαν σε πεδίο δράσης και έρευνας της ομάδας και μ’ αυτόν τον τρόπο ελάφρυναν από το τραύμα που πιθανόν τις συνόδευε και μετουσιώθηκαν σ’ έναν τρόπο επικοινωνίας και επαφής με το κοινό.

Τι είναι αυτό που σας άφησε σαν κληρονομιά, αν μπορεί κανείς να το θέσει έτσι, το Ταξίδι;

Τη σιγουριά ότι η από κοινού δημιουργία είναι ο μόνος δρόμος για την αλληλεγγύη ανάμεσα στους ανθρώπους και ο μόνος σίγουρος τρόπος υπέρβασης των όποιων εμποδίων υψώνονται ανάμεσά μας.