Μετά την πρόσφατη, επιτυχημένη πρεμιέρα του στο Φεστιβάλ War or Peace – Crossroads of History 1918/2018 στο Maxim Gorki Theater του Βερολίνου, το House–made του Γιώργου Βαλαή παρουσιάζεται για δύο μόνο παραστάσεις στην Πειραματική Σκηνή –1 του Εθνικού Θεάτρου, στις 10 και 11 Νοεμβρίου.

Το House – made είναι μια παράσταση για την ανάγκη μας να ανήκουμε κάπου. Μια ανάγκη που μεγαλώνει όσο μεγαλώνουν οι προσωπικές και συλλογικές μας απώλειες. Αν και έχουν περάσει εκατό χρόνια από το τέλος του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου, οι επιπτώσεις του εξακολουθούν να μας απασχολούν μέχρι σήμερα.

«Πρέπει να δεις μέχρι που φτάνει ο κόσμος που ζεις, να δεις τα όρια της φυλακής σου»

«Υπάρχουν πολλές ομοιότητες με την εποχή μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου πολέμου. Μερικές φορές αναρωτιέμαι αν όντως υπάρχει πρόοδος στην Ιστορία. Μπορεί απλώς η βαρβαρότητα να αλλάζει μορφή. Σε μια μεγαλύτερη κλίμακα από τις ζωές μας, δεν έχει αλλάξει απολύτως τίποτα. Οι συγκρούσεις συνεχίζονται, ο καπιταλισμός κυριαρχεί, ο εθνικισμός επιστρέφει. Κοινωνικά ο μεγαλύτερος απών είναι η Πατριαρχία. Ο Πατέρας έχει πεθάνει, πρέπει να μάθουμε να ζούμε μόνοι με όλη αυτή την ελευθερία που υπάρχει γύρω μας», λέει ο σκηνοθέτης Γιώργος Βαλαής πριν ξεκινήσει η γενική πρόβα της παράστασης.

Η παράσταση μιλάει για τα βιώματα των ανθρώπων που η έννοια «έθνος», εμψύχωσε, καθόρισε, τραυμάτισε, γνωρίζοντας πως «οι λογαριασμοί που έχει κανείς με τον τόπο που γεννήθηκε, που μεγάλωσε, που μιλάει τη γλώσσα του, δεν κλείνουν ποτέ».

«Νομίζω ότι αυτός ο πόλεμος ισούται με το όριο της μνήμης μας, σαν να μην έχει σημασία τι συνέβη πιο πριν ή σαν αυτός ο πόλεμος να κατέστρεψε τελείως τον προηγούμενο κόσμο που υπήρχε. Είναι ο πρώτος νεωτερικός πόλεμος, ξεκίνησε με ιππικό και τελείωσε με αεροπλάνα και υποβρύχια. Στην περιοχή που ζούμε είχε σαν συνέπεια μια από τις μεγαλύτερες ανταλλαγές πληθυσμού μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Δεν υπάρχει μια άμεση επιρροή στις μεθεπόμενες γενιές από αυτήν την εποχή, υπάρχει όμως κάτι κρυμμένο στην καταγωγή μας», παρατηρεί ο Γιώργος Βαλαής.

© Ute Langkafel

© Ute Langkafel

Ο Γιώργος Βαλαής και ο Θοδωρής Πεντίδης, ξεκινώντας από προσωπικές ιστορίες ανιχνεύουν τους ιδεολογικούς και βιωματικούς άξονες που καθορίζουν την οντότητα «έθνος» και την επίδραση της στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Η House–made παράσταση της Πειραματικής του Εθνικού είναι μια θεατρική εγκατάσταση για την καταγωγή και την πορεία μας μέσα στον κόσμο.

«Ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία είναι το Songlines του Bruce Chatwin, περιγράφει, ανάμεσα σε άλλα, την περιπέτεια των ανθρώπων που γυρίζουν τον κόσμο, που ζουν σαν νομάδες, μακριά από την έννοια του έθνους ή της πατρίδας. Οι μετακινήσεις πληθυσμών πάντα υπήρχαν, είναι βασικό στοιχείο της Ιστορίας.

«Έρχεσαι από όλο τον κόσμο, είναι σημαντική αυτή η πληροφορία»

Ακόμη και σε προσωπικό επίπεδο πρέπει να δεις μέχρι που φτάνει ο κόσμος που ζεις, να δεις τα όρια της φυλακής σου. Οι άνθρωποι πάντα μετακινούνταν είτε εξαιτίας του πολέμου είτε εξαιτίας του τουρισμού».

Σε αυτό το πλαίσιο οι δυο πρωταγωνιστές της παράστασης έκαναν τεστ DNA, από περιέργεια και για να ανιχνεύσουν την καταγωγή τους. «Χάρηκα ειλικρινά που έχω πληροφορίες για το γενεαλογικό μου δέντρο, μέσω DNA, ακόμη και αν δεν ξέρω πώς να τις χρησιμοποιήσω ή τι μπορεί να σημαίνουν αυτές για αυτό που ζω τώρα. Ξέρω ότι είναι το τελευταίο trend της εποχής, παρόλα αυτά είναι σημαντικό να δεις από πού έρχεσαι πριν κατασκευαστεί το έθνος και η πατρίδα. Έρχεσαι από όλο τον κόσμο, είναι σημαντική αυτή η πληροφορία», λέει ο Γιώργος Βαλαής.

Είναι το έθνος ένας πόθος, μια μεταφυσική νοσταλγία για έναν ουτοπικό παράδεισο που αποκαθιστά τη χαμένη ενότητα, ή ένα άλλοθι που μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες και βίαιες αντιπαλότητες; Είναι η γλώσσα, η θρησκεία και η κοινή πολιτισμική κληρονομιά που διασφαλίζουν μια συντροφική σχέση ανάμεσα στα μέλη ενός έθνους, ή μήπως η σιγουριά στο απόλυτο μέγεθός του, χρειάζεται επανεξέταση; Μπορεί ο σύγχρονος άνθρωπος να αναπτύξει κριτική σκέψη προς αυτά που τον σημάδεψαν από τα πρώτα χρόνια της ζωής του, και να αυτοπροσδιορίσει την ταυτότητα του;

Info παράστασης:

House-made | 10 – 11 Νοεμβρίου 2018 | Εθνικό Θέατρο – Πειραματική Σκηνή -1 – Αίθουσα «Κατίνα Παξινού»