Με παραστάσεις σωματικής έκφρασης να συνυπάρχουν δίπλα σε αυτές που δανείζονται το λόγο σημαντικών πεζογράφων, με έργα φαντασίας ή δανεισμένα από την απολύτως υπαρκτή πραγματικότητα, ταξίδια στο παρελθόν αλλά και ματιές στο εδώ και τώρα, οι παραστάσεις του παιδικού θεάτρου προσφέρουν και φέτος μια τεράστια γκάμα επιλογών, καταλήγουν, όμως, στο καίριο, και πάντα επίκαιρο, ερώτημα: «πόσες από αυτές εκπληρώνουν τον στόχο για ποιοτικό θέαμα που, κατ’ αρχήν, σέβεται την παιδική ευαισθησία και νοημοσύνη και που, επίσης, ανοίγει νέους ορίζοντες, πνευματικούς και αισθητικούς;» Οι παραστάσεις που ακολουθούν, παρά την αισθητική τους ετερογένεια, έχουν με το παραπάνω εκπληρώσει τα πολυπόθητα ζητούμενα, ενώ η καθεμιά ξεχωριστά θέτει επί σκηνής το δικό της στοίχημα.

πιανω παπουτσι πανω στο πιανο
Από την παράσταση «Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο»

Δεν είναι και λίγο πράγμα μια παιδική παράσταση να συγκαταλέγεται στις καλύτερες παραστάσεις της σεζόν συνολικά, δηλαδή του ενήλικου θεάτρου συμπεριλαμβανομένου, όπως συμβαίνει με το «Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο» των Patari Project, που κέρδισε με το σπαθί της ξεχωριστή αναφορά. Αντίστοιχα, μια από τις πιο ευχάριστες εκπλήξεις αποτελεί το «Δικό μου ψάρι» από τον «Κινητήρα» της Αντιγόνης Γύρα. Μια απλή ιστορία για την ανθρώπινη πλεονεξία, βασισμένη στο παραμύθι των αδερφών Γκριμ «Ο ψαράς και η γυναίκα του», δίνεται επί σκηνής με την ελάχιστη δυνατή αφήγηση, με εικόνες, μουσική, χρώματα και, κυρίως, με πολλή σωματικότητα, σχεδόν χορογραφημένα. Η παράσταση είναι ένα ταξίδι στον μαγικό κόσμο της σιωπής, που σε παρασύρει σαν βουτιά στο βυθό της θάλασσας, εκεί όπου οι ήχοι σβήνουν, και την παρακολουθείς με κατανυκτική προσήλωση.

το δικό μου ψάρι
Από την παράσταση «Το δικό μου ψάρι»

Ωραία χρήση της θεατρικότητας επιφυλάσσουν και οι «Φανταστικές περιπέτειες του Βαρώνου Μυνχάουζεν», που σκηνοθετεί ο Δημήτρης Δεγαΐτης. Η πιο παραμυθική, λόγω υπόθεσης, από τις εν λόγω παραστάσεις, αναλαμβάνει να δώσει σκηνική υπόσταση στις ιστορίες του φαντασιόπληκτου (;) βαρώνου, εκμεταλλευόμενη εξίσου τη σύγχρονη τεχνολογία και τα βασικά θεατρικά εφόδια: ένα πανί που μεταμορφώνεται συνεχώς και ευφάνταστα και τον ίδιο τον ηθοποιό, το σώμα και τη φωνή του.

οι φανταστικες περιπετειες του βαρωνου μυνχαουζεν
Από την παράσταση «Οι φανταστικές περιπέτειες του Βαρώνου Μυνχάουζεν»

Οι παραπάνω παραστάσεις χάρη στον σκηνικό τους κώδικα απευθύνονται με άνεση σε παιδιά κάθε ηλικίας, σε αντίθεση με αυτές που ακολουθούν, που «μιλούν» καλύτερα σε μεγαλύτερα παιδιά και οι οποίες -η καθεμιά για το δικό της λόγο- θέτουν ψηλά τον ιδεολογικό κυρίως πήχη. Ένα μεγάλο στοίχημα είναι αυτό που έβαλε ο Βασίλης Μαυρογεωργίου, που σκηνοθετεί το έργο-σταθμό των ελληνικών γραμμάτων, τα «Ψηλά βουνά» του Ζαχαρία Παπαντωνίου, καθώς αναλαμβάνει να γνωρίσει στα παιδιά του 21ου αιώνα την εικόνα μιας Ελλάδας τόσο άγνωστης σε αυτά. Η ιστορία έχει περικοπεί δραστικά στο βασικό σκελετό της, ώστε να εξυπηρετηθεί ο ρυθμός και η δραματουργική συνοχή της παράστασης αλλά η γλώσσα διατηρείται ως έχει, ενώ με τη βοήθεια της τεχνολογίας μεταφέρεται επί σκηνής η χαρακτηριστική εικονογράφηση του βιβλίου. Η παράσταση παίζει στο μεταίχμιο μεταξύ σύμβασης και ψευδαίσθησης, θεατρικής αναπαράστασης και ψηφιακής απεικόνισης, μεταχειρίζεται λιτά σκηνικά μέσα αλλά εστιάζει στην καλαισθησία και τη λεπτομέρεια, για να αφηγηθεί την ιστορία των παιδιών που μέσα από ένα ταξίδι στη φύση ήρθαν ένα βήμα πιο κοντά στη γνώση, την αυτογνωσία και την ενηλικίωση. (Είναι κρίμα που ένα άλλο, ακόμη σημαντικότερο, μυθιστόρημα που βλέπει τα φώτα της σκηνής, το «Καπλάνι της βιτρίνας» της Άλκης Ζέη, περιορίζεται σε μια πεζή σκηνική μεταφορά από την Ανδρομάχη Χρυσομάλη χωρίς θεατρικότητα, που εξαντλείται στην υπερβολική αγωνία για τη δημιουργία αληθοφάνειας μέσω των συνεχών σκηνικών αλλαγών. Μένει τουλάχιστον ως κέρδος η αξία του έργου που επιλέχθηκε να επικοινωνηθεί από σκηνής.)

τα ψηλα βουνα παιδι
Από την παράσταση «Τα ψηλά βουνά»

Μεγάλο, αλλά για τους τελείως αντίθετους λόγους, είναι και το στοίχημα του Βασίλη Κουκαλάνι με το «Είστε και φαίνεστε» του Φόλκερ Λούντβιγκ -του συγγραφέα που υπογράφει και τα δύο προηγούμενα έργα που ανέβασε η «Συντεχνία του γέλιου», «Μια γιορτή στου Νουριάν» και «Τζέλα, Λέλα, Κόρνας και ο Κλεομένης». Εδώ όλα είναι γνώριμα, δεν δίνεται ευκαιρία (δια)φυγής, καθώς τα παιδιά έρχονται αντιμέτωπα με κάτι πολύ δικό τους, και διόλου ευχάριστο, τη σχολική πραγματικότητα. Ο Κουκαλάνι και η ομάδα συνεχίζουν την ενασχόλησή τους με έργα κοινωνικού/πολιτικού προβληματισμού και παραθέτουν στη σκηνή μια ιστορία σχολικού εκφοβισμού που καλεί σε σκέψη και προβληματισμό, καθώς δεν μένει στην επιφάνεια αλλά παραθέτει και εμβαθύνει στην πολυπλοκότητα του ζητήματος όσον αφορά τις γενεσιουργές αιτίες του: οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον, εκπαιδευτικό σύστημα. Ενήλικες και παιδιά καλούνται όχι να ξορκίσουν το «κακό», αλλά να κατανοήσουν τους λόγους που το γεννούν και να πάρουν υπεύθυνη θέση απέναντί του.

ειστε και φαινεστε
Από την παράσταση «Είστε και φαίνεστε»

Info παραστάσεων:
«Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο» στο Θέατρο Πόρτα
«Δικό μου ψάρι» στο Θέατρο Ροές
«Φανταστικές περιπέτειες του Βαρώνου Μυνχάουζεν» στο Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν
«Ψηλά βουνά» στο Θέατρο Ακροπόλ
«Είστε και φαίνεστε» στο Σύγχρονο Θέατρο