Για άλλη μια χρονιά, η Στέγη ανακοινώνει έναν προγραμματισμό-παράθυρο στον κόσμο. Τι περιλαμβάνει, όμως, το φετινό θεατρικό πρόγραμμα; Και ποια είναι τα χαρακτηριστικά που συνθέτουν την ταυτότητα του καλλιτεχνικού προγραμματισμού για το θέατρο;

Το διεθνές πρόγραμμα διακρίνεται για την πίστη στην τέχνη ως μέσο άρθρωσης πολιτικού λόγου, την αγάπη για καλλιτέχνες με κυρίαρχη εικαστική ματιά αλλά και για τα πολυμεσικά θεάματα, τα εγχειρήματα, δηλαδή, που βρίσκονται στα όρια των τεχνών.

Το πρόγραμμα είναι συμμαζεμένο, ιδιαίτερα όσον αφορά τις ελληνικές παραγωγές, που, από τέσσερις πέρσι στη Μικρή Σκηνή, περιορίζονται σε μία. Με δεδομένο μάλιστα ότι, ήδη από πέρσι, λείπει η «φέτα» εκείνη του Νοέμβρη όπου διοργανώνονταν για τρία χρόνια το πολύτιμο διεθνές φεστιβάλ Transitions και έπειτα το Made in USA, η συρρίκνωση του θεατρικού προγράμματος είναι εμφανής (μάλλον προς όφελος του χορού).

Οι τρεις ελληνικές παραγωγές συνιστούν διαφορετικές προτάσεις, φέρνοντας στο νου το φετινό σλόγκαν «Tι σου αρέσει;». H εξωφρενική κωμωδία το Σώσε (Noises off) του Μάικλ Φρέιν, με θέμα την …κουζίνα του θεάτρου σε σκηνοθεσία Έκτορα Λυγίζου υπόσχεται μια απολαυστική βραδιά. Η εκδοχή της Μαρίας Πανουργιά στο αριστούργημα του Έντουαρντ Άλμπι Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ με τον Κωνσταντίνο Αβαρικιώτη (Τζορτζ) και τη Λένα Κιτσοπούλου (Μάρθα) μας καλεί να βυθιστούμε σε ένα «ταριχευμένο αστικό σαλόνι», όπου όλα είναι δυνατά. Οι Τρεις αδελφές του Δημήτρη Ξανθόπουλου εστιάζουν στην υπαρξιακή διάσταση του έργου και σηματοδοτούν την επιστροφή του καλλιτέχνη στον κορυφαίο Τσέχοφ (είχε σκηνοθετήσει το 2011 μια σημαντική παράσταση του Γλάρου με την ομάδα pequod).

Ιδιαίτερα ερεθιστική είναι και η πρόταση και για την εφηβική σκηνή, όπου ο γνωστός μας Daniel Wetzel από τους Rimini Protokoll θα δημιουργήσει ένα διαδραστικό παιχνίδι, το «Bubble Jam», που παίζεται online και καλεί τους εφήβους, τα παιδιά που μεγάλωσαν με το ίντερνετ, να λειτουργήσουν ως μέλη ενός …cloud!

© Nikolay Biryukov

© Nikolay Biryukov

Από το διεθνές πρόγραμμα ξεχωρίζει μια σπουδαία μετάκληση, η Δίκη σε σκηνοθεσία, διασκευή και σκηνογραφία του Κριστιάν Λούπα, αυτής της μεγάλης μορφής του ευρωπαϊκού θεάτρου. Πνευματικός πατέρας μιας ολόκληρης γενιάς Πολωνών σκηνοθετών (ανάμεσά τους και ο Γκζέγκορζ Γιαρζίνα και ο Κρίστοφ Βαρλικόφσκι), ο Λούπα είναι συνολικός δημιουργός: στις παραστάσεις του δημιουργεί συνήθως ο ίδιος και το δραματουργικό και το εικαστικό υλικό. Η Δίκη είναι μια 5ωρη παράσταση-κραυγή του Πολωνού σκηνοθέτη για τα φαινόμενα λογοκρισίας που πληθαίνουν στην πατρίδα του και την καθιστούν ιδανικό σκηνικό καφκικής προέλευσης και υφής. Ο εφιάλτης του Γιόζεφ Κ., που συλλαμβάνεται από το καθεστώς γίνεται ακαριαία ο εφιάλτης του Κρίστιαν Λούπα, της Πολωνίας, της Ευρώπης.

«H Δίκη» σε σκηνοθεσία, διασκευή και σκηνογραφία του Κριστιάν Λούπα© Natalia Kabanow

«H Δίκη» σε σκηνοθεσία, διασκευή και σκηνογραφία του Κριστιάν Λούπα | © Natalia Kabanow

Άλλη μια σημαντική πρόταση είναι το The Factory των Ομάρ Αμπουσαάντα και Μοχάμαντ Αλ Άταρ. Οι δύο δημιουργοί από τη Συρία έχουν παρουσιάσει το 2016 στη Στέγη το While I was waiting, μια παραβολή βγαλμένη από τα σπλάχνα της χώρας τους που ματώνει. Στο The Factory φανερώνουν μια κρυφή πτυχή του πολέμου στη Συρία ερευνώντας μια αληθινή ιστορία σχετικά με τη λειτουργία ενός εργοστασίου τσιμέντου, γαλλικών συμφερόντων, που αποτελούσε μια από τις μεγαλύτερες ξένες επενδύσεις στη Συρία.

"Ithaca Our Odyssey 1" σε σκηνοθεσία, δραματουργία και σκηνογραφία της Κριστιάν Ζαταΐ | © Élizabeth Carecchio

“Ithaca Our Odyssey 1” σε σκηνοθεσία, δραματουργία και σκηνογραφία της Κριστιάν Ζαταΐ | © Élizabeth Carecchio

Το διεθνές πρόγραμμα συμπληρώνουν το Ithaca, our Odyssey 1 σε σκηνοθεσία, δραματουργία και σκηνογραφία της Βραζιλιάνας σκηνοθέτριας Κριστιάν Ζαταΐ, μια σπουδή για την οδύνη της εξορίας και το Crash Park: Η ζωή ενός νησιού σε σκηνοθεσία και σκηνογραφία του εικονοκλάστη Φιλίπ Κεν, που επιχειρεί να μας μεταφέρει σε ένα θαυμαστό θεατρικό οικοσύστημα.

Από το πρόγραμμα δεν θα μπορούσε να λείπει το πιο ζωντανό εφηβικό φεστιβάλ, από εφήβους για εφήβους, το Onassis Youth Festival, που φέτος εμπνέεται από το τρίγωνο, Αλεξάνδρεια-Αθήνα-Βηρυτός, τρεις συναρπαστικές, ανήσυχες πόλεις με πλούσιο πολιτισμό και ιστορία. Και φυσικά, το Φεστιβάλ Fast Forward 6, που κάπου εκεί τον Μάη, μας αιφνιδιάζει, δοκιμάζει τις βεβαιότητές μας και μας φέρνει ένα βήμα πιο κοντά στην …πόλη μας, στο αναπάντεχο, στο ανοίκειο.

"The Factory" των Ομάρ Αμπουσαάντα και Μοχάμαντ Αλ Άταρ | ©David Baltzer

“The Factory” των Ομάρ Αμπουσαάντα και Μοχάμαντ Αλ Άταρ | ©David Baltzer