Ο Κωνσταντίνος Ρήγος δούλεψε για πρώτη φορά με τα μπαλέτα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής το 2007. Έντεκα χρόνια αργότερα με απόφαση του καλλιτεχνικού διευθυντή Γιώργου Κουμεντάκη και μετά τη σύντομη θητεία στην ίδια θέση του Αντώνη Φωνιαδάκη, ο Κωνσταντίνος Ρήγος αναλαμβάνει αυτή την τιμητική, όπως λέει, θέση θέλοντας να λειτουργήσει όπως λειτούργησε στο πολύ επιτυχημένο χοροθέατρο του ΚΘΒΕ που αγαπήθηκε από το κοινό της Θεσσαλονίκης, αλλά και να δοκιμάσει τον εαυτό του στο αν μπορεί να τα καταφέρει καλλιτεχνικά και διοικητικά.

«Ο Κουμεντάκης», λέει  ο Κωνσταντίνος Ρήγος στη συνάντησή μας, μια μόλις ημέρα μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, «είναι ένας άνθρωπος με τον οποίο γνωριζόμαστε χρόνια, τον σέβομαι και εκτιμώ τη δουλειά του, επίσης και εκείνος γνωρίζει εμένα, άρα υπήρχε μια σιγουριά ότι όντως θέλει εμένα γιατί πίστευε ότι κάτι μπορώ να κάνω. Και από τη στιγμή που το πιστεύει ο διευθυντής της όπερας ότι κάτι μπορώ να κάνω, θεώρησα καλό να το προσπαθήσω.»

Επειδή γνωριζόμαστε πολλά χρόνια, δε θα ρωτήσω τι βήμα είναι αυτό στην καριέρα σου, γιατί ξέρω ότι δε σε ενδιαφέρει η έννοια της καριέρας με αυτό τον τρόπο. Τι είδους κίνηση θα κάνεις ως πρώτη;
Για μένα αυτή δεν είναι μια κίνηση καριέρας, όντως, παρόλο που αυτή είναι μια θέση κολακευτική. Είναι περισσότερο μια πράξη μέσα στην οποία θέλω να δω αν μπορώ να τα καταφέρω.

Εννοείς το να λειτουργήσεις μέσα σε συγκεκριμένους κανόνες;
Στην πραγματικότητα όταν έρχεσαι μέσα σε έναν οργανισμό πρέπει να σέβεσαι τους κανονισμούς και τους κανόνες. Όταν έρχεσαι σαν καλεσμένος για να κάνεις μια παράσταση μπορεί να μην ξέρεις ότι υπάρχει ένα ωράριο για παράδειγμα και ότι αυτό είναι κατοχυρωμένο και μπορεί να σε σοκάρει ότι μπορεί να σταματήσει μια πρόβα. Από την άλλη, αν σεβαστείς αυτό και το σώμα των χορευτών, νομίζω η διαδικασία θα προχωρήσει θετικά. Επειδή όπως ξέρεις είμαι ένας άνθρωπος υπεραισιόδοξος, μπορεί να δημιουργηθεί εν δυνάμει αυτή η ευτυχής συγκυρία και να λειτουργήσουμε για έναν κοινό σκοπό και εγώ και το μπαλέτο.

Ξέρω ότι σου αρέσει πάντα να δουλεύεις με ομάδες και το έχεις κάνει πολλές φορές και με την Οκτάνα και στο χοροθέατρο του ΚΒΘΕ και σε όλες τις δουλειές σου. Πιστεύεις ότι μια τέτοια σχέση θα βοηθήσει το μπαλέτο να αναπτυχθεί κάπως αλλιώς από μια δημοσιοϋπαλληλία όπως το θεωρούμε, άδικα ίσως, εμείς απέξω;
Αν συμβεί αυτό θα θεωρήσω ότι είμαι πάρα πολύ τυχερός, να αγαπήσουν δηλαδή αυτό που θέλω να κάνω, ουσιαστικά να πιστέψουν σε αυτό που θέλω να κάνω και να το στηρίξουν, χωρίς να σημαίνει αυτό πως θα ακυρώσουν τα κεκτημένα ή τις διεκδικήσεις τους. Εγώ πιστεύω πως με ό,τι κάνεις στη ζωή σου πρέπει να βρίσκεις έναν τρόπο να είσαι ευτυχισμένος, μέσα σε όλο αυτό το γύρω μας που είναι ζοφερό, δύσκολο και με πολλά προβλήματα. Πιστεύω ότι μπορεί να δουλέψουμε τη χημεία μεταξύ μας και θεωρώ ότι αυτή είναι μια τυχερή ομάδα, γιατί σε μια χώρα κρίσης είναι η μοναδική που έχει εξασφαλίσει ένα μίνιμουμ συνθηκών. Οπότε αν μέσα σε αυτό εξασφαλίσουν και το να είναι ευχαριστημένοι καλλιτεχνικά, το οποίο μοιάζει δύσκολο, αλλά μπορεί και να μην είναι τόσο, αυτό θα δώσει ένα έναυσμα θετικό, ένα θετικό πρόσωπο. Εγώ είμαι και πολύ διαλλακτικός και πολύ απόλυτος ταυτόχρονα, αλλά συνεργάζομαι εύκολα και θεωρώ, χωρίς να λέω μεγάλα λόγια, ότι αυτή τη στιγμή θέλω να συνεργαστώ και να τα καταφέρω. Η πρόθεσή μου είναι αυτή.

Ξέρω ότι είναι πολύ νωρίς, αλλά ξέρω ότι από το πρώτο λεπτό κάτι σκέφτεσαι γι’ αυτό το μπαλέτο.
Αναλαμβάνω από την πρώτη Φεβρουαρίου και ουσιαστικά πρέπει να ολοκληρωθεί ο προγραμματισμός που έχει ήδη ανακοινωθεί και να παρουσιαστεί ακόμα ένα έργο που έχει προγραμματιστεί για το Μάιο. Αυτός ο χρόνος μας δίνει την ευκαιρία να γνωριστούμε, να δούμε τις συνθήκες, πού ακουμπάει ο ένας στον άλλο, να βρούμε ένα δρόμο και σε ένα δυο μήνες θα έχω ολοκληρώσει και τον προγραμματισμό μου για του χρόνου που θέλω να είναι και εξωστρεφής, αλλά θέλω να ακουμπάει σε αυτό που είναι αυτή η ομάδα, στο δυναμικό της και όχι σε αυτό που θα φανταζόμουν εγώ ότι θα ήταν αυτή η ομάδα.

«Πρέπει να υπάρξει μια συνομιλία, όχι “εγώ ήρθα και θα κάνω αυτό που θέλω”»

Συνήθως συμβαίνει το δεύτερο, κάποιος προσπαθεί να προσαρμόσει μια υπάρχουσα ομάδα σε αυτό που θέλει και συνήθως αποτυγχάνει, το έχουμε δει και εδώ και στο εξωτερικό.
Αυτή τη στιγμή είμαι σε μια ώριμη φάση, δεν ξέρω πώς θα ήμουν πριν από δέκα χρόνια. Και επειδή σε αυτή τη στιγμή δε θέλω να αποδείξω κάτι χορογραφικά, ή το χορογραφικό μου ταλέντο, είμαι στη φάση να αντιμετωπίσω ένα σχήμα που υπάρχει, είναι βιώσιμο και να λειτουργήσω για αυτό το σχήμα. Δηλαδή εγώ, ή όποιος άλλος χορογραφήσει, πρέπει να δουλέψει με βάση τη δυναμική και το κλασικό στιλ αυτής της ομάδας, όχι με βάση τη λογική του. Για να το πούμε και αλλιώς: Ένα παιδάκι που θέλει να δει ένα κλασικό έργο πρέπει να μπορεί να το δει. Όχι να δει όλα τα έργα με αυτό τον τρόπο, άλλωστε το μπαλέτο είναι μικρ,ό δεν μπορεί να παρουσιάσει μια Μπαγιαντέρα, δεν είναι η όπερα του Παρισιού, αλλά να μπορεί να δει και κάποια πράγματα εκπαιδευτικού περιεχόμενου για να μεγαλώσει μια γενιά και με αυτά. Δε λατρεύει όλος ο κόσμος το σύγχρονο χορό, θέλει να δει και κάτι πιο κλασικό και κάτι πιο «ασφαλές». Και πιστεύω η προσωπικότητα της ομάδας και όχι ως άθροισμα αυτών που είναι μέσα, ξεπερνάει το στιλ του κάθε χορογράφου που θα έρχεται. Πρέπει να υπάρξει μια συνομιλία, όχι «εγώ ήρθα και θα κάνω αυτό που θέλω». Εγώ γι’ αυτό δέχτηκα να το κάνω γιατί θέλω να διαπραγματευθώ κάτι μαζί τους αν το καταφέρω, σε ένα χρόνο θα το ξέρω καλύτερα.

Δηλαδή δεν είναι προκλητικό να έχεις μια ομάδα και να θέλεις να την αλλάξεις;
Αν πάρεις έναν τραγουδιστή της όπερας και του πεις να κάνει το Vogue της Μαντόνα δε θα το κάνει όπως η Μαντόνα, δεν μπορεί. Και το αντίθετο, αν πάρεις έναν ποπ τραγουδιστή να τραγουδήσει όπερα δε θα το κάνει ποτέ τέλεια, δε γίνεται, έρχεται από άλλη σχολή, άλλη εκπαίδευση. Δημιουργείται μια τερατογένεση με αυτό, μια δυσλειτουργία που δεν είναι ευχάριστη για κανέναν και δεν οδηγεί πουθενά. Θα σου πω και το προσωπικό μου παράδειγμα.

«Η ανησυχία μου και η εμπλοκή μου με το θέατρο ήταν αυτή που με κράτησε ζωντανό και δραστήριο»

Όταν είχα κάνει τότε στη Λυρική με το μπαλέτο της τις Συλφίδες και το Little Piece in America, ο προσανατολισμός τότε από τον τότε καλλιτεχνικό διευθυντή, τον Στέφανο Λαζαρίδη, ήταν να πάρει η ομάδα ένα προφίλ πιο σύγχρονο. Αυτό δεν έγινε. Βάσει λοιπόν αυτού που έκανα και της τότε εμπειρίας μου και του χρόνου που έχει περάσει και μου δίνει την ιστορική μνήμη, θα πω πως αυτό το σχήμα αισθάνθηκε πιο ασφαλές και υγιές στις Συλφίδες, οπότε βάσει αυτής της εμπειρίας μου και σε αυτή την κατεύθυνση θα κινηθώ. Δεν έρχομαι να εκμοντερνίσω το μπαλέτο της ΕΛΣ, αλλά να οργανώσω αυτό που είναι.

Νιώθεις κάπως αλλιώτικα με την καινούργια αυτή θέση;
Η ζωή μου ήταν πολύ ωραία οργανωμένη, δε μου έλειπε μια θέση και εσύ με γνωρίζεις και εικοσιπέντε χρόνια και ξέρεις πως αυτό δε με απασχόλησε ποτέ. Επειδή όλα τα χρόνια δουλεύω και με ευκολίες και με δυσκολίες θεωρώ ότι κάτι μπορώ να καταφέρω. Αλλλά αυτό θα κριθεί σε μερικά χρόνια.

Τι συμβαίνει στο χορό σήμερα, μπορείς να μου πεις, πού βρισκόμαστε;
Σήμερα δεν μπορείς να κρίνεις ακριβώς τι συμβαίνει στο χορό γιατί σε μια χώρα που περνάει μια τόσο μεγάλη κρίση, είμαστε και σε μια περίοδο που μπορεί να είμαστε αισιόδοξοι, μπορεί να είμαστε και απαισιόδοξοι και δεν ξέρεις ακριβώς ποιο είναι το αύριο. Καταλαβαίνεις ότι σε μια εποχή με τόσα προβλήματα οι περισσότεροι θεωρούν ότι η τέχνη είναι πολυτέλεια, επομένως οι πολυτελείς άνθρωποι, αυτοί που ασχολούνται με την τέχνη ακόμα και αν βυθίζονται στο σκοτάδι και σε μεγάλες περιπέτειες, δυστυχώς περνούν απαρατήρητοι και δεν απασχολούν κανέναν.

Εμείς όμως υποστηρίζουμε ότι η τέχνη δεν είναι κάτι πολυτελές αλλά ένας τρόπος να ζεις καλύτερα και μέσα στην κρίση, έτσι δεν είναι;
Ισχύει αυτό, αυτή η περίοδος είναι δύσκολη και θα έπρεπε αυτό το διάστημα να έχει γεννήσει κάτι καινούργιο. Δε γέννησε κάτι καινούργιο, παρόλο που υπάρχει δημιουργικότητα, η κρίση δε δημιούργησε αντίδραση, ούτε αντιδραστικά έργα. Η τέχνη πήγε σε ένα πιο συντηρητικό δρόμο, το βλέπουμε και στο θέατρο, προκειμένου να γεμίσει τις αίθουσες.

«Μέσα στην κρίση η τέχνη πήγε σε ένα πιο συντηρητικό δρόμο»

Φαντάσου λοιπόν πόσο πιο δύσκολα είναι τα πράγματα στο χορό που δεν έχεις αναγνωρίσιμους χορευτές, πόσο δύσκολα είναι για όλες τις ομάδες του χορού και για εμένα, να δημιουργήσουμε, να πάρουμε ακόμα και ένα ευρώ χορηγό για ένα έργο. Φέτος δόθηκαν αυτές οι επιχορηγήσεις που είναι ίσως μια αρχή για μια βοήθεια γιατί ο χορός δεν μπορεί παγκοσμίως να στηριχτεί μόνος του και μιλάμε για μια χώρα που τα τελευταία χρόνια η τέχνη δε βοηθήθηκε. Αντιθέτως, δημιουργήθηκαν και αναπτύχθηκαν πολύ καλοί χορευτές. Έχουμε πολλούς καλούς χορευτές που είναι στο εξωτερικό, έχουμε πολύ ενδιαφέροντα πράγματα που γίνονται από Έλληνες στο εξωτερικό και αν μπει σε μια σειρά η χώρα και μπει σε μια σειρά και η τέχνη θα μπορούμε να μιλάμε για μια αναδημιουργία του χορού. Πάντως αυτό που λέγαμε άνθηση του ελληνικού χορού τη δεκαετία του ’90, δεν υφίσταται.

Σήμερα, παρά τη δυσκολία, όσοι είναι να μπουν στην Κρατική Σχολή χορού θα μπουν και στις δραματικές σχολές το ίδιο, τι μας δείχνει αυτό;
Είναι τρομακτικό το ότι δεν μπορείς να ξεπεράσεις αυτό που έχεις μέσα σου. Είναι σαν να πυροβολείς επάνω σε τοίχο, αλλά θεωρώ υγιές ότι ο καθένας πιστεύει ότι μπορεί να πυροβολήσει και να σπάσει τον τοίχο, να σπάσει αυτό το πράγμα, αυτή είναι η μόνη ελπίδα ότι υπάρχει μέλλον. Το βλέπεις ότι προσπαθούν, το βλέπω και στα σόσιαλ μίντια στο facebook, στο intagram, που ανεβάζουν βιντεάκια που χορεύουν μόνοι τους, που μαθαίνουν από το YouTube, οι χορευτές κάνουν χορογραφίες, δείχνουν κάτι καινούργιο, το θεωρώ ανατριχιαστικό ότι κανείς δεν σταματάει.

Αν υπήρχε ένας χώρος για το χορό θα άλλαζε κάπως η κατάσταση;
Βεβαίως θα άλλαζε, θυμήσου ότι και εγώ ξεκίνησα από τα Δρώμενα του Δήμου Αθηναίων που μας έδιναν τους χώρους, μας έδιναν τα θέατρα και παρουσιάζαμε τις δουλειές, μας έδιναν ίσως και ένα μικρό ποσό, αλλά στην πραγματικότητα αν έχεις εξασφαλίσει το χώρο, την παραγωγή, το κέλυφος, μπορείς να κάνεις παράσταση. Ας πούμε εγώ που έχω πάρει επιχορήγηση για τη «Βαβέλ», δε βρίσκω πού να την κάνω. Ποιο θέατρο να πληρώσω, ποιο θέατρο είναι άδειο, φτάνουν τα λεφτά από την επιχορήγηση να πληρώσω το θέατρο, πού θα βρω άλλους; Είμαι αναγκασμένος δηλαδή να μπω στη λογική «μήπως είναι λάθος που πήρα την επιχορήγηση»; Δε θα το κάνω, γιατί πάντα πιστεύω ότι αξίζει πάρα πολύ ακόμα και το να βρω τέσσερις ανθρώπους και να δουλέψουν σε αυτό και να πληρωθούν και να το κάνουν. Γιατί πάντα πίστευα ότι οι άνθρωποι που ασχολούνται με την τέχνη πρέπει να πληρώνονται και οι χορευτές και οι πάντες. Εμένα η ανησυχία μου και η εμπλοκή μου με το θέατρο ήταν αυτή που με κράτησε ζωντανό και δραστήριο και όσους δούλευαν μαζί μου.

Οπότε, το πιο αισιόδοξο για το χορό σήμερα τι είναι;
Να αποκτήσει επιτέλους στέγη.

Θα πήγαινες σήμερα να μιλήσεις στην Υπουργό ή το Δήμαρχο να σας δώσει ένα χώρο;
Θα το κάνω και νομίζω ότι από τη θέση που είμαι σήμερα θα βοηθήσω συνολικά.