Μόλις πριν δυο χρόνια το μουσείο Πράδο της Ισπανίας αφιέρωσε την πρώτη του έκθεση, μέσα σε μια ιστορία 200 ετών, αφιερωμένη σε γυναίκα ζωγράφο, την Ολλανδή Κλάρα Πέιτερς. Αυτή τη χρονιά το μουσείο παρουσιάζει μαζί με την Sofonisba Anguissola, την πρώτη γυναίκα επαγγελματία ζωγράφο Lavinia Fontana.

Και οι δυο γυναίκες και το έργο τους που δεν είναι ευρέως γνωστό παρουσιάζονται σε μια προσπάθεια και συζήτηση που έχουν ανοίξει τα μουσεία σε ολόκληρο τον κόσμο σχετικά με την συμμετοχή και ανάδειξη ων γυναικών καλλιτεχνών. Η έκθεση θα ανοίξει τον Οκτώβριο του 2019 και εξερευνά το έργο των δυο πρωτοποριακών γυναικών του 16ου αιώνα. Το ενδιαφέρον για τις γυναίκες ζωγράφους έχει αυξηθεί, ένα παράδειγμα ενδιαφέροντος ήταν η αγορά αυτό το καλοκαίρι, από την Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου μιας σπάνιας αυτοπροσωπογραφίας της Ιταλίδας Artemisia Gentileschi του 17ου αιώνα για περισσότερα από 4,6 εκατομμύρια δολάρια.

Self-Portrait at the Clavichord with a Servant, c. 1577, Oil on canvas

Lavinia Fontana, Minerva Dressing, 1613, Oil on canvas, Galleria Borghese, Rome.

Όπως και η Αρτεμισία Τζεντιλέσκι, οι δυο γυναίκες γεννήθηκαν στην Ιταλία αλλά προέρχονται από διαφορετικές κοινωνικές τάξεις. Η Λαβίνια Φοντάνα ήταν κόρη ζωγράφου από την Μπολόνια ενώ η Sofonisba Anguissola καταγόταν από οικογένεια αριστοκρατών. Η Λαβίνια Φοντάνα γεννήθηκε το 1552 και ήταν η πρώτη γυναίκα καλλιτέχνης που χρησιμοποίησε γυμνά μοντέλα. Ήταν κόρη του Πρόσπερο Φοντάνα, διάσημου ζωγράφου της σχολής της Μπολόνια, ο οποίος υπήρξε και δάσκαλός της. Η Φοντάνα συνέχισε την οικογενειακή επιχείρηση. Το παλαιότερο γνωστό έργο της “Monkey Child”, ζωγραφίστηκε το 1575 όταν ήταν σε ηλικία 23 ετών. Η Φοντάνα έγινε γνωστή ζωγραφίζοντας ευγενείς της γενέτειράς της Μπολόνια. Το φύλο της που πιθανώς την εμπόδισε από μια καλύτερη καριέρα σε μια κοινωνία λιγότερη εξελιγμένη ως προς την αποδοχή των γυναικών καλλιτεχνών, βοήθησε την Φοντάνα, στο να δημιουργεί πιο εύκολες και θερμές σχέσεις με γυναίκες πελάτες της. Εκτός από τα πορτρέτα έκανε και λατρευτικές εικόνες σε χαλκό, ενώ αργότερα δημιούργησε πίνακες μεγάλης κλίμακας με θρησκευτικά και μυθολογικά θέματα που μερικές φορές περιείχαν γυναικεία γυμνά.

Bianca degli Utili Maselli and six of her children.

Lavinia Fontana (1552-1614), ‘The Visit of the Queen of Sheba.

Lavinia Fontana – Five Women with a Dog and a Parrot

Η Φοντάνα παντρεύτηκε τον Paolo Zappi το 1577. Γέννησε 11 παιδιά, ενώ και μετά το γάμο της συνέχισε να ζωγραφίζει για να στηρίξει οικονομικά την οικογένειά της, ενώ ο άντρας της ήταν ο βοηθός της και φρόντιζε για το νοικοκυριό. Η Λαβίνια Φοντάνα παρακολούθησε το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια και πήρε πτυχίο το 1580. Με την οικογένειά της μετακόμισε στη Ρώμη έχοντας κερδίσει την εύνοια του Πάπα Κλήμεντα 8ου. Έζησε μέσα στην καλλιτεχνική αποδοχή, και την οικονομική ευημερία, έχοντας πολλές παραγγελίες από μαικήνες και θαυμαστές του έργου της. Έλαβε πολυάριθμες διακρίσεις. Η αυτοπροσωπογραφία της δείχνει μια γυναίκα πολύ όμορφη. Η Φοντάνα κατάφερε να ισορροπήσει την γυναίκα με την επαγγελματία καλλιτέχνη κάτι που θα απασχολούσε και τις γυναίκες ζωγράφους του 19ου αιώνα. Υιοθέτησε στη ζωγραφική της το στιλ των αδερφών Καράτσι και οι πίνακές της είχαν έντονο βενετσιάνικο χρωματισμό. Εκλέχτηκε μέλος της Accademia di San Luca της Ρώμης όπου πέθανε στις 11 Αυγούστου 1614. Έχουν βρεθεί και τεκμηριωθεί περισσότερα από 100 δικά της έργα εκ των οποίων μόνο 32 υπογεγραμμένα. Το έργο της είναι το μεγαλύτερο που έχει αποδοθεί σε γυναίκα καλλιτέχνη πριν από το 1700.