Δε θα τη βρείτε, ω, τι κρίμα
Λετισιά-αα-αα
Εκεί που είσαι η αστυνομία δε θα σε βρει,
Αν ήξεραν που σ΄ έκρυψα
Αλλά αυτό δε θα το μάθουν ποτέ, ούτε καν οι γονείς σου
Ω-ω-ω Λετισιά-αα

Στα κρατητήρια του δικαστικού μεγάρου της Ναντ, στις 22 Ιανουαρίου του 2011, αντηχεί αυτό το εφιαλτικό τραγουδάκι. Αν δεν ήταν αληθινό, ειπωμένο από το στόμα ενός δολοφόνου, του κρατούμενου Τονύ Μεγιόν θα μπορούσε να είναι η κορυφαία σκηνή ενός θρίλερ που συμπεριλαμβάνει όλα τα συστατικά  τρόμου και  «επιτυχίας». Μια απαγωγή, μια εξαφάνιση, ένα έγκλημα που δεν μπορεί να διαλευκανθεί αμέσως, σκοτεινά σημεία, ανεξήγητα περιστατικά, αναίτιες πράξεις και αναπάντητα ερωτήματα, τα ΜΜΕ που κυνηγούν το θέμα και τις αρχές να επιδίδονται σε αγώνα δρόμου εναντίον του χρόνου. Πρόκειται για μια αληθινή ιστορία, εδώ η αλήθεια ξεπερνά τις πιο ευφάνταστες πένες. Είναι η θλιβερή, σύντομη ζωή και το εφιαλτικό τέλος μιας 18χρονης, της Λετισιά Περαί, γραμμένη με αριστουργηματικό τρόπο από τον Ιβάν Ζαμπλονκά, καθηγητή της σύγχρονης ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Paris XIII-Nord.

Η δίδυμη αδερφή της Λετισιά Περαί, Τζεσικά, ανάμεσα στον βιολογικό πατέρα της Φρανκ Περαί και τον ανάδοχο πατέρα της Ζιλ Πατρόν.

Στη νέα λογοτεχνική μορφή που προτείνει ο Ζαμπλονκά με το «Λετισιά ή το τέλος των ανδρών» που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πόλις σε μετάφραση Χαράς Σκιαδέλλη, υφαίνει τις κοινωνικές επιστήμες, με τα ντοκουμέντα και τη λογοτεχνική αφήγηση και παραδίδει στον αναγνώστη το πορτρέτο μιας γυναίκας μέσα από τις καταθέσεις, τις μαρτυρίες της αδερφής της και των οικείων της καθώς αυτές ενσωματώνονται σε ένα ευρύτερο κοινωνικό και πολιτικό περιβάλλον στη Γαλλία του 21ου αιώνα, με τη φτώχεια, τις ανισότητες, την ευάλωτη κατάσταση των παιδιών, τη βία κατά των γυναικών να αυξάνονται, αλλά και να αποσιωπούνται συχνότερα από ποτέ. Το βιβλίο  διακρίθηκε με το λογοτεχνικό βραβείο της εφημερίδας «Le Monde», ένα βιβλίο που μπορεί να σταθεί δίπλα στο Εν Ψυχρώ του Καπότε και τα βιβλία όσων συγγραφέων, όπως ο Ζενέ, ο Φουκώ, o Κολτές, ασχολήθηκαν με το έγκλημα.

Ο Ζαμπλονκά ανασυστήνει, πέρα από την ανάλυση ενός γεγονότος του αστυνομικού δελτίου τη ζωή μιας γυναίκας που, όπως γράφει, «τα δεκάδες εκατομμύρια άτομα που δεν είχαν ακούσει ποτέ για εκείνη, έμαθαν ότι υπήρχε τη στιγμή που εξαφανίστηκε», κρατώντας αποστάσεις ανάμεσα στη συγκίνηση και το ντοκουμέντο, για να μας παραδώσει ένα βαθιά φεμινιστικό και ανθρωπιστικό βιβλίο.

Η ιστορία της Λετισιά Περαί, είναι το ρέκβιεμ για ένα κορίτσι που γεννήθηκε με προδιαγεγραμμένη μοίρα, στην Ευρώπη που οι φτωχοί, οι εκ γενετής παραμελημένοι δεν έχουν καμία ευκαιρία, καμία πρόσβαση στη σταθερότητα και την ισορροπία, σε ένα κόσμο που άνθρωποι συντρίβονται από τη ζωή, πριν καλά καλά αρχίσουν να ζουν, είναι αυτοί οι άνθρωποι που δε θα καταφέρουν να επιλέξουν ή να πάρουν ποτέ τη μοίρα στα χέρια τους.

Ο Ζαμπλονκά επιστρέφει στην οδυνηρή πηγή, στη γέννηση της Λετισιά και της δίδυμης αδερφής της Τζεσικά, την οποία συνάντησε και με την οποία συνεργάστηκε προκειμένου να ανασυνθέσει το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον μέσα στο οποίο ανατράφηκαν. Ένα περιβάλλον βίας, κοινωνικών λειτουργών και δικαστηρίων, εγκατάλειψης, κακοποίησης και της ανεκτικότητας που γεννά η αδυναμία τους να επιβιώσουν.

Η 18χρονη Λετισιά Περαί απήχθη τη νύχτα της 18ης προς 19ης Ιανουαρίου 2011, βιάστηκε και δολοφονήθηκε. Το σώμα της βρέθηκε μετά από 12 εβδομάδες. Ζούσε με την αδερφή της από 12 ετών σε μια ανάδοχη οικογένεια, είχε έναν βίαιο πατέρα, έναν ανάδοχο πατέρα που κακοποιούσε τα κορίτσια. Η Λετισιά και η Τζεσικά δε γνώρισαν ποτέ το «καλύτερα» στο θλιβερό προάστιο της Ναντ όπου ζούσαν. Μορφώθηκαν ελάχιστα έχοντας μαθησιακές δυσκολίες από το δημοτικό, ενώ μεγάλωναν σε ένα χάος. Μεγαλώνουν και μαθαίνουν να ξυπνούν νωρίς, να δουλεύουν σκληρά, να προσπαθούν να ενσωματωθούν. Χωρίς να διαβάζουν βιβλία, χωρίς να πηγαίνουν σινεμά, καρφωμένα στο κινητό τους, στα γεμάτα λάθη SMS, στους φίλους τους στο μπιστρό. Δεν εξεγείρονται ποτέ. Κι όταν η Λετισιά απειλεί ότι θα κάνει μήνυση στον άνδρα που την ενοχλεί καθώς δεν τον ανέχεται πια, θα δολοφονηθεί με φρικτό τρόπο. Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Νικολά Σαρκοζί εκμεταλλεύεται τη συγκίνηση που προκαλεί το έγκλημα προκειμένου να καταγγείλει τη δήθεν υπερβολική επιείκεια των δικαστών και να καταστήσει πιο αυστηρή την ποινική νομοθεσία.

Ο Ζαμπλονκά κάνει παράλληλα μια πολύ ενδιαφέρουσα αναδρομή στις συνθήκες και την εγκατάλειψη των παιδιών από τον 18ο αιώνα μέχρι σήμερα ολοζώντανα, με την εικόνα δυο μικρών κοριτσιών σε πρώτο πλάνο, μπροστά στους δικαστές ανηλίκων, τους επιμελητές, τις ανάδοχες οικογένειες, σε ένα ανάγλυφο με το σπίτι και την οικογένεια με την οποία δε θα επανενωθούν ποτέ, να σβήνουν σε ένα σκοτεινό φόντο.

H αστυνομία ανακαλύπτει το σώμα της Λετισιά Περαί

Μόλις χθες, ο Επικεφαλής Παιδικής Προστασίας της UNICEF Cornelius Williams δημοσίευσε τα στοιχεία που δείχνουν ότι εκατομμύρια παιδιά στον πλανήτη κινδυνεύουν από τις δολοφονίες, τη σεξουαλική κακοποίηση και την πειθαρχία μέσω της βίας. Δυστυχώς, η βία εις βάρος παιδιών, κάποια ακόμη και κάτω του ενός έτους, είναι διαδεδομένη σε σπίτια, σχολεία και κοινότητες. Μάλιστα, κάποια από τα παιδιά βιώνουν τη βία, συχνά από εκείνους στους οποίους έχει ανατεθεί η φροντίδα τους, σύμφωνα με την UNICEF η οποία μιλά για την ανεπανόρθωτη βλάβη που προκαλείται στα παιδιά και οι αριθμοί που παραθέτει αγγίζουν τον παραλογισμό.

– Τα τρία τέταρτα των παιδιών 2 έως 4 ετών στον κόσμο – περίπου 300 εκατομμύρια – αντιμετωπίζουν ψυχολογική πίεση και/ή σωματική τιμωρία από τους κηδεμόνες τους στο σπίτι.

Παγκοσμίως, 1 στα 4 παιδιά ηλικίας κάτω των πέντε ετών – 176 εκατομμύρια – ζουν με μητέρα που υφίσταται βία από το σύντροφό της.

Παγκοσμίως, περίπου 15 εκατομμύρια κορίτσια ηλικίας 15 έως 19 ετών έχουν εξαναγκαστεί σε σεξουαλική επαφή ή σε άλλου είδους σεξουαλικές πράξεις κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

Μόνο το 1% των εφήβων κοριτσιών που βίωσαν σεξουαλική βία ανέφεραν ότι αναζήτησαν επαγγελματική βοήθεια.

– Στις 28 χώρες όπου υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, το 90% των εφήβων κοριτσιών που είχαν εξαναγκαστεί σε σεξουαλική επαφή, κατά μέσο όρο, δήλωσαν ότι ο δράστης του πρώτου συμβάντος ήταν γνωστός τους. Στοιχεία από έξι χώρες αποκαλύπτουν ότι φίλοι, συμμαθητές και συνεργάτες συγκαταλέγονται στους πιο συχνά αναφερόμενους δράστες σεξουαλικής βίας εναντίον εφήβων αγοριών.

– Σε παγκόσμιο επίπεδο, κάθε 7 λεπτά ένας έφηβος χάνει τη ζωή του από πράξη βίας.

– Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι μη ισπανόφωνοι μαύροι ηλικίας 10 έως 19 ετών, είναι σχεδόν 19 φορές πιο πιθανό να δολοφονηθούν από τους μη ισπανόφωνους λευκούς της ίδιας ηλικίας. Εάν το ποσοστό ανθρωποκτονιών μεταξύ μη ισπανόφωνων μαύρων εφήβων ισχύσει αντίστοιχα σε εθνικό επίπεδο, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα περιλαμβάνονταν μέσα στις δέκα χώρες με το υψηλότερο ποσοστό θανάτων στον κόσμο.

Οι συνθήκες αυτές μπορούν να μεταβληθούν μόνο αν αντιμετωπιστούν οι παράγοντες που συμβάλλουν στη βία κατά των παιδιών, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων, των κοινωνικών και πολιτιστικών κανόνων που επιτρέπουν τη βία, των ανεπαρκών πολιτικών και νομοθεσιών, των ανεπαρκών υπηρεσιών για τα θύματα και των περιορισμένων επενδύσεων σε αποτελεσματικά συστήματα πρόληψης και αντίδρασης στη βία.

Το κορίτσι της ιστορίας του Ζαμπλονκά, το κορίτσι χωρίς ιστορία και πρόσωπο, ένας ασήμαντος αόρατος για το σύστημα και την κοινωνία άνθρωπος και το μαρτύριό της, είναι ένα συγκλονιστικό χρονικό για το τέλος όχι μόνο των ανδρών, αλλά και των ανθρώπων και μιας κοινωνίας που όσο φτωχοποιείται αποκτά τα χαρακτηριστικά της ζούγκλας. Πέρα από τα όρια του προσωπικού δράματος, το πορτρέτο της Λετισιά είναι αυτό μιας γυναίκας που ακόμα και αν ζούσε, η οικογένεια και η κοινωνία την είχαν ήδη σπρώξει σε έναν αργό θάνατο, σε ένα περιθώριο στο οποίο σαν μικρό, εγκλωβισμένο, ανυπεράσπιστο ζωάκι δε θα μπορούσε να γλυτώσει. Θα προχωρούσε  χωρίς ταυτότητα και χωρίς αξιοπρέπεια, με έναν ορίζοντα μηδαμινών απαιτήσεων ευτυχίας και μιας ήρεμης ζωής.

Info:

Το βιβλίο «Λετισιά ή το τέλος των ανδρών» του Ιβάν Ζαμπλονκά κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πόλις