Ο πρώτος νικητής του διάσημου βραβείου Τέρνερ το 1984, διάκρισης που θεωρείται ανάλογη των Όσκαρ για τους εικαστικούς, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 86 ετών. Ο Μάλκολμ Μόρλεϊ ήταν ένας από τους πιο αντιπροσωπευτικούς καλλιτέχνες του φωτορεαλισμού και του νέο-εξπρεσιονισμού. Η βελγική γκαλερί Xavier Hufkens, μία από τις γκαλερί που τον εκπροσωπούσαν, τον χαρακτήρισε ως μια από τις “σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης τέχνης”. Κινούμενος μέσα σε υπερρεαλιστικές και νεορομαντικές ζωγραφικές μεθόδους, ο καλλιτέχνης εισήγαγε στην τέχνη του πολλές προσωπικές του εμπειρίες.

Malcolm Morley

Malcolm Morley, Rat Tat Tat, 2001, Collection of the Metropolitan Museum of Art, purchased with the George A. Hearn Fund, Kathryn E. Hurd Fund, and Andrew and Christine Hall Gift, 2013. Courtesy Sperone Westwater, New York

Ο Μόρλεϊ γεννήθηκε στο Λονδίνο το 1931 και ξεκίνησε να ζωγραφίζει την περίοδο που βρισκόταν στη φυλακή Wormwood Scrubs, εκτίοντας ποινή για διαρρήξεις. Το 1952 το Camberwell School of Arts and Crafts του Λονδίνου του άνοιξε διάπλατα τις πόρτες του, ενώ το 1958 μετακόμισε στη Νέα Υόρκη. Παρουσιάζοντας μια σειρά από φωτορεαλιστικά έργα τέχνης, βασισμένα σε μια ευρεία γκάμα αντικειμένων, από πίνακες των «Μεγάλων Δασκάλων» έως και διαφημιστικά φυλλάδια ταξιδιωτικών γραφείων, κατάφερε να ξεχωρίσει.

Σε συνέντευξη του στη Guardian το 2013, είχε δηλώσει ότι προτιμά να αναφέρεται στο κίνημα που εκπροσωπεί ως σούπερ-ρεαλισμό. “Όχι γιατί υποστηρίζω ότι η τέχνη μου είναι εξαιρετικά σπουδαία, αλλά γιατί αυτός ο όρος μου θυμίζει τον Σουπρεματισμό του Μαλέβιτς”. 

Το 1984 κέρδισε το πρώτο βραβείο Τέρνερ, κάνοντας πολλούς να μιλούν για μια αμφισβητούμενη νίκη. Η λαμπρή πορεία που ακολούθησε έμελλε να δικαιώσει την επιλογή των υπεύθυνων του βραβείου ύψους 10.000 βρετανικών λιρών. Ο Μόρλεϊ κατάφερε να αφήσει πίσω του σπουδαίους καλλιτέχνες, όπως το διάσημο ντουέτο Γκίλμπερτ & Τζορτζ (Gilbert and George), αλλά και τον Χάουαρντ Χόντκιν (Howard Hodgkin).

O Μάλκολμ Μόρλεϊ στην Tate Modern το 1984, μόλις έχει κερδίσει το πρώτο βραβείο Terner

O Μάλκολμ Μόρλεϊ στην Tate Modern το 1984, μόλις έχει κερδίσει το πρώτο βραβείο Terner

H κριτική επιτροπή του βραβείου Tέρνερ το 1984

H κριτική επιτροπή του βραβείου Tέρνερ το 1984

Μετά το 1970, το ύφος των έργων του άρχισε να γίνεται περισσότερο εξπρεσιονιστικό, ενσωματώνοντας σ’ αυτά την τέχνη του κολάζ. Στα σημαντικά έργα αυτής της περιόδου συναντάμε και το “Train Wreck” (1975). Ένα από τα δύο αντίγραφα που φιλοτέχνησε από το πρωτότυπο έργο, ανήκει σήμερα στην συλλογή έργων της Tate. Το έργο, βασισμένο στο γλυπτό ενός εκτροχιασμένου τρένου παιχνιδιών, διερευνά το θέμα της τραγωδίας και της καταστροφής. 

Train Wreck (Gold Version) 1975-81

Train Wreck (Gold Version) 1975-81

Ο Μόρλεϊ θεωρείται από πολλούς και ως ο “ηθικός αυτουργός” του περίφημου New Spirit Painting, ενός όρου με τον οποίο αναφερόμαστε στην αναζωπύρωση του εξπρεσιονιστικής ζωγραφικής τη δεκαετία του 1980. Ερωτώμενος από τους New York Times το 1993 σχετικά με την άνθιση του νέο-εξπρεσιονισμού την εποχή εκείνη, ο Μόρλεϊ απάντησε: “Αν ήξερα ότι πρόκειται να εφεύρω τρόμους όπως ο Julian Schnabel ή ο David Salle, θα έκοβα τα χέρια μου”. 

Η Whitechapel Gallery του Λονδίνου φιλοξένησε πέρσι μια αναδρομική του έκθεση, η οποία έλαβε διθυραμβικές κριτικές, με πολλούς να κάνουν λόγο για έναν “εξαιρετικά επιδραστικό καλλιτέχνη”.