Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO θα θεωρείται πλέον ο Αρχαιολογικός Χώρος των Φιλίππων. «Μεγάλη επιτυχία για την Ελλάδα» χαρακτηρίζει με ανακοίνωσή του το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού της χώρας μας την έγκριση της  Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς  για την εγγραφή του Αρχαιολογικού Χώρου των Φιλίππων στον φημισμένο Κατάλογο, στο πλαίσιο της 40ης Συνόδου της που διεξήχθη τις προηγούμενες ημέρες στην Κωνσταντινούπολη.

Ο τίτλος αυτός απονέμεται σε μνημεία, κτίσματα ή τοποθεσίες, τα οποία διακρίνονται παγκοσμίως για την ιστορική, πολιτιστική, ή και περιβαλλοντική σημασία τους. Οι Φίλιπποι κατέχουν «Εξέχουσα Οικουμενική Αξία τόσο βάσει της αρχαιολογικής και αρχιτεκτονικής της κληρονομιάς (κριτήριο (iv)), όσο και λόγω της παρουσίας του Αποστόλου Παύλου η οποία σηματοδότησε τις απαρχές του Χριστιανισμού στην Ευρώπη (κριτήριο (iii))» όπως τονίζεται στην απόφαση της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

arxaiologikos-xoros-filippon-entaksi-sta-mnimeia-tis-unesco

Πλήθος μνημείων που συνδέουν την εξέλιξη της πόλης από την ελληνιστική περίοδο έως τα ύστερα βυζαντινά χρόνια περιλαμβάνουν οι Φίλιπποι, που θεωρούνται ένας από τους σημαντικότερους και πληρέστερους αρχαιολογικούς χώρους της Βόρειας Ελλάδας. Η στρατηγική της θέση, που διέκρινε ο Φίλιππος Β΄, αναβαθμίζεται με την «Εγνατία Οδό». Μετά τη δραματική μάχη το 42 π.Χ., που καθόρισε την πολιτική ιστορία του ρωμαϊκού κράτους, ζει μια περίοδο ακμής ως ρωμαϊκή αποικία (Colonia Augusta Julia Philippensis). Σε αυτό το ζωηρό αστικό κέντρο ήρθε ο Απόστολος Παύλος και ίδρυσε την πρώτη χριστιανική εκκλησία σε ευρωπαϊκό έδαφος το 49/50 μ.Χ., γεγονός που έμελλε να αλλάξει τόσο τη φυσιογνωμία της πόλης, όσο και της ηπείρου. Με την αναγνώριση του Χριστιανισμού και την καθιέρωσή του ως επίσημης θρησκείας του κράτους στην πόλη ιδρύθηκαν επιβλητικοί χριστιανικού ναοί, ένα πανόραμα παλαιοχριστιανικής αρχιτεκτονικής.

«Έπρεπε εδώ και χρόνια να είχε ενταχθεί στον κατάλογο αυτό» τονίζει ο Θοδωρής Γκόνης, ο οποίος εδώ και οκτώ χρόνια βρίσκεται στο τιμόνι του Φεστιβάλ Φιλίππων- Θάσου, με κεντρικό χώρο διεξαγωγής το μοναδικής ομορφιάς Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων. Η αναστήλωση του κοίλου του θεάτρου θα είναι πιο εύκολο να διεκδικήσει τώρα χρήματα από ευρωπαϊκά κονδύλια. Παράλληλα, το Αρχαίο Θέατρο θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη δημοσιότητα και αίγλη. «Δεν πρόκειται για μια σκυταλοδρομία νεκρών και ζωντανών, αλλά για μια δυναμική ανταλλαγή. Από εδώ και πέρα μας περιμένει ακόμη περισσότερη δουλειά» τονίζει ο ίδιος στο ελculture.gr, επισημαίνοντας πως το φεστιβάλ «θα συνεχίσει να έχει τον χαρακτήρα «τοπικής καλλιέργειας», οφείλει όμως πλέον να έχει «μεγαλύτερο ορίζοντα». Η περσινή παράσταση “Επτά άγγελοι των Φιλίππων”  αξιοποιούσε κείμενα από τους αγγέλους του Αισχύλου, του Θουκυδίδη, του Μεγάλου Αλεξάνδρου, του Αποστόλου Παύλου, οι οποίοι τεκμηρίωναν την σύνδεση του συγκεκριμένου τόπου με την ιστορία. Η κινηματογραφημένη της εκδοχή συμπεριλήφθηκε στο φάκελο και ίσως συνετέλεσε κι αυτή προς την ευτυχή έκβαση.

Άλλωστε, η κατάρτιση του φακέλου της υποψηφιότητας του Αρχαιολογικού Χώρου των Φιλίππων, που ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2015, υπήρξε αποτέλεσμα μιας συντονισμένης και συστηματικής προσπάθειας της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων του ΥΠΠΟΑ με τις Διευθύνσεις Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων,  Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων, της Εφορείας Αρχαιοτήτων Καβάλας-Θάσου και του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων. Ενώ, σημαντική ήταν, όπως τονίζεται επίσης, η αρωγή του πρώην Δήμου Φιλίππων και του νυν Δήμου Καβάλας, που εκφράζουν την ένθερμη υποστήριξη της τοπικής κοινωνίας. Στη συνέχεια, ο φάκελος υποβλήθηκε στην απαιτητική διαδικασία της αξιολόγησης από το αρμόδιο για την πολιτιστική κληρονομιά συμβουλευτικό όργανο της UNESCO, το διεθνές ICOMOS.

arxaiologikos-xoros-filippon-entaksi-sta-mnimeia-tis-unesco (1)

Τελευταία φορά που εντάχθηκε ελληνικό μνημείο στον Κατάλογο της UNESCO ήταν το 2007, η παλαιά πόλη της Κέρκυρας. Ακολουθεί ο Κατάλογος Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Unesco στην Ελλάδα:

Ναός του Επικούριου Απόλλωνα (1986)

Αρχαιολογικός χώρος των Δελφών (1987)

Ακρόπολις Αθηνών (1987)

Άγιο Όρος (1988)

Αρχαιολογικός χώρος Επιδαύρου (1988)

Παλαιοχριστιανικά και Βυζαντινά μνημεία της Θεσσαλονίκης (1988)

Μετέωρα (1988)

Μεσαιωνική πόλη της Ρόδου (1988)

Αρχαία Ολυμπία (1989)

Μυστράς (1989)

Μονή Δαφνίου, Μονή Οσίου Λουκά και Νέα Μονή Χίου (1990)

Δήλος (1990)

Πυθαγόρειον και Ηραίον Σάμου (1992)

Αρχαιολογικός χώρος της Βεργίνας (1996)

Ιστορικό Κέντρο (Χώρα) της Πάτμου με τη Μονή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου και το Σπήλαιο της Αποκάλυψης (1999)

Αρχαιολογικοί χώροι των Μυκηνών και της Τίρυνθας (1999)

Παλαιά Πόλη της Κέρκυρας (2007)

Αρχαιολογικός χώρος Φιλίππων (2016)