Όσοι είδαν τους «Καραμάζοφ» του Κονσταντίν Μπογκομόλοφ το 2016 στη Στέγη, μιλούν ακόμα για τον Ρώσο σκηνοθέτη και το καλλιτεχνικό του εκτόπισμα. Αυτό που για τον Μπογκομόλοφ είναι αυτονόητο, να κρίνει την εξουσία, την ολιγαρχία και την κοινωνική εκκεντρικότητα δίπλα στις κοινωνικές ανισότητες, να επικαλείται την ουτοπία, σε εμάς φαίνεται μαγικό. Γιατί ο Μπογκομόλοφ το κάνει αβίαστα και αυθόρμητα, γιατί είναι αυτός που μας συστήνει πέρα από τη σοβαροφάνεια το σύγχρονο ρώσικο θέατρο, απαλλαγμένο από κάθε φτιασίδι της παράδοσής του, την οποία εμπεριέχει βαθιά σε κάθε σκηνή. Ο Μπογκομόλοφ δε σχολιάζει την παράδοση του ρώσικου θεάτρου, τη συνεχίζει. Έτσι απλά.

Είναι η πρώτη φορά που η Στέγη καλεί έναν ξένο σκηνοθέτη να εργαστεί με Έλληνες ηθοποιούς. Ο Μπογκομόλοφ επανέρχεται με Ντοστογιέφσκι και οι χίλιες σελίδες των «Δαιμονισμένων» ζωντανεύουν στην Κεντρική σκηνή της Στέγης από τις 22 Νοεμβρίου. Το σύμπαν των μηδενιστών ηρώων του Ρώσου δημιουργού στη ρώσικη πολίχνη των προεπαναστατικών χρόνων ζωντανεύει και φτάνει με ταχύτητα φωτός στο σήμερα. «Αυτοί οι δαίμονες είναι οι νέοι μας θεοί και η νέα μας αλήθεια; Πού θα μας οδηγήσει αυτή η αναζήτηση μιας νέας αλήθειας – σε μια νέα λύτρωση ή σε ένα νέο φασισμό;», διερωτάται ο Μογκομόλοφ. Πριν δούμε επί σκηνής τις απαντήσεις που ενδεχομένως δίνει στο πολυφωνικό και οριακό αυτό αριστούργημα της λογοτεχνίας, αναζητήσαμε τους ηθοποιούς και συνεργάτες της παράστασης για να μας πουν δυο λόγια για την εμπειρία τους, για να μας απαντήσουν σε αυτό που ρωτάμε όταν τους συναντάμε:

Πώς είναι να δουλεύεις με τον Μπογκομόλοφ;

©Ioanna Chatziandreou

Τι είναι αυτό που με κάνει να μη θέλω να τελειώσει όλο αυτό και η συνεργασία μου μαζί του; Η ατμόσφαιρα στην πρόβα είναι πάντα ενδιαφέρουσα, γοητευτική, συμπυκνωμένη, ακριβής και απαιτητική. Ο ίδιος είναι αρχηγός της διαδικασίας (κάτι που προσωπικά χρειάζομαι), έχει τον απόλυτο έλεγχο, δεν συμβαίνει σχεδόν τίποτα περιττό, είναι ταυτόχρονα σοβαρός και ακριβής όσο ανάλαφρος και αστείος. Δεν αγχώνεται ποτέ είναι όμως πολύ απαιτητικός, αλλάζει τον τρόπο του κάθε ηθοποιού «από μέσα» με επιμονή και υπομονή, έχει καταπληκτική σχέση με τον ρυθμό και τη μουσική, είναι τολμηρός αλλά με ουσία και αγαπάει πάρα πολύ αυτό που κάνει. Σαν παιδί χαίρεται συχνά. Έχει μια θαυμάσια συνεργάτη, τη Λαρίσα Λομακίνα που επίσης είναι πολύ πολύ σημαντική παρουσία.

Έλενα Τοπαλίδου (ηθοποιός)

©Ioanna Chatziandreou

Δουλεύοντας μαζί του διαπιστώνεις πως αν εμπιστευθείς εσύ πάνω απ’ όλα τον εαυτό σου, θα μπορέσεις και να προσεγγίσεις  αυτό που σου ζητάει να κάνεις. O Μπογκομόλοφ συνθέτει έναν κόσμο συμπαγή, σου ζητάει να μπεις πλήρως εκτεθειμένος χωρίς να κουβαλάς τα δεκανίκια σου ως ηθοποιός. Είσαι παρών απλώς.. ανά πάσα στιγμή το σύμπαν που έχτισε, καταστρέφεται για να ξαναχτιστεί.. και συ απλώς συνεχίζεις… να είσαι παρών.

Αντώνης Μυριαγκός (ηθοποιός)

©Ioanna Chatziandreou

Είμαι πολύ μέσα στη διαδικασία της πρόβας για να μπορέσω να αποκωδικοποιήσω αυτό που συμβαίνει. Αυτό που μου κάνει εντύπωση μαζί του είναι ότι μπορεί και συνδυάζει τον ρεαλισμό με τη μεταφυσική, και ενώ είναι δύο πράγματα εκ διαμέτρου αντίθετα, ο Μπογκομόλοφ καταφέρνει να τα κάνει να συνυπάρχουν με τέτοιο τρόπο που η ένωσή μοιάζει τρομερά φυσική.

Μαρία Πανουργιά (ηθοποιός)

©Ioanna Chatziandreou

Κάθε φορά ξεκινώντας μια δουλειά προσπαθείς να καταλάβεις τον κόσμο του σκηνοθέτη, πώς αυτός έχει φανταστεί και αντιληφθεί ένα έργο και να ανταποκριθείς σε αυτό. Αυτό δεν είναι διαφορετικό και σε αυτή τη δουλειά. Αυτό που διαφέρει είναι το τι ζητάει υποκριτικά από εμάς ο Konstantin, ο τρόπος που μας ζητάει να υπάρχουμε επί σκηνής. Ένας τρόπος που είναι προκλητικός και δύσκολος. Γιατί είναι λιτός και ειλικρινής. Το να παίζεις απενδυμένος τις ευκολίες και τα πράγματα που σε κάνουν να νιώσεις ασφάλεια δεν είναι τόσο απλό όσο ακούγεται…

Δημήτρης Ξανθόπουλος (ηθοποιός)

©Stavros Habakis

Θα σταθώ στην πρώιμη φάση της πρόβας, στην οποία μείναμε για καιρό, την ανάλυση του κειμένου, που είναι και το πιο πολύτιμο για μένα κομμάτι από αυτή τη συνεργασία. Δύο τετράδια γεμάτα σημειώσεις! Ανιχνεύει το βάθος και την ουσία των πραγμάτων, και μετά τα αφηγείται σαν ένα νέο κείμενο πια, μια ιστορία που εσύ παρέλειψες να διαβάσεις. Κι έτσι, ο κόσμος του Μπογκομόλοφ είναι ένα συναρπαστικό ταξίδι στα άδυτα του Ρώσικου πολιτισμού!

Δήμητρα Μητροπούλου (βοηθός σκηνοθέτη)

©Stavros Habakis

Η προσέγγιση, ο τρόπος επικοινωνίας και η καθαρή του σκέψη σε σχέση με αυτό που θέλει τον οδηγεί στην κατάλληλη κατεύθυνση.

Χρύσα Κουγιουμτζή (βοηθός σκηνοθέτη, ηθοποιός)

Έχει κάποια βασικά χαρακτηριστικά για αυτή τη δουλειά. Ο λόγος του είναι πάρα πολύ σαφής, θα πει ακριβώς αυτό που θέλει και νιώθεις ό,τι πρέπει να βρεις αυτό που θέλει. Δεν αισθάνεσαι ποτέ ότι κάτι που τον ρωτάς το σκέφτεται, το ξέρει ήδη. Επίσης, μας έκανε να νομίζουμε ότι μιλάει ελληνικά, γιατί οι παρατηρήσεις του είναι τέτοιες που σε κάνουν να σκέφτεσαι ότι πρέπει να καταλαβαίνει τη γλώσσα.

Ρένα Ανδρεαδάκη (διεύθυνση παραγωγής)

Κεντρική φωτογραφία άρθρου: ©Cristos Sarris
Πορτρέτα ηθοποιών: ©Ioanna Chatziandreou
Φωτογραφίες παράστασης: ©Stavros Habakis

Info παράστασης:

Οι «Δαιμονισμένοι» του Ντοστογιέφσκι έρχονται σε σκηνοθεσία Κονσταντίν Μπογκομόλοφ| 22 Νοεμβρίου – 10 Δεκεμβρίου 2017 |
Στέγη Ιδρύματος Ωνάση