Από τη Μπουρκίνα Φάσο στο Περού, από την Υεμένη στην Παπούα Νέα Γουινέα και τα νησιά του Σολωμόντα και θα μπορούσαμε να μιλάμε ακόμη για ώρες για τους προορισμούς και τα ιδιαίτερα μέρη που έχει επισκεφθεί ο Αλέξανδρος Τσούτης. Μπορεί η βασική του επαγγελματική ενασχόληση να μην είναι η φωτογραφία όμως ως παθιασμένος ταξιδευτής και λάτρης της εικόνας έχει καταφέρει να την εντάξει στα ταξίδια του, παίρνοντας και εμάς μαζί στις εξωτικές του περιπλανήσεις. Άλλωστε στην ερώτηση αν θεωρεί τον εαυτό του περισσότερο ταξιδευτή ή φωτογράφο μάς απαντά πολύ απλά ότι δεν μπορεί να φωτογραφήσει χωρίς ταξίδια και δεν μπορεί να πάει ταξίδι χωρίς τη φωτογραφική του μηχανή. Προορισμοί του είναι πάντα μέρη μακρινά εκτός Ευρώπης, ενώ πριν από λίγο καιρό βρέθηκε στα λημέρια της Al Qaeda, το Μάλι, όντας ο μοναδικός τουρίστας της χώρας. Φωτογραφίες του Αλέξανδρου Τσούτη έχουν διακριθεί και δημοσιευτεί στο National Geographic.

Πώς ξεκίνησες να ασχολείσαι με τη φωτογραφία και ποια ήταν τα πρώτα θέματα που προσέγγισες;
Ξεκίνησα ως τουρίστας αρχικά να τραβάω αναμνηστικές φωτογραφίες από τις στιγμές του κάθε μου ταξιδιού και σιγά σιγά άρχισα να ανακαλύπτω την αξία της. Το ανθρώπινο στοιχείο είναι εκείνο που κυριαρχεί στις φωτογραφίες μου και νομίζω θα κυριαρχεί πάντα, αυτό είναι που με ενδιαφέρει.

Μέσα από τις φωτογραφίες σου, βλέπουμε ότι αποφεύγεις να κινείσαι στην Ευρώπη και διαλέγεις μέρη πιο τροπικά και ιδιαίτερα.
Πράγματι, η Ευρώπη δεν με συγκινεί, δεν με ενθουσιάζει. Κινούμαι περισσότερο στη ζώνη των τροπικών προορισμών, είναι εκείνοι οι πολιτισμοί που μου αρέσουν, οπότε όσο έχω αντοχή ακόμη προτιμώ να εξερευνώ πιο δυσπρόσιτα μέρη.

Αιθιοπία

Αιθιοπία

Επικεντρώνεσαι στα πρόσωπα και τους κατοίκους των χωρών που επισκέπτεσαι, πώς τους προσεγγίζεις και πόσο εύκολο είναι να σου ανοιχτούν;
Συνήθως αυτό είναι κάτι που βρίσκεις στην πορεία, το μυστικό είναι στην αρχή να κάνεις πλάκα, έστω και με τη γλώσσα του σώματος, να παίξεις με τα παιδάκια, να τους αφήσεις να σε προσεγγίσουν και να τους κάνεις να αισθανθούν άνετα μαζί σου, τότε σιγά σιγά θα βγάλεις και φωτογραφίες. Αυτό που θέλω είναι ο αυθορμητισμός της στιγμής και της καθημερινότητάς τους, αυτή την αυθεντικότητα.

Το ότι πολλές φορές δεν υπάρχει κάποια κοινή γλώσσα επικοινωνίας, αποτελεί πρόβλημα;
Όχι, καθόλου. Αντιθέτως, το να προσπαθείς να σπάσεις το γλωσσικό εμπόδιο με κάποιους ανθρώπους που σε βλέπουν με την ίδια περιέργεια που τους βλέπεις και εσύ, είναι κάτι πολύ όμορφο και κάθε φορά διαφορετικό.

Ο Αλέξανδρος Τσούτης στην Παπούα Νέα Γουινέα

Ο Αλέξανδρος Τσούτης στην Παπούα Νέα Γουινέα

Τα παιδιά στις χώρες αυτές πώς σε πλησιάζουν;
Τα παιδιά είναι γλυκύτατα σε όλο τον κόσμο και για αυτά ο ξένος – ειδικά στις χώρες που πηγαίνω – είναι το παιχνίδι τους, το αξιοθέατό τους. Τα πολύ μικρά όμως, που δεν έχουν κλείσει ακόμη ένα χρόνο ή δύο συνήθως κλαίνε, επειδή δεν έχουν ξαναδεί κάποιον λευκό. Όταν δείξεις στα παιδιά φωτογραφία πραγματικά τρελαίνονται, τα περισσότερα δεν έχουν ξαναδεί τον εαυτό τους σε φωτογραφία.

Παπούα Νέα Γουινέα

Παπούα Νέα Γουινέα

Αν κλείσεις τα μάτια, ποια φωτογραφία που έχεις τραβήξει σου έρχεται πρώτη στο μυαλό;
Η φωτογραφία που μου έρχεται αυτή τη στιγμή στο μυαλό, ίσως επειδή έχει δημοσιοποιηθεί πολύ καθώς ήταν η φωτογραφία της ημέρας στο National Geographic και την έχω πάντα στην άκρη του μυαλού μου, είναι μία λήψη που είχα κάνει στη Βιρμανία, την ώρα που ανέτειλε ο ήλιος. Είχαμε ξυπνήσει νωρίς το πρωί για να ξεκινήσουμε μια μεγάλη πορεία τριών ημερών στα βουνά της Βιρμανίας, ο ήλιος είχε αυτό το μαγικό φως που έχει όταν ξεπροβάλλει και όταν είδα τη σκηνή αυτή μπροστά μου δεν είχα παρά να τη φωτογραφίσω.

"Burmese day", επιλέχθηκε ως φωτογραφία της ημέρας στο National Geographic

“Burmese day”, επιλέχθηκε ως φωτογραφία της ημέρας στο National Geographic

Τι θα έλεγες σε όλους εκείνους που υποστηρίζουν ότι όσοι φωτογραφίζουν πολύ στα ταξίδια τους «χάνουν» τις στιγμές;
Είναι κάτι που δεν ενστερνίζομαι καθόλου. Η φωτογραφία για μένα είναι ακριβώς το αντίθετο. Σε κάνει να παρατηρείς με μεγαλύτερη προσοχή της λεπτομέρειες, κοιτάς συνέχεια γύρω σου για να ανακαλύψεις περισσότερα θέματα και νομίζω ότι έτσι απορροφάς πολύ περισσότερο αυτό που ζεις.

Πριν λίγους μήνες, συγκεκριμένα τα Χριστούγεννα, βρέθηκες στα λημέρια της Al Qaeda, το Μάλι, πώς ήταν το ταξίδι αυτό;
Για να πω την αλήθεια, πριν φύγω έτρεμα από το φόβο μου, δεν είναι ότι έχω άγνοια κινδύνου ή περίσσιο θάρρος. Πηγαίνοντας, όμως, καταρρίπτονται οι φόβοι σου και αρχίζεις να τολμάς όλο και περισσότερα πράγματα. Όταν ήμασταν εκεί προσπαθήσαμε να μπούμε και στη ζώνη που ελέγχουν οι αντάρτες, που πας μόνο με αεροπλάνο του ΟΗΕ, αλλά ευτυχώς ή δυστυχώς δεν τα καταφέραμε. Στο Μάλι ήμασταν οι μόνοι τουρίστες, εγώ και ένας φίλος μου. Μας είχαν προειδοποιήσει όσο κινούμαστε προς τα βόρεια να κρατάμε χαμηλό προφίλ, κάτι το οποίο βέβαια δεν είναι και πολύ εφικτό όταν είσαι λευκός με μια φωτογραφική μηχανή στο χέρι. Θέλοντας και μη, σε μαθαίνουν οι πάντες μέσα στα πρώτα λεπτά. Προσπαθώ όμως να ξεπερνάω τους προσωπικούς μου φόβους και να ανακαλύπτω τα προσωπικά μου σύνορα. Οι δυσκολίες οι ανατροπές, τα απρόοπτα, όλα αυτά είναι το αλατοπίπερο του κάθε ταξιδιού.

Τζενέ, Μάλι

Τζενέ, Μάλι

Έχεις κινδυνέψει όμως ποτέ;
Όσο και αν ακούγεται περίεργο, δεν έχω κινδυνέψει από άνθρωπο αλλά από ζώο. Παραλίγο να με ποδοπατήσει ελέφαντας σε ένα εθνικό πάρκο, στη Ζιμπάμπουε. Είναι ένα πάρκο που επιτρέπεται να πας ασυνόδευτος και να είσαι με τα πόδια, κάτι το οποίο τώρα έχει απαγορευτεί, γιατί υπήρξαν θύματα. Υπήρχαν πολλοί ελέφαντες και σου έδιναν την εντύπωση ότι είναι ήμεροι, διότι δεν νιώθουν ότι απειλούνται όταν έρχονται οι ίδιοι κοντά σου, όταν τους πλησιάζεις εσύ, όμως, είναι διαφορετικά. Πήγα να πλησιάσω, λοιπόν, έναν για να τον βγάλω φωτογραφία, εκείνος τότε αγρίεψε και άρχισε να με κυνηγάει. Ευτυχώς, οι φίλοι μου ήταν ήδη στο αυτοκίνητο, που ήταν κοντά μου, μπήκα μέσα και εκείνος συνέχισε να μας κυνηγάει για κανένα δεκάλεπτο. Ευτυχώς, όμως, όλα εντάξει τελικά!

Είσαι αυτοδίδακτος στη φωτογραφία, τι είναι αυτό που χρειάζεται, λοιπόν, πραγματικά για να τραβήξει κάποιος μια καλή φωτογραφία;
Διάβαζα πρόσφατα μία συνέντευξη του Bραζιλιάνου φωτογράφου, Σεμπαστιάο Σαλγκάδο, οποίος δεν έλεγε «σπουδάστε φωτογραφία», έλεγε «σπουδάστε ανθρωπολογία, κοινωνιολογία να καταλάβετε τι συμβαίνει γύρω σας στον κόσμο και να ξέρετε ότι αυτό που φωτογραφίζετε έχει κάποιο νόημα». Οπότε πραγματικά δεν έχω να πω κάτι άλλο μπροστά σε αυτό, νομίζω ότι είναι πραγματικά φοβερός.

Γουατεμάλα, Κεντρική Αμερική

Γουατεμάλα, Κεντρική Αμερική

Τι πιστεύεις ότι κάνει μια φωτογραφία να ξεχωρίσει;
Στη φωτογραφία όλα είναι φως. Αν κάποιος μπορεί να διακρίνει την ιδιαιτερότητα του φωτός σε μία συγκεκριμένη χρονική συνθήκη, αυτό είναι το παν, όλα τα υπόλοιπα έρχονται αργότερα.

Έχεις βρεθεί ποτέ μπροστά σε κάποια παράδοση – έθιμο ενός λαού, που να σου έκανε μεγάλη εντύπωση;
Το καλοκαίρι ήμουν στην Παπούα Νέα Γουινέα και βρέθηκα στο φεστιβάλ του ποταμού Σέπικ το οποίο γίνεται βαθιά στη Ζούγκλα. Εκεί το κατάλυμά μας – το καλύτερο που βρήκαμε – ήταν ένα δωμάτιο σ’ ένα πλωτό νοσοκομείο, που μας παραχώρησαν κάποιοι ντόπιοι με ένα μικρό αντάλλαγμα. Εκεί, λοιπόν γίνεται το Crocodile Festival, όπου μικροί και μεγάλοι από όλες τις φυλές έρχονται ζωσμένοι με μικρά κροκοδειλάκια ζωντανά πάνω τους, που τους έχουν δέσει το στόμα. Γυναίκες – άντρες είναι όλοι ημίγυμνοι και χορεύουν σε φρενίρεις ρυθμούς. Άλλο ένα φεστιβάλ που γίνεται εκεί μέσα στο καλοκαίρι ήταν το Mt. Hagen festival, σε άλλους ρυθμούς βέβαια, πιο μεγάλο με περισσότερους τουρίστες και πάλι όμως το να βρεθείς εκεί είναι μία πραγματικά υπέροχη εμπειρία.

Ο Αλέξανδρος Τσούτης στο Mt. Hagen festival, Παπούα Νέα Γουινέα

Ο Αλέξανδρος Τσούτης στο Mt. Hagen festival, Παπούα Νέα Γουινέα

Η φυλή "Huli" στο Mt. Hagen festival, Παπούα Νέα Γουινέα

Η φυλή “Huli” στο Mt. Hagen festival, Παπούα Νέα Γουινέα

Η ιστορία πίσω από τη φωτογραφία:

Ο Αλέξανδρος Τσούτης μάς αφηγείται την ιστορία της παρακάτω φωτογραφίας που τράβηξε στο Μάλι,  στη Δυτική Αφρική.

Το Μάλι είναι μια περίκλειστη χώρα στη Δυτική Αφρική, σε ένα από τα φτωχότερα σημεία του πλανήτη. Τα δεινά της φτώχιας και του υποσιτισμού μεγιστοποιούνται από τις αναρίθμητες ασθένειες που πλήττουν τον πληθυσμό, ενώ δωρεάν υγεία δεν παρέχεται! Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ένας εμφύλιος πόλεμος πλήττει τη χώρα τα τελευταία 6 χρόνια, με το βόρειο μισό της να ελέγχεται από δυνάμεις ανταρτών δημιουργώντας ανθρωπιστική κρίση και βέβαια κάνοντας τον τουρισμό να λήξει οριστικά.

«Μια κούτα που περιέχει γραφική ύλη για τα παιδιά, αλλά προ παντός ξεχειλίζει από αγάπη»

Η δίψα της εμπειρίας είναι συχνά πιο δυνατή από το φόβο και η ανταμοιβή κάτι που δύσκολα περιγράφεται σε λόγια και εικόνες. Έτσι, ελήφθη η απόφαση για ένα ακόμα ταξίδι εμπειρίας και όχι αναψυχής, στην αποπνικτική σκόνη που κατακλύζει τα μάτια και τη μύτη του οδοιπόρου, με ανεκδιήγητα μέσα μεταφοράς, με το χρόνο να κυλά σε αφρικανικούς ρυθμούς, στο άγνωστο με κάθε λογής απρόοπτα… Σ’ έναν προορισμό διαφορετικό, με εικόνες εκπληκτικές, συναντώντας ανθρώπους μοναδικούς, αυθεντικούς, άλλοτε εχθρικούς αλλά κατά κανόνα φιλικούς, εγκάρδιους και χαμογελαστούς, που απολαμβάνουν το τίποτα, τηρώντας μια στάση ζωής δυσνόητη για εμάς τους δυτικούς.

Για να φτάσουμε και στη Τζενέ, μια μικρή πόλη στο κεντρικό Μάλι χτισμένη εξ ολοκλήρου από λάσπη, με κυρίαρχο οικοδόμημα το Great Mosque, ένα αξιοθαύμαστο τζαμί που αποτελεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO και είναι το μεγαλύτερο κτίσμα του κόσμου κατασκευασμένο από λάσπη. Μεταφέροντας στην κουραστική διαδρομή μια κούτα. Που ταξίδεψε από την Ελλάδα μέχρι το Μάλι συνεχίζοντας πάνω σε σαραβαλιασμένα αυτοκίνητα, λεωφορεία, πλατφόρμες ποταμών, μοτοποδήλατα και ανθρώπινα χέρια. Μια κούτα που περιέχει γραφική ύλη για τα παιδιά, αλλά προ παντός ξεχειλίζει από αγάπη, εκφρασμένη από ανθρώπους απλούς, βιοπαλαιστές που απ’ το υστέρημά τους χάρισαν για άλλη μια φορά λίγο «χρώμα» στη ζωή κάποιων παιδιών. Τα παιδιά της Τζενέ σας ευχαριστούν.

Όλες οι φωτογραφίες παραχωρήθηκαν από τον Αλέξανδρο Τσούτη για αποκλειστική χρήση και δημοσίευση στο elculture.gr

Βιετνάμ

Βιετνάμ

Βηρυτός, Λίβανο

Βηρυτός, Λίβανο

Μαδαγασκάρη

Μαδαγασκάρη

Τζενέ, Μάλι

Τζενέ, Μάλι

Τζενέ, Μάλι

Τζενέ, Μάλι

Τανζανία

Τανζανία

Κάιρο, Αίγυπτος

Κάιρο, Αίγυπτος

Δελχί, Ινδία

Δελχί, Ινδία

Παπούα Νέα Γουινέα

Παπούα Νέα Γουινέα

Παπούα Νέα Γουινέα

Παπούα Νέα Γουινέα

Ιράν

Ιράν

Μιανμάρ

Μιανμάρ

Μποτσουάνα, Νότια Αφρική

Μποτσουάνα, Νότια Αφρική

Παπούα Νέα Γουινέα

Παπούα Νέα Γουινέα

Σουδάν

Σουδάν

Μπαγκάν, Μιανμάρ

Μπαγκάν, Μιανμάρ

Μιανμάρ

Μιανμάρ

Παπούα Νέα Γουινέα

Παπούα Νέα Γουινέα