Ο Κένο Ντον Χιούγκο Ρόσα (κατά κόσμον Ντον Ρόσα) γεννήθηκε στις 29 Ιουνίου του 1951 στο Κεντάκι των ΗΠΑ. Οι πρόγονοι του ήταν ιταλικής καταγωγής, ο ίδιος όμως έλαβε αμερικανική παιδεία και δεν έμαθε ποτέ του ιταλικά. Στην αγάπη του για τα κόμικς συνέβαλλε η κατά 11 χρόνια μεγαλύτερη του αδερφή, καθώς μάζευε από παιδί πολλά τεύχη τα οποία αργότερα έδινε στον Ρόσα. Αργότερα ο Ρόσα σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Πανεπιστήμιο του Κεντάκι, όπου και διέπρεψε για τα κόμικς του που είχαν πρωταγωνιστή τον ίδιο με το όνομα Lancelot Pertwillaby.

don rosa

Για να γίνει αργότερα από τους ελάχιστους εκλεκτούς που το όνομα τους φιγουράρει στα εξώφυλλα των ιστοριών του (μια και κάτι τέτοιο απαγορεύεται στις ιστορίες της Disney), διένυσε πολύ δρόμο μέσα από μικρές εκδόσεις και fanzines μέχρι τις ιστορικές εκδόσεις Gladstone. Σε αυτόν τον δρόμο τον συντρόφευσε η αστείρευτη αγάπη του για τις ιστορίες του Καρλ Μπαρκς αλλά και για τον χαρακτήρα του Σκρουτζ Μακ Ντακ που εκείνος είχε δημιουργήσει.

Ο Σκρουτζ για τον Ρόσα είναι ένας ήρωας που ξεπερνά τα μέτρα των κοινών ανθρώπων και δεν έχει καμία σχέση με τον σχεδόν αντιπαθητικό Σκρουτζ των πρώτων κόμικς. Η πρώτη του εμφάνιση σε κόμικς το 1947 από την πένα του Μπαρκς βρήκε πολύ θετικές αντιδράσεις από το κοινό που ζητούσε περισσότερες ιστορίες με τον νέο ήρωα, γεγονός που εδραίωσε την παρουσία του ηλικιωμένου αλλά ακμαιότατου παπιού. Η εισαγωγή του σε μεγάλη ηλικία στον κόσμο της Disney είχε ως αποτέλεσμα τα «κενά» για το παρελθόν του Σκρουτζ, κενά που φρόντισε ο Ρόσα να γεμίσει με τις ιστορίες του.

don rosa

Το 1987 ο Ρόσα εκδίδει την πρώτη του ιστορία με τίτλο «Ο Γιος του Ήλιου» με πρωταγωνιστή τον Σκρουτζ και έναν εκ των αιωνίων αντιπάλων του, τον Σκληρόκαρδο Χρυσοκούκη. Αμέσως προκάλεσε εντύπωση το διαφορετικό του στιλ (ακραία λεπτομερές και συνάμα «βρώμικο»), γεγονός που τον καθιέρωσε ως μεγάλο σχεδιαστικό και σεναριακό ταλέντο. Το 1991 η ιστορία του «Μιας Δεκάρας Νιάτα» που αφορά την απόκτηση της πρώτης δεκάρας του Σκρουτζ και κυκλοφόρησε τέσσερα χρόνια αργότερα ήταν η αφορμή για την εκτίναξη της καριέρας του Ρόσα, με τους ευρωπαίους εκδότες να του ζητούν την συγγραφή μιας ολοκληρωμένης βιογραφίας του Σκρουτζ Μακ Ντακ.

©Δανάη Κωτσάκη

©Δανάη Κωτσάκη

Μετά από 2 χρόνια αδιάκοπης δουλειάς και πιστής αφοσίωσης στο έργο του Καρλ Μπαρκς, εκδίδεται σε συνέχειες από το 1992 μέχρι το 1994 «Ο Βίος και η Πολιτεία του Σκρουτζ Μακ Ντακ», βρίσκοντας τεράστια απήχηση από φίλους των κόμικς και μη. Στο απόγειο της καριέρας του, ο Ρόσα βραβεύεται με το βραβείο Eisner, την κορυφαία διάκριση στον χώρο των κόμικς.

Αυτό που κάνει ξεχωριστό τον Ρόσα ως καλλιτέχνη δεν είναι μόνο το αναμφισβήτητο ταλέντο του (καθότι αυτοδίδακτος), αλλά και η αντίθεση του στην επιμονή των άλλων δημιουργών που για χάριν ευκολίας τοποθετούν τον Σκρουτζ στο καλούπι του τσιγκούνη και αναίσθητου γέρου, χωρίς να αναγνωρίζουν τον πολυδιάστατο χαρακτήρα του. Με λίγα λόγια, οι ντισνεϊκοί ήρωες μετατρέπονται στα χέρια του Ρόσα σε ανθρώπινους χαρακτήρες.

don rosa

Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να δοθεί στην αγάπη του Ρόσα να θίγει πιο «ενήλικα θέματα», όπως ο θάνατος και οι μεγάλες απογοητεύσεις της ζωής, αλλά και στις λογοτεχνικές και κινηματογραφικές του αναφορές: Ο Μαύρος Ιππότης για παράδειγμα, ένας εκ των μεγαλύτερων εχθρών του Σκρουτζ, ονομάζεται Αρπέν Λουσέν – ευθεία παραπομπή στον ήρωα του Μωρίς Λεμπλάν Αρσέν Λουπέν, ενώ στο τελευταίο επεισόδιο του Βίου και της Πολιτείας είναι εμφανής η επιρροή του Πολίτη Κέιν του Όρσον Γουέλς.

Η τελευταία ιστορία που εκδίδει είναι «Η Αιχμάλωτη του Χειμάρρου της Αγωνίας» το 2006 και μετά αποσύρεται από την ενεργό δράση επικαλούμενος τα επιδεινωμένα προβλήματα όρασης που έχει από παιδί. Η αλήθεια όμως είναι πως η διαρκής εκμετάλλευση των έργων του από διάφορους εκδότες συνέβαλλε αρκετά σε αυτήν του την απόφαση.

Μέχρι σήμερα κάνει παγκόσμιες περιοδείες όπου συναντά τους πιστούς αναγνώστες του και τους ζωγραφίζει από ένα σκίτσο, σχεδόν πάντα του Σκρουτζ. Μήπως όμως η δια βίου αφοσίωση σε έναν φανταστικό ήρωα είναι φορτική; Η απάντηση του Ρόσα είναι αρνητική: «Άμα δεν δημιουργούσα κόμικς για τον Σκρουτζ, δεν θα έκανα καθόλου κόμικς, θα γυρνούσα πίσω στην καριέρα του πολιτικού μηχανικού. Δεν ενδιαφέρομαι στο να δημιουργήσω δικούς μου χαρακτήρες αφού δεν υπάρχουν και λόγω αυτού δεν έχω συναισθηματικούς δεσμούς με αυτούς.» Ίσως βέβαια αυτή η αφοσίωση να ήταν το κλειδί για την ακριβή απόδοση ανθρώπινων χαρακτηριστικών σε ένα απλό παπί, χαρακτηριστικών ικανών να δημιουργήσουν μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα που αγαπήθηκε -έστω και καθυστερημένα- από τους απανταχού φίλους των κόμικς.

Scrooge

Κεντρική φωτογραφία: ©Δανάη Κωτσάκη