«Χρειάστηκε να γεράσω για να μάθω να ζωγραφίζω σαν παιδί».

Αυτό είναι το πιο γνωστό ίσως απόφθεγμα του Χουάν Μιρό, ένας από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες του 20ού αιώνα. Ο Μιρό γεννήθηκε στη Βαρκελώνη το 1893 και ενώ έχουν περάσει εκατόν είκοσι πέντε χρόνια από τη γέννησή του και τριάντα πέντε από το θάνατό του το έργο του εκτιμάται όλο και περισσότερο, ενώ η σκέψη του θεωρείται πάντα ολοένα και πιο ενδιαφέρουσα.

Το Grand Palais, οργανώνει από τις 3 Οκτωβρίου έως τις 4 Φεβρουαρίου 2019 έκθεση με 150 έργα πολλά από τα οποία εκτίθενται για πρώτη φορά και καλύπτουν το δημιουργικό έργο του Μιρό που διήρκεσε επτά δεκαετίες. Η αναδρομική αυτή έκθεση αποσκοπεί στην εξερεύνηση της τεχνικής και στιλιστικής εξέλιξης του καλλιτέχνη.

Ο Μιρό ανοίγει τις πόρτες του δημιουργικού του σύμπαντος και μετασχηματίζει τον κόσμο του με την απλότητα των μέσων που χρησιμοποιεί είτε πρόκειται για ένα σημάδι, ένα δακτυλικό αποτύπωμα είτε για ένα ασήμαντο αντικείμενο καταφέρνοντας να δημιουργήσει μια οπτική γλώσσα με εκπληκτικές συνδέσεις και ασυνήθιστους συνδυασμούς.

The Sun (El Sol) 1949

Blue Labyrinth, 1956

Όταν ο Αντρέ Μπρετόν δήλωσε ότι ο Μιρό είναι «ο πιο σουρεαλιστής από όλους» ο Καταλανός δημιουργός είχε ήδη διανύσει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα διαδρομή. Ο πρωτότοκος γιος του χρυσοχόου και ωρολογοποιού Miquel Miró Adzerias, σε ηλικία 14 ετών φοίτησε στην Εμπορική Σχολή, αν και παράλληλα παρακολουθούσε κρυφά μαθήματα στη Σχολή Καλών Τεχνών και αργότερα στην Ακαδημία Galí μέχρι το 1915.

Είχε πάρει ήδη την απόφαση να αφοσιωθεί στη ζωγραφική, είχε ανακαλύψει την πρωτοπορία, έτσι το 1920 μετακόμισε στο Παρίσι όπου συμμετείχε στους καλλιτεχνικούς κύκλους της Μονμάρτρης και γνωρίστηκε αρχικά με το κίνημα του ντανταϊσμού και αργότερα με τους υπερρεαλιστές, κάτω από την επίδραση των οποίων άρχισε να διαμορφώνει ένα ιδιαίτερο και προσωπικό ύφος στη ζωγραφική του. Η πρώτη του έκθεση το 1918 στη γκαλερί Dalmau δεν ήταν επιτυχής.

Το 1921 πραγματοποιήθηκε η πρώτη ατομική του έκθεση στο Παρίσι. Ο Μιρό μοιράζει το χρόνο του ανάμεσα στο Παρίσι, στο εργαστήριό του στην rue Blomet και το Mont-roig del Camp της Καταλωνίας και αναπτύσσει  ένα νέο εικονογραφικό ύφος μέσα από τα τοπία του.

Το 1926 ασχολήθηκε με τη σκηνογραφία και σε συνεργασία με τον Μαξ Ερνστ σχεδίασε τα κοστούμια και τα σκηνικά για τα Ρώσικα Μπαλέτα Σεργκέι Ντιαγκίλεφ. Το 1927, η επιθυμία του να «δολοφονήσει τη ζωγραφική» τον οδήγησε να δημιουργήσει τα πρώτα του έργα ζωγραφικής και κολάζ, ενώ ο ισπανικός εμφύλιος τον αναγκάζει να παραμείνει στο Παρίσι και να πειραματισθεί με το νέο ρεαλισμό. Για το ισπανικό περίπτερο της Παγκόσμιας Έκθεσης του 1937, έκανε ένα μεγάλο πάνελ που τιτλοφορείται Le Faucheur.

Το 1955 εγκατέλειψε προσωρινά τη ζωγραφική και αφοσιώθηκε περισσότερο στις γραφικές τέχνες και τα κεραμικά. Το 1956 στο στούντιό του στην Palma de Mallorca κάνει τα πρώτα του τρίπτυχα. Δημιουργεί γλυπτά και ταξιδεύει στη Νέα Υόρκη και την Ιαπωνία. Είναι πλέον ένας σημαντικός καλλιτέχνης αναγνωρισμένος διεθνώς. Η πιο σημαντική του έκθεση υπήρξε η αναδρομική έκθεση στο MoMA – το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Νέα Υόρκη, το 1951 και το 1959. Το 1954 μάλιστα, κέρδισε ένα βραβείο στην Μπιενάλε της Βενετίας, ενώ το 1968 ο καλλιτέχνης αποπεράτωσε τελικά δύο μεγάλες κεραμικές τοιχογραφίες σε κτίρια της UNESCO στο Παρίσι, τα οποία του είχαν ανατεθεί.

Ο Μιρό ήταν ένας μετρημένος, πειθαρχημένος και λιγομίλητος άνθρωπος που δούλευε με μεγάλη προσήλωση δεν είχε καμία σχέση με τις μποέμ προσωπικότητες των ομοτέχνων του. Το 1956 μετακόμισε στη βίλα των ονείρων του στην Πάλμα ντε Μαγιόρκα, η οποία σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Josep Lluis Sert. Το νέο του σπίτι κατασκευάστηκε σε υπερσύγχρονο στυλ, χαρακτηριστικό της αρχιτεκτονικής avant-garde της δεκαετίας του 1950.

Πέθανε στις 25 Δεκεμβρίου 1983 στην Πάλμα ντε Μαγιόρκα. Το 1992 η κατοικία του μετετράπη στο μουσείο Miro ανοικτό για το κοινό.

Joan Miró Portrait of Enric Cristòfol Ricart Winter or early spring 1917

Joan Miró, La Ferme, 1921/22 (detail)

Siurana, el camí (Siurana, the Path).

Miró. Retrospective |  3 Οκτωβρίου – 4 Φεβρουαρίου 2019 | Grand Palais, Παρίσι