«Η ριμάδα η ζωή», ένα ποιητικό κείμενο για το πάθος της ποίησης και τα πάθη του έρωτα και της ζωής αφηγείται στη Μικρή Επίδαυρο ο Μανώλης Μαυροματάκης στις 29 και 30 Ιουλίου στη Μικρή Επίδαυρο.

Τι ιστορία κι αυτή! Το σχήμα της Εκείνη
Απ΄το πάνω μέρος της κλεψύδρας απ΄τη δίνη
Που φτιάχνει αδειάζοντας η άμμος είχε λάβει
Κι Εκείνος πάσχιζε το σχήμα να συλλάβει
Κι άλλαζε και δεν άλλαζε κι ήταν εν μέρει
Ο αφηγητής κι εν μέρει ο ήρως που υποφέρει

Υποφέρει και ο αφηγητής και ο ήρωας στο ποιητικό κείμενο του Γιώργου Κοροπούλη. «Υποφέρει» και ο Μανώλης Μαυροματάκης, ο επί σκηνής αφηγητής του έργου η «Ριμάδα η ζωή», που γράφεται με γιώτα, αφού η ρίμα και η ποίηση είναι εδώ πιο δυνατή από τη ρημάδα τη ζωή.

@ Kiki Papadopoulou

Οι πρόβες για την παράσταση που ετοιμάζουν οι Γιώργος Κοροπούλης, Τάσος Ρωσόπουλος, Μανώλης Μαυροματάκης, μόλις «γλυκοχαράζουν», όπως λέει ο Μανώλης, βάζοντας σε σειρά τα λόγια του Κρητικού σατιρικού ποιητή Στέφανου Σαχλίκη με τις μπαλάντες του Βιγιόν, τους στίχους του Μπάιρον, τη λαϊκή γλώσσα του βυζαντινού ποιητή και χρονογράφου Στέφανου Γλυκά, συνδέοντάς τα με το σύγχρονο λόγο του Κοροπούλη.

Αλλάζοντας τονικότητες και εποχές, το ομοιοκατάληκτο ποίημα που προκύπτει μιλά για τα πάθη και τα παθήματα ενός κλονισμένου ανθρώπου, ασταθούς και τρυφερού, που απολογείται και εξηγεί τα κομμάτια της ζωής του, αυτοσαρκαζόμενος και χλευάζοντας το γύρω και το μέσα του.

«Ο αφηγητής λέει τα παθήματα ενός ανθρώπου», λέει ο Μανώλης Μαυροματάκης «και αφορούν κυρίως τη σχέση του με το άλλο φύλο. Αλλά δεν μπορεί και δε μένει μόνο στο προσωπικό αυτή η αφήγηση, υπάρχει ένα περιεχόμενο υπαρξιακό, καθώς δανείζεται λόγια άλλων εποχών, ομοίως μεταιχμιακών και ταραγμένων σαν τις δικές μας. Είναι σαν το παράδειγμα της μαντινάδας. Θέλω να σου πω τα παθήματά μου, τι τραβάω ευθέως και άμεσα και λέω μια μαντινάδα για να μπορέσω να κρατήσω μια απόσταση από αυτό που σου λέω και συμβαίνει. Με το νόημα να περνά από τον ένα στίχο στον άλλο σε ένα λόγο πολύ γοητευτικό».

@ Kiki Papadopoulou

Μαυροματάκης και Κοροπούλης πήγαιναν στο ίδιο σχολείο, στο Βαρβάκειο. Η γνωριμία τους περιοριζόταν σε ένα γεια και στα επόμενα χρόνια, στον “Ένοικο” των Εξαρχείων όταν συναντιόντουσαν. Ο τρίτος της παρέας, ο Ρωσόπουλος, ήταν που πρότεινε πριν δυο χρόνια στον Μανώλη να δουλέψουν μαζί στο παραμύθι «Το θαρραλέο αγόρι και ο δράκος του πηγαδιού».

«Ήταν μια πολύ δημιουργική συνεργασία, γοητεύθηκα από το λόγο του Κοροπούλη», λέει ο Μανώλης Μαυροματάκης «και αυτό ήταν που με έκανε να σκεφτώ ότι αυτή θα μπορούσε να είναι μια νέα μου καλλιτεχνική οικογένεια, μια  θεατρική οικογένεια, παρόλο που και οι δυο τους δεν είναι γνωστοί στο θέατρο. Έτσι κάναμε την πρόταση στο Φεστιβάλ και έγινε δεκτή και μπήκαμε σε μεγάλες “ταλαιπωρίες”».

Οι «ταλαιπωρίες» είναι το πυκνό ποιητικό κείμενο του Κοροπούλη και η πρόθεση του Μαυροματάκη να μην το πάρει βήμα-βήμα και το «εξηγήσει» στο κοινό, αλλά να κατορθώσει να κάνει τον κόσμο να νιώσει μέσα από ένα λόγο που τον αποκαλεί και «στεναχωρητικό», τα πάθη της ανθρώπινης φύσης απαράλλαχτα μέσα στην ιστορία.

«Αυτή τη στιγμή» εξηγεί, «έχω την ανάγκη να το κάνω έτσι, γιατί δεν έχεις να κρατηθείς από κάτι πολιτικό ή κοινωνικό. Είναι όλα διαλυμένα, οπότε αυτή τη στιγμή αναγκάζεσαι να κάνεις μια στροφή μέσα σου και να δεις ως θεατής, ή κριτής, ή μέτοχος αυτό που συμβαίνει αλλά και ποιος είσαι εσύ. Αυτό φυσικά δεν μπορεί να συμβεί σε κανέναν μας από τη μια μέρα στην άλλη. Επειδή είμαστε όλοι σε μια τεράστια αμηχανία. Αντιδρούμε σε αυτό με το να είμαστε κάποιες φορές άμεσα επικριτικοί, καθώς δεν μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε τι ακριβώς συμβαίνει γύρω μας, αλλά κυρίως μέσα μας. Δηλαδή καθόμαστε και παρατηρούμε κάτι που πηγαίνει στο χειρότερο, αναρωτιόμαστε τι αλλάζει μέσα μας συγχρόνως και αν μπορούμε να δούμε διαφορετικά μια κατάσταση. Ξέροντας ότι το χειρότερο και ισχύει και μας πλακώνει».

@ Kiki Papadopoulou

Στη «Ριμάδα τη ζωή», μιλώντας για τον έρωτα, ακούγεται ένας λόγος που αφορά τη ζωή ολόκληρη, αφού τα όρια και τα αυτονόητά της ρευστοποιούνται και μισοσβήνονται σαν τις γραμμές ενός σκίτσου που ήταν μέχρι πριν λίγο ξεκάθαρο. Αυτός είναι και ο βαθύτερος λόγος της αστάθειας του αφηγητή, καθώς μιλώντας συγχέει τον εαυτό του με πρόσωπα άλλων.

«Αυτός ο λόγος που δεν είναι ευθύς, μπορεί να περιγράψει αυτή την εποχή καλύτερα, αυτά που υπάρχουν και συμβαίνουν», επισημαίνει ο Μανώλης. «Σου δίνει την ευκαιρία να ρίξεις μια λοξή ματιά επάνω στα πράγματα, που λειτουργεί και θεραπευτικά. Εμένα ο κυριολεκτικός λόγος στο θέατρο δεν μου αρέσει, όχι γιατί θέλω να είμαι εστέτ καλλιτέχνης, αλλά γιατί είναι και πολιτικά επικίνδυνος, είναι άχρηστος. Αντί να ανοίγει την ψυχή του ανθρώπου και να του επιτρέψει να δει αυτό που τον βαραίνει, του επαναλαμβάνει με τα ίδια στερεότυπα λόγια αυτό που παθαίνει και τον κάνει να λυγίζει περισσότερο. Αυτοί που υποστηρίζουν ότι ένας επαναστατικός λόγος στο θέατρο θα κάνει τον κόσμο να βγει έξω, απατώνται πλάνη οικτρά. Πιο πολύ θα χωθούν μέσα,  θα φοβηθούν και  θα στενοχωρηθούν. Το θέμα είναι να τους δώσεις ένα ενδεχόμενο, να δημιουργήσεις μια ρωγμή για κάτι που υπάρχει, αλλά δεν το έχουν σκεφτεί. Αυτή είναι για μένα η υποσυνείδητη διέξοδος. Είναι ζόρικο αυτό και μοιάζει με το στίχο του Μπάιρον, αλλά για μένα είναι αυτονόητο να το παλεύω έτσι».

Όλο το ζόρι σ΄ένα έργο είναι
(πώς να το πω) ν΄αρχίζει σωστά και να τ΄ολοκληρώσω
βεβαίως γιατί εκεί που ο Πήγασος κερδίζει
την κούρσα, εξαρθρώνει ένα φτερό και τόσο
άσχημα πέφτουμε που ο διάβολος νομίζει
πως σαν κι εκείνον μας γκρεμίσανε και grosso
modo έχει δίκιο η έπαρσή μας φταίει, παίρνουμε
ψηλά τον αμανέ – κι απότομα ξεμένουμε.

Info παράστασης: “H ριμάδα η ζωή” | Παρασκευή 29 & Σάββατο 30 Ιουλίου, στις 21.30 | Είσοδος 5 – 20€ | Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου | Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου