Το φεστιβάλ Break the Chain με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για την κατάργηση της Δουλείας (2 Δεκεμβρίου), επιστρέφει για τρίτη χρονιά με νέες δράσεις, 1 και 2 Δεκεμβρίου, σε διαφορετικά σημεία της Αθήνας και διαδίδει το μήνυμα «Μη μένεις αμέτοχος! Σπάσε την αλυσίδα της εκμετάλλευσης».

Στο πλαίσιο αυτό γίνεται η προβολή της «Zenaida» των Αλέξη Τσάφα και Γιάννη Φώτου, μια ταινία για τα θύματα του trafficking με ανθρωποκεντρική ματιά, παρουσία των σκηνοθετών. Θα ακολουθήσει συζήτηση με τους σκηνοθέτες και τη Φωτεινή Κούβελα, Γενική Γραμματέα Ισότητας των Φύλων.

Zenaida

Η ταινία είναι παραγωγής του 2015 και πραγματεύεται την ιστορία της «Zenaida», μιας κοπέλας που απήχθη από το σπίτι της στην Αφρική και κρατείται πλέον χωρίς ταυτότητα, αναγκασμένη να δουλεύει ως ιερόδουλη προς όφελος των νέων της «ιδιοκτητών».

Οι σκηνοθέτες της ταινίας Αλέξης Τσάφας και Γιάννης Φώτου σε σημείωμά τους για την ταινία αναφέρουν:

«Η σκηνοθετική μας προσέγγιση ήταν η ταινία να βασιστεί σε μικρές καθημερινές στιγμές της δεκαεννιάχρονης πόρνης Zenaida δοσμένες με σκληρό, πολλές φορές ωμό ρεαλισμό και ο φακός να ταυτιστεί μαζί της μεταφέροντας στο θεατή το καθημερινό της δράμα. Παράλληλα, το ασφυκτικό περιβάλλον της μεγαλούπολης στην οποία έχει εγκλωβιστεί η Ζενάιντα, ερχόμενο σε αντιπαράθεση με τη μιζέρια της ζωής στον τόπο καταγωγής της, εκμηδενίζει την ανθρώπινη υπόστασή της και την οδηγεί στο απόλυτο αδιέξοδο».

Η ιστορία αποδίδεται με μινιμαλιστική διάθεση, με ελάχιστους διαλόγους, χωρίς ιδιαίτερη πλοκή ή σκηνές έντονης δράσης. Αντίθετα εστιάζει στην ψυχολογική κατάσταση της νεαρής πόρνης που ισορροπεί επικίνδυνα ανάμεσα στην απάθεια και την ευαισθησία.

Λίγο πριν από την προβολή της ταινίας στο φεστιβάλ Break the Chain 3, συζητήσαμε με τον σκηνοθέτη Αλέξη Τσάφα για το trafficking και την επιρροή του κινηματογράφου στην ευαισθητοποίηση του κοινού.

Αλέξης Τσάφας

Πώς προέκυψε η ιδέα της ταινίας;
Ζώντας για πάνω από μια δεκαετία σε μια μικρή αφρικανική χώρα η οποία αντιμετωπίζει έντονα το πρόβλημα του sex trafficking, είχα μια πρώτη εικόνα των κοριτσιών που, μετά από υποσχέσεις για μια καλύτερη ζωή, εμπιστευόντουσαν την τύχη τους σε αδίστακτους διακινητές. Όμως η ιδέα για την ταινία αυτή ξεκίνησε από τις αρχές του τόπου, που με παρότρυναν και με βοήθησαν να κάνω μια ταινία που να αποκαλύπτει τη σκληρή αλήθεια και να αποτρέπει τις κοπέλες να εμπιστεύονται την τύχη τους σε αγνώστους που τους τάζουν εργασία στην Ευρώπη. Παράλληλα μια τέτοια ταινία θα μπορούσε να ευαισθητοποιήσει και το ευρωπαϊκό κοινό.

Η ιστορία της κεντρικής ηρωίδας, της Zenaida, είναι πραγματική; Ήρθατε σε επαφή με θύματα trafficking;
Ναι, η ιστορία της Zenaida στη βάση της είναι πραγματική. Οι συνεργάτες μου έκαναν την έρευνά τους αρχικά ανάμεσα στα μέλη της πολυπληθούς παροικίας τους στο Ρότερνταμ, όπου είχαν καταγραφεί πολλά περιστατικά. Το σενάριο βασίζεται πάνω σε περιγραφές θυμάτων για τις συνθήκες της ζωής τους και για τα τεράστια ψυχολογικά τους προβλήματα.

Πιστεύετε ότι οι προσπάθειες που γίνονται για την επαγρύπνηση του κόσμου στο θέμα αυτό, έχουν θετικό αντίκτυπο;
Πιστεύω ότι υπάρχουν δύο κατηγορίες πολιτών, κάποιοι που συνειδητά αδιαφορούν για το πρόβλημα και η πλειοψηφία που δεν είναι αρκετά ενημερωμένη. Κάθε προσπάθεια λοιπόν που αποσκοπεί στην ευαισθητοποίηση δεν μπορεί παρά να έχει θετικά αποτελέσματα.

Μία ταινία μπορεί να μας κάνει να αναγνωρίσουμε το πρόβλημα, όχι όμως να το αντιμετωπίσουμε, ποιο κατά την γνώμη σας θα έπρεπε να είναι το επόμενο βήμα;
Μια ταινία δεν περιορίζεται στο να κάνει γνωστό το πρόβλημα. Η δύναμη της κινηματογραφικής εικόνας έχει τη δυνατότητα να προσεγγίζει το συναίσθημα του θεατή και να τον ενεργοποιεί. Πολλές φορές οι θεατές με ρωτούν μετά την προβολή πώς μπορούν να βοηθήσουν. Η απάντησή μου είναι πως πρώτα απ’ όλα πρέπει να κατανοήσουν ότι οι κοπέλες αυτές είναι θύματα εγκληματικών ενεργειών. Μια σχετική ταινία θα μπορούσε να θεωρηθεί επιτυχημένη αν καταφέρει να κάνει τον θεατή να συμπαθήσει το θύμα και αυθόρμητα να αισθανθεί την ανάγκη να το βοηθήσει. Από εκεί και πέρα αρχίζει ο ρόλος των οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στους τομείς της εξειδικευμένης ενημέρωσης του κόσμου για το πώς μπορεί να αντιδράσει και της ουσιαστικής συμπαράστασης που προσφέρουν στα θύματα, όπως για παράδειγμα οι ΜΚΟ Praxis και Α21 που παρέχουν νομική και ψυχολογική υποστήριξη και σε κάποιες περιπτώσεις και φιλοξενία.

Θεωρείτε ότι θα αλλάξει κάποια στιγμή  η κοινωνική κατάσταση ώστε αυτές οι πρακτικές να αποτελούν παρελθόν;
Πιστεύω πως έχουμε να διανύσουμε πολύ δρόμο ακόμα. Γι’ αυτό κάθε προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση είναι ιδιαίτερα σημαντική. Μια τέτοια σημαντική προσπάθεια είναι και το Break the chain και είναι μεγάλη μου χαρά να συμμετέχω στο φεστιβάλ.

Info:

Προβολή της ταινίας “Zenaida” & συζήτηση με σκηνοθέτες | 2 Δεκεμβρίου 21:30 -23:30 | Πειραιώς 260

Το Break the Chain 3 επιστρέφει 1 & 2 Δεκεμβρίου | Δημοτική Βιβλιοθήκη της Αθήνας, Παιδική Δημοτική Βιβλιοθήκη, Πειραιώς 260