Κείμενο: Βαρβάρα Σαββίδη

Το 2015, τα Ηνωμένα Έθνη ανακοίνωσαν ότι θεσπίζουν μία δέσμη στόχων σχετικά με τη μελλοντική διεθνή ανάπτυξη, που αποκαλούνται Στόχοι για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη και αντικατέστησαν τους Στόχους Ανάπτυξης για τη Χιλιετία, των οποίων το χρονοδιάγραμμα επίτευξης εξέπνευσε στο τέλος του 2015. Οι Στόχοι για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη θα υλοποιηθούν εντός μιας δεκαπενταετίας, από το 2015 έως το 2030. Η δέσμη αποτελείται από 17 στόχους και 169 συνδεόμενους σκοπούς με αυτούς τους στόχους, καλύπτοντας θέματα όπως η φτώχεια, η ισότητα των φύλων, η υγεία, η εκπαίδευση, η χρηστή διακυβέρνηση, η μετανάστευση, η κλιματική αλλαγή και η προστασία του περιβάλλοντος. Καθώς βρισκόμαστε στην αρχή της μακράς πορείας προς την υλοποίηση των στόχων, συναντήσαμε τον κ. Δημήτρη Φατούρο, Υπεύθυνο Επικοινωνίας για Ελλάδα και Κύπρο στο Περιφερειακό Κέντρο Πληροφόρησης του ΟΗΕ (UNRIC), για μια συζήτηση σχετικά με τη φιλόδοξη αυτή δράση του ΟΗΕ.

Τι είναι οι Στόχοι για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, πώς προέκυψε η συγκεκριμένη δράση και πόσο εφικτή πιστεύετε ότι είναι η υλοποίησή τους έως το 2030;
Μετά από μία μακρά περίοδο δημιουργικών διαπραγματεύσεων και πυρετώδους προετοιμασίας, τον Σεπτέμβριο του 2015, στη έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη,  οι εκπρόσωποι των 193 κρατών – μελών του Οργανισμού κατέληξαν σε μία ιστορική συμφωνία. Υιοθέτησαν 17 παγκόσμιους, φιλόδοξους, συγκεκριμένους και μετρήσιμους στόχους για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Την ανάπτυξη δηλαδή που δεν θέτει σε κίνδυνο την ύπαρξη των φυσικών μας πόρων, προκειμένου αυτοί να είναι διαθέσιμοι και στις επόμενες γενιές.

Η υιοθέτηση κοινών στόχων από το σύνολο της ανθρωπότητας  και η έναρξη της διαδικασίας υλοποίησής τους μέχρι το 2030, μπορεί να μεταμορφώσει τον κόσμο μας σε ένα καλύτερο μέρος, με ειρήνη, ασφάλεια, ανθρώπινα δικαιώματα και ανάπτυξη παντού στον κόσμο. Έχουμε δεσμευθεί για μηδενική φτώχεια, μηδενική πείνα, για καλή υγεία και ευημερία, για καλή εκπαίδευση, ισότητα των φύλων και αξιοπρεπή εργασία χωρίς καμία διάκριση για κανέναν.

Εάν όλα αυτά σας ακούγονται ουτοπικά, σας διαβεβαιώ ότι δεν είναι  καθόλου. Η μεγάλη πρόοδος που επετεύχθη μέχρι το 2015 με τους Στόχους της Χιλιετίας, αποδεικνύει ότι υλοποίηση των 17 Στόχων είναι απολύτως εφικτή. Αρκεί οι υποσχέσεις που δόθηκαν να κρατηθούν, αρκεί να εργαστούμε όλοι μαζί και να εντάξουμε Στόχους όχι μόνο στις εθνικές πολιτικές, αλλά και στην καθημερινότητα του κάθε πολίτη. Ο κόσμος μας έχει πλέον Στόχους και θα τους πετύχει.

Από το 2015 που ανακοινώθηκαν οι Στόχοι μέχρι σήμερα, τι πρόοδο έχετε δει και σε ποιους τομείς;
Είναι ίσως νωρίς ακόμα για να κάνουμε μία λεπτομερή αποτίμηση της πορείας  μας μέχρι σήμερα. Βρισκόμαστε ακόμα στην αρχή μίας σύνθετης διαδικασίας εφαρμογής και παρακολούθησης των αποφάσεων που ελήφθησαν το 2015. Σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσει και η συλλογή ολοκληρωμένων και αξιόπιστων στατιστικών στοιχείων. Σύμφωνα με τα τελευταία από αυτά, σήμερα ένας στους οκτώ ανθρώπους ζει σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, 800 εκατομμύρια συνάνθρωποί μας υποφέρουν από την πείνα, 1,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν χωρίς ηλεκτρισμό και 2 δισεκατομμύρια δεν έχουν κανονική πρόσβαση σε νερό. Τα στοιχεία αυτά μας δείχνουν πού βρισκόμαστε σήμερα, τι προσπάθειες πρέπει να γίνουν και αποτελούν τον οδηγό μας για τις μελλοντικές μας δράσεις.

Υπάρχει εκπαιδευτικό υλικό σχετικά με τους Στόχους αυτούς ή δράσεις για τα σχολεία;
Βρισκόμαστε σε  στενή και δημιουργική συνεργασία – και τους ευχαριστούμε πολύ – με την ελληνική διοίκηση και το Υπουργείο Παιδείας της Ελλάδος για τη δημιουργία σύγχρονου εκπαιδευτικού υλικού για τους Στόχους. Ταυτόχρονα όμως, τα ελληνικά σχολεία, τα πανεπιστήμια, η ελληνική εκπαιδευτική κοινότητα ενημερώνεται και δρα όλο και περισσότερο για τους Στόχους και  την υλοποίησή τους. Υπάρχει άλλωστε ο Στόχος 4 για την Ποιοτική Εκπαίδευση που τους αφορά άμεσα. Άλλωστε είναι οι μαθητές, οι φοιτητές, οι νέοι της Ελλάδος, οι νέοι σε όλον τον κόσμο, που  γνωρίζουν ότι θα μεγαλώσουν και θα ωριμάσουν ταυτόχρονα μαζί με τους Στόχους. Το 2030 θα είναι ώριμοι, ολοκληρωμένοι πολίτες και θα είναι αυτοί που θα γιορτάσουν την επίτευξη των 17 Στόχων. Θα είναι το επίτευγμα της δικής τους γενιάς.

Δημήτρης Φατούρος, Υπεύθυνος Επικοινωνίας για Ελλάδα και Κύπρο, Περιφερειακό Κέντρο Πληροφόρησης του ΟΗΕ (UNRIC)

Δημήτρης Φατούρος, Υπεύθυνος Επικοινωνίας για Ελλάδα και Κύπρο, Περιφερειακό Κέντρο Πληροφόρησης του ΟΗΕ (UNRIC)

Μπορείτε να μας περιγράψετε κάποιες δράσεις που έχουν γίνει στην Ελλάδα στο πλαίσιο των Στόχων;
Έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δεκάδες εκδηλώσεις για τους Στόχους και την προβολή τους. Για την ενημέρωση των πολιτών, για την παρακολούθηση της υλοποίησής τους, για τη σύνδεση των Στόχων με την επιχειρηματικότητα, με την εκπαίδευση, με την ανθρωπιστική βοήθεια, τους πρόσφυγες και τους μετανάστες, με τον κόσμο του αθλητισμού.

«Η βιώσιμη ανάπτυξη είναι πλέον μονόδρομος για κάθε κράτος, για κάθε κοινωνία, για κάθε άνθρωπο πάνω στον πλανήτη»

Μπορώ να πω ότι έχουμε φτάσει σ’ ένα σημείο που οι εκδηλώσεις και οι δράσεις αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο. Να αναφέρω λίγα από τα πολλά παραδείγματα, όπως η σύνδεση του Μαραθώνιου της Αθήνας το 2015 με τους Στόχους, η πρόσφατη έκδοση από τη Μη Κυβερνητική Οργάνωση ΓΗ ενός ηλεκτρονικού βιβλίου, η διοργάνωση από τη φοιτητική οργάνωση AIESEC μίας πολύ επιτυχημένης  εκδήλωσης σχετικά με τους Στόχους και την επιχειρηματικότητα, η πανελλήνια εκστρατεία μας μέσω των κοινωνικών δικτύων με τίτλο «Ποιος είναι ο Στόχος σου;» κι άλλες δεκάδες εκδηλώσεις που δε γνωρίζω, γιατί, πλέον –  και σωστά  –  οι Στόχοι έχουν φύγει από τα Ηνωμένα Έθνη και γίνονται σιγά-σιγά κοινό κτήμα όλων.

Οι στόχοι του ΟΗΕ έχουν νομική / δεσμευτική ισχύ ή συμβουλευτικό ρόλο; Υπάρχει συνεργασία με τις εκάστοτε κυβερνήσεις;
Οι στόχοι δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα. Αλλά, τι είναι άραγε πιο δεσμευτικό από τη δημόσια υπόσχεση ενώπιον όλης της ανθρωπότητας ότι ένα κράτος-μέλος θα υλοποιήσει τους στόχους μέχρι το 2030; Αυτό είναι που έγινε στη Νέα Υόρκη το 2015. Μην ξεχνάμε ωστόσο ότι η διαδικασία για την υλοποίησή τους δεν  βρίσκεται  μόνο στα χέρια των κυβερνήσεων, αλλά επίσης στα χέρια και υπό τον έλεγχο της Κοινωνίας των Πολιτών, του κάθε ενδιαφερόμενου που έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση να διαπιστώνει ανά πάσα στιγμή το πού βρισκόμαστε. Η συνεργασία με όλες τις κυβερνήσεις είναι συνεχής. Όπως γνωρίζετε, τον Ιούλιο θα πραγματοποιηθεί  το παγκόσμιο Υψηλού Επιπέδου Πολιτικό Φόρουμ του ΟΗΕ για τους Στόχους, προκειμένου να εξετάσει την πρόοδο σε 6 Στόχους που σχετίζονται άμεσα με την εξάλειψη της φτώχειας και την αύξηση της ευημερίας. Το Φόρουμ αυτό θα γίνεται κάθε χρόνο, για  διαφορετικούς Στόχους κάθε φορά.

Τι πρέπει να κάνουμε ως πολίτες για να πετύχουμε τους Στόχους; Πώς μπορεί ο καθένας μας να βοηθήσει;
Υπάρχουν πολλοί τρόποι να συμβάλει ο καθένας μας στην υλοποίηση κάθε Στόχου ξεχωριστά. Δεκάδες θα έλεγα. Από το να τους διαδώσουμε, να ενημερώσουμε τους συμπολίτες μας, να μιλήσουμε για αυτούς, μέχρι τον εθελοντισμό, την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την προστασία του περιβάλλοντος. Ο καθένας μας μπορεί να βρει τον δικό του τρόπο με τον οποίο θα μεταμορφώσουμε τον κόσμο μας σε ένα καλύτερο μέρος για να ζούμε. Η βιώσιμη ανάπτυξη είναι πλέον μονόδρομος για κάθε κράτος, για κάθε κοινωνία, για κάθε άνθρωπο πάνω στον πλανήτη. Όλοι μαζί θα τα καταφέρουμε.

Μάθε περισσότερα για τους Στόχους στο www.unric.org/sdgs-in-greek