– Δείτε σε ποιες αίθουσες παίζεται η ταινία –

Μη Κυβερνητική Οργάνωση με την επωνυμία «Μove For Kids» πηγαίνει σε μη κατονομαζόμενη χώρα της Αφρικής, όπου υπάρχει εμπόλεμη σύρραξη αγνώστων λοιπών στοιχείων, προσπαθώντας να συγκεντρώσει 300 παιδιά τα οποία θα πληρούν δύο βασικές προϋποθέσεις: να είναι το πολύ έως πέντε ετών και να έχουν μείνει ορφανά. Ο επικεφαλής της λέει στους ντόπιους ότι τα συγκεντρώνει στο στρατόπεδο που καταλύει η αποστολή, προκειμένου να τους παράσχει στέγη, τροφή και εκπαίδευση για πολλά χρόνια. Τους λέει όμως ψέμματα, γιατί ο σκοπός τους είναι άλλος: να κάτσουν ένα μήνα μόνο και αφού εμβολιάσουν τα παιδιά, να γυρίσουν στη Γαλλία, όπου θα τα δώσει σε οικογένειες οι οποίες έχουν χρηματοδοτήσει γενναιόδωρα την οργάνωση.

Στην ολιγομελή αποστολή υπάρχουν μέλη της ΜΚΟ, εθελοντές γιατροί και νοσοκόμες, καθώς και μια δημοσιογράφος που καταγράφει με την κάμερά της τα πεπραγμένα. Αν τα μέλη της ΜΚΟ αμείβονται για αυτό που κάνουν δεν θα το πληροφορηθούμε, θα δούμε όμως πως σε κάθε περίπτωση είναι ταγμένοι σε αυτό που κάνουν και πιστεύουν ολόψυχα στο σκοπό τους. Το ότι πιστεύουν σε αυτό που κάνουν, αποδεικνύεται και από το ότι φιλοδοξούν η δημοσιογράφος να φιλοτεχνήσει ένα τελικό πορτρέτο τους που θα τους φανεί πολύ χρήσιμο μετά την επιστροφή στη Γαλλία και τα προβλήματα που θα προκύψουν εκεί. Γιατί τελικά η δράση τους είναι πολλαπλά παράνομη. Τόσο με βάση το δίκαιο της χώρας που βρίσκονται, όσο με βάση το γαλλικό, αλλά και το Διεθνές Δίκαιο. Πολλαπλά παράνομη, αλλά στο αξιακό τους σύστημα εντελώς ηθική και σωστή και δίκαιη. Και υπάρχει παράλληλα η πολιτική στόχευση, αφού παρακαμφθεί αρχικά ο νόμος και πάνε τα παιδιά στη Γαλλία κρυφά, να δημιουργηθεί μετά τέτοιος σάλος και κατακραυγή, ώστε το γαλλικό κράτος να μην τολμήσει να γυρίσει πίσω παιδιά πρόσφυγες πολέμου.

«Λευκοί Ιππότες» του Γιοακίμ Λαφός

Η Ευρώπη που πηγαίνει να συναντήσει τη δυστυχία στον τόπο της, να την αναζητήσει, να τη φέρει πίσω, να αναλάβουν άτεκνες κατά βάση οικογένειες ορφανά παιδιά, ώστε το lose lose να γίνει win win και η δυστυχία ευτυχία. Η Ευρώπη των φραχτών και η Ευρώπη της ανοιχτής αγκαλιάς; Όχι ακριβώς. Οι εν λόγω ανοιχτές αγκαλιές που περιμένουν τα παιδιά πίσω στη Γαλλία έχουν μια ιδιοκτησιακή διάσταση: δεν έχω παιδιά, ανοίγω την αγκαλιά μου όχι για να βοηθήσω παιδιά άλλων, αλλά για να τα κάνω δικά μου.

Ο δρόμος για τον παράδεισο είναι σπαρμένος με όλα τα θεμιτά και αθέμιτα μέσα

Ο δρόμος για την κόλαση είναι σπαρμένος με τις καλύτερες προθέσεις κι εν προκειμένω ο δρόμος για τον παράδεισο είναι σπαρμένος με όλα τα θεμιτά και αθέμιτα μέσα. Στο «Νόμο της Αγοράς», για τον οποίο βραβεύθηκε πέρσι στις Κάννες, ο Βενσάν Λιντόν έπαιζε έναν πενηντάρη άντρα που έχει μείνει άνεργος και προσπαθεί να ξανασταθεί στα πόδια του, έναν άντρα μιας ευρωπαϊκής γενιάς που αλλιώς τα ζούσε ως τώρα, αλλιώς φανταζόταν το μέλλον της και αλλιώς είδε να της έρχονται, βιώνοντας την ισοπέδωση τόσο της ανεργίας, όσο και του εργασιακού περιβάλλοντος των «τυχερών» που μπορούν και ξαναβρίσκουν μια κάποια δουλειά.

«Λευκοί Ιππότες» του Γιοακίμ Λαφός

Στους «Λευκούς Ιππότες», ο Λιντόν υποδύεται τον επικεφαλής της αποστολής και της ΜΚΟ, έναν άνθρωπο που δεν έχει χάσει τη γη κάτω από τα πόδια του, αλλά απόλυτα σίγουρος για τον εαυτό του πηγαίνει σε μια ξένη γη, όντας λευκός ιππότης, πειρατής, καουμπόης, αποικιοκράτης, μεσσίας και ακτιβιστής μαζί. Βάζει πάνω από το γραπτό δίκαιο τη δική του ανάγνωση περί ηθικού δικαίου και στο όνομα του ιερού σκοπού του αγιάζει όλα τα μέσα του. Λαδώνει σωρηδόν, εξαπατά, παραπλανεί. Τα σύνορα μεταξύ πολιτικής πράξης, ακτιβισμού, σαφάρι δυστυχίας και αγοραπωλησίας παιδιών, θολώνουν επικίνδυνα. Η ζώνη που κινείται κι αυτός και η ταινία είναι όσο πιο γκρίζα γίνεται.

«Λευκοί Ιππότες» του Γιοακίμ Λαφός

Στην προηγούμενη ταινία του, το «Πέρα από τη Λογική», ο Βέλγος σκηνοθέτης Γιοακίμ Λαφός καταπιάστηκε με ένα εντελώς φρικτό έγκλημα, βασισμένος σε μια ιστορία που είχε συγκλονίσει το Βέλγιο. Εδώ εμπνέεται και πάλι από αληθινά γεγονότα, όταν το 2007 η Μη Κυβερνητική Οργάνωση “Ζοe’s Ark” προσπάθησε να φέρει παρανόμως παιδιά από το Τσαντ στη Γαλλία. Για το «Πέρα από τη Λογική» είχα διατυπώσει ενστάσεις σχετικά με αυτό που είχα θεωρήσει υπερβολική απόσταση από το «γιατί» του εγκλήματος, το οποίο -στα μάτια τουλάχιστον τα δικά μου- αντιμετωπιζόταν μάλλον αμήχανα, καθώς ο θεατής αφηνόταν μεν να σχηματίσει τη δική του γνώμη, αλλά να τη σχηματίσει με ένα μεγάλο κενό ανάμεσα στις αιτίες και το αποτέλεσμα, με ένα μεγάλο κενό ανάμεσα στη ζωή πριν το έγκλημα και αυτό καθαυτό το έγκλημα.

«Λευκοί Ιππότες» του Γιοακίμ Λαφός

Στους «Λευκούς Ιππότες», αντίθετα, θεωρώ πως λειτουργεί και με το παραπάνω ό,τι δεν λειτούργησε στο «Πέρα από τη Λογική». Δηλαδή, ενώ αφήνεται ξανά ο θεατής να κρίνει και να σχηματίσει τη δική του άποψη, χωρίς ο σκηνοθέτης να δείχνει με το δάχτυλο, έχει πάρα πολύ περισσότερα στοιχεία στη διάθεσή του για να κρίνει.

Υπάρχει μια εγγενής αλαζονεία και ύβρις στο έρχομαι φορτωμένος ένα μάτσο λεφτά να σας σώσω

Και υπό αυτή την έννοια, θεωρώ ότι η ταινία λειτουργεί ως καθρέφτης, καθώς αν ο θεατής θα κρίνει τους πρωταγωνιστές της ταινίας ως ήρωες, αχρείους ή ήρωες μαζί κι αχρείους, εναπόκειται τελικά στο πώς βλέπει τον κόσμο. Προσωπικά καθρεφτίζομαι και βλέπω ότι τα πράγματα στη συγκεκριμένη γκρίζα ζώνη είναι και έτσι και αλλιώς, ότι ο ιππότης του μπορεί να μην είναι λευκός, αλλά δεν είναι και μαύρος, καθρεφτίζομαι και συμφωνώ ότι το γραπτό δίκαιο δεν είναι το ανώτερο, ότι προτιμώ τις Αντιγόνες από τους Κρέοντες, αλλά από την άλλη υπάρχει μια εγγενής αλαζονεία και ύβρις στο έρχομαι φορτωμένος ένα μάτσο λεφτά να σας σώσω, υπάρχει και κάτι βαθιά προβληματικό στην παντελή έλλειψη ελεγκτικού πλαισίου που οδηγεί στην αυθαιρεσία, στην ασυδοσία, στο να καταντούν τελικά εμπορεύματα ανθρώπινα πλάσματα.