Η πρώτη πρωτότυπη εκπομπή του OTE HISTORY, του καναλιού του ΟΤΕ TV, «Ελλάδα από το Α ως το Ω», συνεχίζεται αυτή την Παρασκευή 30 Σεπτεμβρίου στις 21:00, με ένα ντοκιμαντέρ αφιερωμένο στη Σύρο.

Το νησί που πρωτοκατοίκησαν οι Φοίνικες. Η αυγή του πρωτοκυκλαδικού πολιτισμού, το λιμάνι που αγκάλιασε τους πρόσφυγες από τα τουρκοκρατούμενα νησιά του Αιγαίου, ο τόπος που αρμονικά συμβιώνουν η καθολική με την ορθόδοξη εκκλησία αντικριστά στους δυο λόφους, τα αριστοκρατικά νεοκλασικά με τις υπέροχες οροφογραφίες, το ρεμπέτικο και οι ταρσανάδες.

Η Σύρος είναι το νησί με τις πρωτιές. Το πρώτο λιμάνι, το πρώτο νοσοκομείο, την πρώτη ξενόγλωσση εφημερίδα, το πρώτο δημόσιο γυμνάσιο με διευθυντή τον Νεόφυτο Βάμβα, απ’ όπου αποφοίτησε ο Ελευθέριος Βενιζέλος έχοντας καταφύγει στο νησί από την Κρήτη.

Η αρχαιολόγος Μαίρη Ρώτα, μας μιλά για τον κυκλαδικό πολιτισμό της Σύρου, για τις χαραγμένες προσευχές των ναυτικών από την αρχαιότητα ως το Μεσαίωνα στα Γράμματα, για το βυθισμένο λιμάνι των Φοινίκων στο Γαλησσά και για τη βάπτιση της Ερμούπολης από τον Λουκά Ράλλη προς τιμήν του Λόγιου θεού Ερμή. Με τους Μικρούς Ξεναγούς περιηγούμαστε στο Μουσείο Αντιγράφων Κυκλαδικής τέχνης.

Σύρος

Ο ιστορικός Χρήστος Λούκος μάς εξηγεί πώς η Σύρος υποδέχτηκε και ενσωμάτωσε τους πρόσφυγες το 1822. Στο Ιστορικό Αρχείο Σύρου ξεδιπλώνεται μαζί του όλη η ιστορία του νησιού και η διαμόρφωση της κοινωνίας και της ζωής των κατοίκων του. Μιλάμε για τα εργοστάσια και τα ναυπηγεία, την κληρονομιά και την ανάπτυξη της Σύρου, αυτού του «Λίβερπουλ της Ελλάδας», κατά την ιστορική φράση του βασιλιά Γεωργίου Α’.

Με τον αρχιτέκτονα Ιωσήφ Στεφάνου, που με το ινστιτούτο του διεκδικεί την ένταξη της Ερμούπολης στον κατάλογο της UNESCO, ανεβαίνουμε στον Καθολικό ναό του Αγίου Γεωργίου που δεσπόζει στο λόφο και ανακαλύπτουμε τα κρυμμένα μυστικά του. Ο κ. Στεφάνου μας παρουσιάζει την αρχιτεκτονική και τα περίπου 1200 νεοκλασικά της Ερμούπολης.

Ο πρώην Καθολικός Αρχιεπίσκοπος και ο Ορθόδοξος Μητροπολίτης μας μιλούν για την ιστορία της θρησκείας του νησιού και την αρμονική συμβίωση του ορθόδοξου και του καθολικού στοιχείου σήμερα: ένα πρότυπο μιας πολυσυλλεκτικής και ανοικτής κοινωνίας.

Σύρος

Επισκεπτόμαστε το εμβληματικό θέατρο Απόλλων, όπου μας ξεναγεί ο συριανός Γιάννης Δεσύπρης, ο οποίος έχει δραστηριοποιηθεί έντονα με το θέατρο και έχει πρωταγωνιστήσει σε πολλές παραστάσεις του. Ο κ. Δεσύπρης μάς διηγείται τις περιπέτειες και τη διάσωση του θεάτρου Απόλλων, από το 1864 που κατασκευάστηκε μέχρι πρόσφατα.

Από το χτες στο σήμερα του «Απόλλων» ταξιδεύουμε με τα πολύχρωμα animation και τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του διεθνούς φεστιβάλ Animasyros, που διοργανώνεται κάθε φθινόπωρο στη Σύρο, για το ρόλο του οποίου στο νησί μας μιλά ο πρόεδρός του Βασίλης Καραμητσάνης.

Στο νησί δραστηριοποιείται και η Ορχήστρα των Κυκλάδων με διευθυντή το γνωστό συνθέτη Νίκο Κυπουργό. Η Ορχήστρα αποτελείται από μουσικούς που ζουν στο νησί και έχει συνεργαστεί με σπουδαίους καλλιτέχνες, όπως η Μαρία Φαραντούρη, ο Αλκίνοος Ιωαννίδης ή ο Διονύσης Σαββόπουλος. Ο Νίκος Κυπουργός ήρθε στη Σύρο και τελικά έμεινε. «Από-Σύρο-μαι», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ακόμα ένας που ερωτεύτηκε τη Σύρο και την επέλεξε ως τόπο μόνιμης διαμονής του εδώ και 15 χρόνια είναι ο γνωστός φωτογράφος και καθηγητής φωτογραφίας Πλάτωνας Ριβέλλης, ο οποίος στο φιλόξενο χώρο του μας μιλά για το νησί που αγαπά και απεικονίζει.

Πλάτων Ριβέλλης

Πλάτων Ριβέλλης

Η Σύρος εκτός από το ναυπηγείο Νεώριο, έχει και τη μεγαλύτερη παράδοση στην ξυλοναυπηγική. Εκεί έχει κατασκευαστεί η πλειοψηφία των ιστιοφόρων πλοίων. Στον ταρσανά της Σύρου με τον Μάκη Μαυρίκο, συνεχιστή της παράδοσης μιας από τις παλιότερες οικογένειες ξυλοναυπηγών, έχουμε τη σπάνια ευκαιρία να μάθουμε την τέχνη του μονόχναρου και της σάλας.

Ο Αχιλλέας Δημητρόπουλος μας ξεναγεί στο Βιομηχανικό Μουσείο της Σύρου με τον τροχό του ατμόπλοιου Πατρίς και τα πρωτότυπα σχέδια του Δημαρχείου του Τσίλερ, αλλά και στο Μουσείο Βαμβακάρη στην Άνω Σύρο, την πατρίδα του Μάρκου. Επίσης στο Βιομηχανικό μουσείο απολαμβάνουμε μια διαδραστική πρωτότυπη έκθεση με έναν από τους πιο γνωστούς και γλυκούς εκπροσώπους του νησιού, το συριανό λουκούμι. Η λουκουμοποιός Ντίνα Συκουτρή μάς επιδεικνύει την τέχνη της παρασκευής του, όπως έφτασε στο νησί με τους πρώτους πρόσφυγες. Βλέπουμε τις πρώτες συσκευασίες αλλά και τις επίσημες σφραγίδες και σύμβολα των λουκουμιών, αυτού του σημείου αναφοράς για όλη την κοινωνική ζωή της Σύρου.

syros7

Η ιστορικός τέχνης Μαρίζα Δαλεζίου μάς ξεναγεί στα Χρουσσά, στο πατρικό σπίτι του σημαντικού υπερρεαλιστή ποιητή Νίκολας Κάλλας, που μαζί με τον Εμπειρίκο, τον Γκάτσο, τον Ελύτη, τον Εγγονόπουλο, τον Νάνο Βαλαωρίτη συνιστούν τον κύκλο των υπερρεαλιστών στην Ελλάδα. Ανάμεσα όμως στα αρχοντικά της Ποσειδωνίας, της Παρακοπής ή του Πισκοπειού είναι και το «στοιχειωμένο» Κοκκινόσπιτο, απ’ όπου ο Καραγάτσης εμπνεύστηκε τη Μεγάλη Χίμαιρα, απόσπασμα από την οποία μας διαβάζει ο Γιάννης Δεσύπρης.

Η εκπομπή του OTE HISTORY, του νέου καναλιού του ΟΤΕ TV, «Ελλάδα από το Α ως το Ω» εγκαινιάστηκε στις 22 Ιανουαρίου με ένα ντοκιμαντέρ για τη Θεσσαλονίκη. Την υλοποίηση της παραγωγής έχει αναλάβει η πολιτιστική πλατφόρμα ελculture.

Συντελεστές
Σκηνοθεσία: Λευτέρης Χαρίτος
Ιδέα-ανάπτυξη: Ντίνα Κάσσου
Διεύθυνση περιεχομένου: Καλλιόπη Αλπίτση
Αρχισυνταξία-σενάριο: Άννα Ρούτση
Έρευνα-σενάριο: Σοφία Ευτυχιάδου
Διεύθυνση φωτογραφίας: Δημήτρης Κασιμάτης
Μοντάζ: Ιωάννα Πογιαντζή
Οργάνωση παραγωγής: Δημήτρης Αποστολίδης

Εκτέλεση Παραγωγής: Frog On The Road A.E.
Σε συνεργασία με την πλατφόρμα πολιτισμού elculture.gr