Η Βασιλική Ακαδημία Τεχνών του Λονδίνου, ανακοίνωσε τη φετινή μεγάλη της έκθεση, η οποία θα διαρκέσει από τις 23 Σεπτεμβρίου έως τις 10 Δεκεμβρίου. Είναι μια αναδρομική έκθεση των έργων του Τζάσπερ Τζονς και συνοδεύεται από την πρώτη ολοκληρωμένη μελέτη του έργου του καλλιτέχνη, η οποία είναι η πρώτη που γίνεται εδώ και 40 χρόνια στη Μ. Βρετανία. Η έκθεση περιλαμβάνει ένα πλήρες φάσμα των έργων του από το 1950 μέχρι σήμερα, ακόμα και το τελευταίο έργο που δημιούργησε τα περασμένα Χριστούγεννα.

O Αμερικανός καλλιτέχνης είναι γνωστός τόσο για του πίνακές του με σημαίες, χάρτες, γράμματα και αριθμούς, τα έργα του συγκαταλέγονται στις συλλογές των μεγαλύτερων μουσείων σε όλο τον κόσμο, όσο και για την επιρροή που άσκησε στη δημιουργία του ύφους της τέχνης στη δεκαετία του ’50 μέχρι σήμερα. Ο 86χρονος Τζάσπερ Τζονς θεωρείται από τους σημαντικότερους εν ζωή καλλιτέχνες και παρόλο που εμφανίστηκε στην αμερικανική καλλιτεχνική σκηνή, ενώ ο αμερικανικός εξπρεσιονισμός ήταν στο ζενίθ του, άρχισε να διαμορφώνει το δικό του ύφος, κάνοντας έργα διαφορετικά από οτιδήποτε άλλο υπήρξε μέχρι τότε. Ο επιμελητής της έκθεσης στην Βασιλική Ακαδημία δεν παρέλειψε να αναφέρει το πόσο αφοσιωμένος είναι ο Τζονς ακόμα και σήμερα στην εργασία του, καθώς όχι μόνο βρίσκεται όλη μέρα στο στούντιό του, αλλά διατηρεί την επαφή του με τον κόσμο της τέχνης και ασχολείται με ό,τι νέο συμβαίνει γύρω του.

Robert Rauschenberg και Jasper Johns στο στούντιό τους στην Pearl Street, Νέα Υόρκη, 1954

Robert Rauschenberg και Jasper Johns στο στούντιό τους στην Pearl Street, Νέα Υόρκη, 1954

Το πιο γνωστό έργο του Τζάσπερ Τζονς είναι η «Σημαία», το οποίο έχει εκτιμηθεί με αξία 110 εκατομμυρίων δολαρίων. Το ζωγράφισε σε ηλικία 24 ετών, το 1955, δύο χρόνια αφού τελείωσε τη στρατιωτική του θητεία. Σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης (MoMA) της Νέας Υόρκης. Ο Τζάσπερ Τζονς είναι από τους καλλιτέχνες που δεν επιθυμούν να ερμηνεύσουν την τέχνη τους. Η «Σημαία» είναι τόσο χαρακτηριστικό έργο της τέχνης του και εικόνα της ποπ κουλτούρας όπως το κουτί της σούπας Κάμπελ του Άντι Γουόρχολ. Η αμερικανική σημαία που αποτέλεσε γι’ αυτόν μια σημαντική αφετηρία έμπνευσης παρουσιάζεται σε μια αφύσικη θέση. Δεν κυματίζει, αλλά μοιάζει απλωμένη σε μια οριζόντια επιφάνεια ή καρφωμένη πολύ προσεκτικά από την πάνω οριζόντια πλευρά. Πρόκειται για έναν αντισυμβατικό τρόπο παράστασης του εθνικού συμβόλου της πατρίδας του καλλιτέχνη. Η έκθεση γίνεται εξαιτίας του ανανεωμένου ενδιαφέροντος για τους Αμερικανούς καλλιτέχνες των μεταπολεμικών ετών, κάτι που φανέρωσε η προσέλευση του κοινού και η επιτυχία της έκθεσης στην Tate Modern αφιερωμένης στον Robert Rauschenberg, τον σημαντικό αυτό καλλιτέχνη και σύντροφο στη ζωή του Τζονς. Η έκθεση θα συμπεριλαμβάνει περισσότερα από 150 έργα ζωγραφικής, γλυπτά, σχέδια και χαρακτικά.

Jasper Johns, Flag (1954)

Jasper Johns, Flag (1954)

Jasper Johns, Painted Bronze (1960)

Jasper Johns, Painted Bronze (1960)

Ο Τζονς γεννήθηκε στη Νότια Καρολίνα και μεγάλωσε με τους παππούδες του μετά το διαζύγιο των γονιών του. Σε μια εξιστόρηση για αυτή την περίοδο της ζωής του, λέει ότι στο μέρος που μεγάλωσε ως παιδί, δεν υπήρχαν καλλιτέχνες και δεν υπήρχε τέχνη, γι’ αυτό πραγματικά δεν ήξερε τι σήμαινε αυτό. Απλώς νόμιζε ότι ήταν μια διαφορετική κατάσταση από αυτή στην οποία βρισκόταν. Σπούδασε για τρία εξάμηνα στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καρολίνας και στη συνέχεια μετακόμισε στη Νέα Υόρκη, το 1949 και σπούδασε για λίγο στο Parsons School of Design, ένα χρόνο πριν φύγει για τον πόλεμο της Κορέας.  Το 1954, μετά την επιστροφή του στη Νέα Υόρκη, ο Τζονς συνάντησε τον Ρόμπερτ Ραούσενμπεργκ  και έγιναν εραστές. Ο ένας επηρέασε βαθιά τον άλλο στη διερεύνηση της καλλιτεχνικής σκηνής και την ανάπτυξη των ιδεών τους ενώ παράλληλα επηρεάστηκαν από ένα άλλο ζευγάρι δημιουργών, τον χορογράφο Μερς Κάνιγκχαμ και τον συνθέτη Τζον Κέιτζ. Το 1958, ο θρυλικός γκαλερίστας Λεό Καστέλι, ανακαλύπτει τον Τζονς και του κάνει την πρώτη ατομική του έκθεση ενώ ο τότε διευθυντής του ΜοΜΑ, Άλφρεντ Μπαρ, αγοράζει τέσσερα έργα του για λογαριασμό του μουσείου.

Ο Τζονς καθιερώθηκε γρήγορα ως μια από τις μεγάλες δυνάμεις της αμερικανικής καλλιτεχνικής σκηνής στα τέλη της δεκαετίας του ’50. Το έργο του συνδυάζει «ψυχρή λογική και προσωπική παρόρμηση». Η καινοτόμος παρουσία του γίνεται το 1954 με την αμερικανική σημαία ως συγκεκριμένο εικονογραφούμενο αντικείμενο. Ο κόσμος της τέχνης εντυπωσιάστηκε από τις επιλογές του, που σε λίγο έγιναν περισσότερο σύνθετες με χρήση αλφαβητικών και αριθμητικών ακολουθιών σε δίκτυα καθώς και συγκεκριμένων αντικειμένων. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960, ένας παγωμένος, σκοτεινός και θλιβερός τόνος εισβάλλει στο έργο του Τζονς. Σ’ αυτή την περίοδο, η εμφάνιση σημάτων, διαγραμματικών οδηγιών και επιγραφών στα θέματά του, είναι το αποτέλεσμα της επίδρασης του εικαστικού και θεωρητικού έργου του Γάλλου Μαρσέλ Ντυσάν. Θεωρείται πρωτίστως νεο-ντανταϊστής και δευτερευόντως καλλιτέχνης της ποπ αρτ.

Jasper Johns Periscope (Hart Crane) 1963

Jasper Johns, Periscope (Hart Crane) 1963

Jasper Johns in his studio, New York (1964)

Jasper Johns in his studio, New York (1964)

Το 1961, ο Τζονς εισήγαγε ένα σημαντικό μοτίβο στο έργο του, το χάρτη των Ηνωμένων Πολιτειών. Εκεί συνδυάζονται πολλά από τα στοιχεία της τεχνοτροπίας που ακολουθεί αυτή την εποχή: σκοτεινές αποχρώσεις, επιγραφές, ανεικονικά στοιχεία. Φτάνουμε έτσι σε μια εικονογραφική αποδόμηση του χάρτη ανάλογη, ίσως, με εκείνη που επιχείρησε ο θεωρητικός της χαρτογραφίας Χάρλεϋ με το έργο του. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο Τζονς ενσωμάτωσε στο έργο του φωτεινές αποδόσεις διαφόρων υπαρκτών αντικειμένων και γνωστών εικόνων ή συμβόλων. Οι αντηχήσεις του έργου του επηρεάζουν κάθε καλλιτεχνική κίνηση από το ’50 μέχρι σήμερα. Η δουλειά του σαρώνει τις τιμές στις δημοπρασίες, ενώ τα νοήματα του κάθε πίνακα, η επίδειξη στυλ και το συνεχώς μεταβαλλόμενο στυλ του, αποτελούν θέματα έντονων αντιπαραθέσεων μεταξύ των ανθρώπων της τέχνης.

Ενώ η πορεία του υπήρξε έμπνευση για πολλούς νεότερους καλλιτέχνες, με καλλιτέχνες σαν τον Ρίτσαρντ Πρινς να λέει ότι το έργο του Τζονς τον έκανε να δει την αφαίρεση με καινούρια ματιά, η κριτική που ασκήθηκε από τους ομοτέχνους στο έργο του δεν ήταν πάντα εγκωμιαστική. Ο Μαρκ Ρόθκο απέρριψε τις σημαίες και τους στόχους του Τζονς με τα λόγια ότι αυτά είναι πια ξεπερασμένα πράγματα και αργότερα πολλοί κριτικοί τον κατηγόρησαν ως «αυτομυθολογούμενο» ή «υπερβολικά εγκεφαλικό». Ο ίδιος αρκείται να λέει ότι: «Ήδη είναι κάτι το πολύ σημαντικό το να δει κανείς οτιδήποτε καθαρά, γιατί δεν βλέπουμε τίποτα καθαρά». Πριν από μερικά χρόνια, ο Τζονς εξαπατήθηκε από έναν άνθρωπο που ήταν δεξί του χέρι επί 27 χρόνια. Ο Τζέιμς Μέγιερ υπήρξε όχι μόνο βοηθός αλλά ο γραμματέας του, ο οποίος έκλεψε 22 τουλάχιστον έργα από τον Τζονς και τα διέθεσε σε γκαλερί της Νέας Υόρκης προς 6,5 εκατομμύρια δολάρια.

Jasper Johns, According to What (1964)

Jasper Johns, According to What (1964)

Jasper Johns, Savarin (1977)

Jasper Johns, Savarin (1977)

Εκτός από ζωγράφος, ο Τζονς είναι επίσης διάσημος γλύπτης και χαράκτης. Η συμβολή του στη χαρακτική και τη λιθογραφία έχει φέρει επανάσταση στο χώρο των εκτυπώσεων. Μαζί με τους Πικάσο, Ρέμπραντ, Γκόγια, Μουνκ και Ντύρερ, ο Τζονς  κατατάσσεται ως ένας από τους καλύτερους χαράκτες στην ιστορία της τέχνης. Στις 15 Φεβρουαρίου του 2011, ο Τζονς παρασημοφορήθηκε από τον Μπαράκ Ομπάμα λαμβάνοντας την υψηλότερη διάκριση για πολίτη στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας. Σήμερα, ο Τζονς παραμένει στην πρώτη γραμμή της αμερικανικής τέχνης και το έργο του εκπροσωπείται σχεδόν σε κάθε μεγάλη μουσειακή συλλογή. Η εμπορική του επιτυχία φαίνεται άθικτη σταθερά από τα κατά και τα υπέρ. Το 1980, το Μουσείο Γουίτνεϊ της Νέας Υόρκης πλήρωσε 1 εκατομμύριο δολάρια για το έργο του «Τρεις σημαίες», το υψηλότερο ποσό για ζώντα καλλιτέχνη. Το 1988 το έργο του «Λάθος ξεκίνημα», του 1959, πουλήθηκε αντί 17 εκατομμυρίων δολαρίων στον Σόθεμπι. Και το ίδιο έργο, το 2006, ο μεγιστάνας του Χόλιγουντ Ντέιβιντ Γκέφεν πούλησε σε άλλο μεγιστάνα του Σικάγο, αντί 80 εκατομμυρίων.

Jasper Johns, False Start (1959)

Jasper Johns, False Start (1959)

 

Jasper Johns, Target with Four Faces (1955)

Jasper Johns, Target with Four Faces (1955)