Τα κορίτσια που απεικόνιζε ήταν φίλες του στα καμπαρέ του Παρισιού και τα στενά της Μονμάρτης. Η πολύχρωμη θεατρική παριζιάνικη ζωή στα τέλη του 19ου αιώνα, μέσα στην καρδιά της Μπελ Επόκ, πέρασε στην αθανασία χάρη στις συναρπαστικά προκλητικές αφίσες του, στις εικόνες μιας παρακμής που έπαιρνε άλλο φως μέσα από τα έργα του. Καμπαρέ, στενά, το Μουλέν Ρουζ και πάντα οι γυναίκες, αρτίστες, χορεύτριες, πόρνες, βεντέτες των καφέ σαντάν, ταυτίζονται απόλυτα με το όνομα του Τουλούζ Λωτρέκ, ενός από τους μεγαλύτερους Γάλλους χαράκτες, ζωγράφους σχεδιαστές και εικονογράφους που πέρασαν από την ιστορία της τέχνης.

Ο νάνος –ευγενής έζησε ανάμεσα στα κορίτσια της νύχτας που σήμερα θα είχαμε ξεχάσει, ως παρατηρητής και συμμέτοχος του καλλιτεχνικού αλλά και σκοτεινού λαϊφστάιλ της εποχής του. Από το 1887, όταν έφτασε στο Παρίσι και νοίκιασε ένα διαμέρισμα πίσω από το νεκροταφείο της Μονμάρτης, ζούσε ανάμεσα σε ένα πλήθος από εργάτες, έμπορους, κακοποιούς, νταβατζήδες, πόρνες και ένα μποέμικο πλήθος καλλιτεχνών και δε σταμάτησε να αναζητά τα θέματά του σε αλέες, σε μπαρ και μπορντέλα, στα διάσημα κλαμπ της εποχής όπως τα Le Chat Νoir (Ο Μαύρος Γάτος), Le Lapin Αgile (Το Σβέλτο Κουνέλι), La Cigale (Τo τζιτζίκι) και φυσικά το Le Μoulin Rouge (Ο Κόκκινος Μύλος), αρχίζοντας ένα ταξίδι δημιουργικό, παρακμιακό και καταστρεπτικό που θα τον τοποθετούσε στο πάνθεον των μετα-ϊμπρεσιονιστών και θα τον συνέδεε άρρηκτα με τη νυχτερινή ζωή της εποχής του.

Τουλούζ Λωτρέκ

Τουλούζ Λωτρέκ

O Ανρί ντε Τουλούζ Λωτρέκ (Henri Marie Raymond de Toulouse-Lautrec-Monfa) γεννήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 1864 στο Αλμπί, πόλη της νότιας Γαλλίας και ήταν γιος του Κόμη Αλφόνσου και της Κόμισσας Αντέλ ντε Τουλούζ Λωτρέκ (Adele de Toulouse-Lautrec), γόνος ιστορικής και αριστοκρατικής οικογένειας, η οποία ωστόσο την περίοδο της γέννησής του, είχε ήδη χάσει μέρος του παλαιότερου κύρους της. Ήταν πάντα φιλάσθενος και έπειτα από δυο ατυχήματα στα 12 και 14 του χρόνια, που έσπασε το αριστερό και το δεξί του πόδι αντίστοιχα, η ανάπτυξη των ποδιών του σταμάτησε και έμεινε σχεδόν νάνος (είχε μόλις 1,50 μ. ύψος).

Σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών του Παρισιού (1882-1885) και το 1885 είχε ήδη δικό του εργαστήρι στη Mονμάρτη, Γνώριζε καλά το έργο των ιμπρεσιονιστών και ο πρώτος του πίνακας («Το τσίρκο Φερνάντο», 1888) θύμιζε από μορφική άποψη τον Μανέ, τον Ντεγκά και τον διάσημο την εποχή εκείνη σχεδιαστή αφισών, Ζιλ Σερέ.

Στους πίνακές του με τις ίδιες περίπου σκηνές από τη σύγχρονη ζωή που συναντάμε και στο έργο του Ντεγκά (ιπποδρομίες, αίθουσες χορού, μιούζικ χολ και καμπαρέ, κ.λπ.) κυριαρχούν η επίπεδη απόδοση των μορφών, που θυμίζει έντονα τις γιαπωνέζικες στάμπες και τα καμπυλόγραμμα περιγράμματα.

Jardin de Paris, May Belfort, 1883

Jardin de Paris, May Belfort, 1883

Moulin Rouge La Goulue

Moulin Rouge La Goulue

Ambassadeurs Aristide Bruant in his cabaret

Ambassadeurs Aristide Bruant in his cabaret

Στις σπουδές του για το καμπαρέ «Μουλέν Ρουζ» και το καμπαρέ του τραγουδιστή Αριστίντ Μπριάν (του τέλους της δεκαετίας του 1880 και των αρχών της δεκαετίας του 1890) παρατηρεί κανείς το ίδιο ενδιαφέρον για τις «εξωτικές» σιλουέτες. Το έργο του «Η Ζαν Αβρίλ στη σκηνή του “Μουλέν Ρουζ”» (1892) αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των κραυγαλέων χρωμάτων, των έντονων περιγραμμάτων και των θεατρικών φωτισμών, που χαρακτηρίζουν το ύφος του. Καθώς δε σταμάτησε να αποτελεί ποτέ αναπόσπαστο κομμάτι του κόσμου που τον περιέβαλλε και απαθανάτιζε καθημερινά, τα έργα του απεικόνιζαν με αξεπέραστη δύναμη τα πρόσωπα και την εποχή του. Όπως και ο Ντεγκά, δούλεψε με μεγάλη ποικιλία υλικών και, ήδη από το 1891, η φήμη του ως σχεδιαστή αφισών και γενικά λιθογραφιών υπήρξε μεγάλη. Ο Λωτρέκ αντιμετώπισε την αφίσα α ως ένα είδος τέχνης.

Ο Λωτρέκ, μέγας εκκεντρικός, μέσα στον προσωπικό του μικρόκοσμο, κατέγραψε όσο κανένας άλλος μια καθημερινότητα με την έντονη αίσθηση της θεατρικότητας, μέσα από τους γυναικείους τύπους που στέκονται πάντα στο κέντρο του εικαστικού του κόσμου. Συνθέτει την ευελιξία της μορφής τους και τις χρωματικές όψεις του απαγορευμένου κόσμου τους μέσα από την οικειότητα που του χαρίζει η θέση του φίλου και συντρόφου τους που έχει επιλέξει για τον εαυτό του, αποτυπώνοντας μοναδικά την ένταση και τον εξωτισμό που σάρωσαν την Ευρώπη στα τέλη του 19ου αιώνα και περιγράφονται συνήθως με τον όρο «fin de siècle».

Παραδομένος στο αλκοόλ και τις καταχρήσεις, με διαλυμένη την υγεία του εξαιτίας της πνευματικής και φυσικής του εξάντλησης, ο Λωτρέκ μέσα από την ελευθερία που επέλεξε προκειμένου να δημιουργήσει χωρίς περιορισμούς επιλέγει το δρόμο της προσωπικής καταστροφής. Το 1899 νοσηλεύεται και αφήνει τα πινέλα του στην άκρη. Η υγεία του δεν επανήλθε ποτέ και επιστρέφει στο πατρικό του, στη μητέρα του στης οποίας τα χέρια θα ξεψυχήσει, παράλυτος, στις 9 Σεπτεμβρίου του 1901.

Reine de Joie

Reine de Joie

Caudieux

Caudieux

Divan Japonais

Divan Japonais